Hàng loạt vụ cháy xe máy một cách bất thường trong khoảng 2 tháng trở lại đã và đang khiến hàng triệu người điều khiển phương tiện ở khắp cả nước âu lo chẳng biết thảm họa ập đến với mình lúc nào. Dù các cơ quan chức năng tích cực vào cuộc làm rõ nguyên nhân nhưng ngay tại thời điểm này vẫn chưa cho ra kết luận thuyết phục.
Vụ xe máy bốc cháy gần đây nhất xảy ra vào trưa 1/2 tại cửa hàng xăng dầu số 469 Bạch Đằng (phường 2, quận Bình Thạnh) khiến một xe tay ga hiệu Mio Classico (hãng Yamaha) suýt trở thành đống sắt vụn càng đẩy nỗi lo sợ của người dân lên đến đỉnh điểm. "Nhiều khả năng xe cháy bất thường là do chất nitromethane có trong xăng nitro của xe đua mô hình, máy bay, nhiên liệu cho tên lửa" - ông Bùi Văn Cứ, một chuyên gia hóa học - tụ điện, đoán định.
Theo ông Cứ, có nhiều nguyên nhân để giải thích cho một vụ cháy xe như do lỗi kỹ thuật xăng - điện, sự bất cẩn của chủ điều khiển phương tiện, tại nạn, nguyên nhân khách quan không có chủ ý của con người… và không loại trừ nguyên nhân do con người tự tạo nhằm ý đồ gì đó.
"Nhưng việc cháy xe dồn dập gần đây thì rõ ràng không phải nguyên nhân thông thường rồi" - ông Cứ, nói: "Thời gian đầu, dư luận và một số cơ quan truyền thông gần như đổ lỗi cho xăng pha methanol, ethanol (cồn) nhưng sau đó, Trường ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh và Trung tâm nghiên cứu công nghệ lọc hóa dầu thành phố đã có báo cáo cho thấy, xăng pha 30% methanol hay ethanol ở nhiệt độ 5.000C vẫn không thể tự bốc cháy". Cũng theo ông Cứ, thế giới hiện có trên 20 quốc gia, trong đó có Brasil, Thái Lan tiêu chuẩn quốc gia sử dụng xăng pha cồn theo tỷ lệ trên 20%… mà vẫn không ghi nhận những vụ cháy bất thường như thời gian qua tại Việt Nam.
Loại bỏ nguyên nhân xe tự bốc cháy khi tắt máy do xăng có pha methanol, ethanol, ông Cứ "đặc biệt nghi ngờ" căn nguyên của các vụ xe tự bốc cháy chưa rõ nguyên do có sự "tiếp tay" của chất phụ gia có khả năng cháy nổ cao là nitromethane (CH3N02) vốn là thành phần xăng xe đua - máy bay mô hình… (gọi chung là xăng nitro).
"Thành phần cấu tạo xăng nitro gồm methanol từ 20% đến 90%, dầu castor hoặc nhớt khoảng 10% và chất nitromethane (hoặc oxid nitro) có thể sử dụng từ 10% đến 70%" - ông Cứ giải thích và phân tích: " Nitromethane là thành phần làm cho nhiên liệu bốc hơn, tốc độ do vậy sẽ cao hơn. Đây là loại nhiên liệu rất dễ nổ khi ra ngoài không khí. Không như xăng thông thường chỉ cháy khi thỏa điều kiện tiếp xúc oxy (chảy ra ngoài mới cháy, ở trong bình khó cháy được và khả năng nổ trong bình rất thấp vì không có oxy), trong thành phần nitromethane có sẵn oxy nên khả năng tự cháy nổ rất cao, tỷ lệ sử dụng không khí rất nhỏ (khoảng 1/10 so với xăng)".
Cũng theo phân tích của ông Cứ, một vấn đề rất nguy hiểm khác là xăng nitro có thể cháy ngược, cháy lan truyền từ ống xăng vào tận bình xăng và gây nổ: "Đặc tính cháy của loại nhiên liệu nguy hiểm này là khi cháy phát hỏa rất nhanh và trong phút chốc trùm kín phương tiện, có thể kèm tiếng nổ vì cháy vào bên trong ống dẫn nhiên liệu (xăng không thể cháy vào bên trong được). Điều này phù hợp với hiện tượng cháy nổ bất thường trong thời gian qua" - ông Cứ, nhấn mạnh.
Hiện nay việc chơi mô hình xe đua, máy bay rất phổ biến trong giới trẻ ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương... Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu xăng nitro rất lớn. Điều đáng quan ngại là loại xăng nguy hiểm này được bán tràn lan, ai mua cũng được.
"Với năng lượng hơn gấp đôi xăng, nếu sử dụng không đúng cách thì xăng nitro sẽ dễ gây cháy nổ" - ông Cứ, chia sẻ: "Tôi đưa ra luận kiến này những mong cơ quan hữu trách quan tâm, nên kiểm tra các mẫu xăng được thu thập từ các vụ cháy xe xem có chất nitromethane hay không. Để từ đó làm rõ căn nguyên của các vụ cháy bất thường có thể do tinh nghịch của dân chơi xe nhằm tăng tốc độ xe máy hay mục đích phá hoại gì đó mà dư luận hoài nghi, đoán định"
