Để tránh không bị dính thêm vào vòng kiện tụng tại Mỹ, trung tuần tháng 12, Ngân hàng HSBC đã phải chấp nhận một thỏa thuận nộp phạt lên đến 1,92 tỉ USD, số tiền lớn nhất từ trước tới nay trong lịch sử ngành ngân hàng. Tuy nhiên, đây không phải là cái giá đắt so với việc HSBC lỏng lẻo trong việc kiểm soát các hoạt động rửa tiền dẫn đến nguy cơ bị các cơ quan chức năng Mỹ truy tố. Điều đáng chú ý là không chỉ riêng HSBC bị sa vào vũng bùn này mà trước đó, Ngân hàng Standard Chartered cũng đã phải chi 340 triệu USD tiền phạt để xoa dịu chính quyền Washington.
Theo báo cáo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), số lượng tiền "bẩn" được rửa qua ngân hàng của các tổ chức tội phạm ngầm trên thế giới chiếm khoảng 2%-5% giá trị tài sản toàn cầu, tương đương từ 500 tỷ USD tới 1.500 tỷ USD. Riêng từ đầu năm 2012 đến nay, có ít nhất hai ngân hàng lớn của Anh là HSBC và Standard Chartered đã "nhúng chàm".
Hai ngân hàng này đã bị chính phủ Mỹ cáo buộc có những hoạt động rửa tiền cho một số tổ chức mafia quốc tế hoặc những băng nhóm tội phạm nguy hiểm. Kết quả điều tra từ Ủy ban điều tra về thuế của Thượng viện Mỹ cho hay, Ngân hàng HSBC gián tiếp tiếp tay cho hoạt động rửa tiền của các băng đảng quốc tế.
Dữ liệu có được từ 1,4 triệu văn bản cùng các cuộc thẩm vấn với 75 lãnh đạo của HSBC cho thấy, trong khoảng thời gian từ năm 2006-2010, HSBC có nhiều hoạt động giao dịch không rõ ràng. Một lượng tiền khổng lồ (khoảng 15 tỉ USD) từ một số quốc gia như
Với cung cách quản lý lỏng lẻo, HSBC không ngần ngại thực hiện những giao dịch lớn bằng hình thức sử dụng séc du lịch mà không hề có các biện pháp đề phòng rửa tiền, mặc dù có dấu hiệu khả nghi. Từ năm 2005-2008, HSBC Mỹ đã thực hiện chuyển 290 triệu USD qua séc du lịch đến một ngân hàng của Nhật Bản.
Một trường hợp lách luật khác của HSBC liên quan đến việc sử dụng tài khoản đa chủ. HSBC cho phép quyền sở hữu của các tài khoản này cùng với khoản thu nhập của chúng được chuyền từ người này sang người khác một cách bí mật... Ngày 11/12, HSBC đã phải đồng ý nộp một khoản tiền phạt khổng lồ cho chính phủ Mỹ. Số tiền lên đến 1,9 tỉ USD (tương đương gần 10% lợi nhuận trước thuế dự kiến của HSBC trong năm 2012).
Bản thân chi nhánh HSBC tại Mexico, nơi tiếp nhận những dòng tiền "bẩn", cũng bị chính phủ Mexico yêu cầu nộp khoản tiền phạt 27,5 triệu USD (gần 52% lợi nhuận của ngân hàng này tại Mexico năm 2011), với lý do là HSBC đã không ngăn chặn kịp thời và hiệu quả những giao dịch đáng ngờ…
Còn đối với ngân hàng Standard Chartered, báo cáo Sở Giám sát dịch vụ tài chính New York (DFS) hồi tháng 8 cho hay, từ năm 2001-2010, ngân hàng này đã ém đi khoảng 60.000 giao dịch bí mật, đồng thời họ cũng phát hiện ra bằng chứng liên quan tới những kế hoạch kinh doanh tương tự với các nước đang bị cấm vận như Libya và Sudan.
Cuộc điều tra kéo dài 9 tháng của DFS thông qua việc rà soát hơn 30.000 trang tài liệu, trong đó có cả email nội bộ của Standard Chartered Bank (SCB), cho thấy ngân hàng này đã thu về hàng trăm triệu USD tiền hoa hồng qua các giao dịch bí mật này. Để che mắt các cơ quan chức năng, Standard Chartered đã loại bỏ các mã chuyển tiền, làm giả như là các khách hàng không cung cấp tên để che giấu bản chất của giao dịch. Tổng Giám đốc Standard Chartered, ông Peter Sands sau đó lên tiếng nhận trách nhiệm đối với một số giao dịch đã vi phạm đến "lệnh cấm vận" của Mỹ.
Tuy nhiên ông vẫn bác bỏ về cáo buộc đã "rửa" 250 tỉ USD cho Iran. Ông thừa nhận đã có khoảng 300 giao dịch phạm luật với tổng số tiền ở mức 14 triệu USD. Và cuối cùng, Standard Chartered đã trả 340 triệu USD cho các nhà chức trách New York nhằm dàn xếp cáo buộc rửa tiền. Đồng thời, Standard Chartered cũng phải chấp nhận việc bị cài đặt một hệ thống giám sát trong vòng ít nhất hai năm để kiểm soát những vụ chuyển tiền từ chi nhánh ở
Thế nhưng, HSBC cũng như Standard Chartered không phải là những ngân hàng duy nhất trong năm 2012 phải đối mặt và chịu hậu quả do những cáo buộc về tội rửa tiền. Hồi tháng 6, ngân hàng Barclays Plc đã phải bỏ ra 453 triệu USD để nộp phạt nhằm chấm dứt những điều tra của chính phủ Mỹ và Anh trước việc ngân hàng này thao túng lãi suất Libor. Cũng khoảng thời gian này, ngân hàng ING của Hà Lan phải nộp 619 triệu USD tiền phạt vì đã vi phạm lệnh cấm vận của Mỹ đối với Iran và Cuba khi chuyển 1,6 tỷ USD thông qua hệ thống tài chính Mỹ theo yêu cầu của các khách hàng tại hai quốc gia kể trên.
Sắp tới đây, chính phủ các nước cũng như những người đứng đầu ngành ngân hàng thế giới có lẽ cần tỉnh táo hơn nữa, tìm được tiếng nói chung, không để các thế lực "ngầm" lợi dụng "thừa nước đục thả câu", gây họa cho xã hội, cộng đồng…
