Luôn được giới thiệu là cá tầm Sa Pa, Lai Châu… nhưng những người bán cá tại các chợ trên địa bàn Hà Nội, hầu hết đều có một nguồn hàng duy nhất là chợ đầu mối Yên Sở. Và với mức giá chỉ từ 170.000 - 190.000 đồng/kg, những con cá tầm bày bán trong chậu, trong bể kính có hệ thống sủi bọt khí, đều không có bất cứ giấy tờ gì chứng nhận chúng là cá tầm được nuôi ở Việt Nam. "Nghi án" cá tầm nhập lậu bán trong siêu thị càng khiến người tiêu dùng hoang mang, khi một công ty nuôi cá tầm phủ nhận, họ không hề bán cá cho siêu thị này, như siêu thị đó khẳng định với lực lượng Quản lý thị trường.
Cá tầm bán ở chợ hầu hết là cá lậu
Cho đến thời điểm này, lượng khách mua lẻ cá tầm tại các chợ đã giảm đáng kể. Người tiêu dùng không còn mặn mà với loại cá đặc sản này, khi qua các phương tiện thông tin đại chúng, họ được biết hầu hết các tầm bán tại các chợ là hàng nhập lậu. Anh Hoàng Mạnh Chính (phường Ngọc Hà, quận Ba Đình) cho biết, trước đây, nhà có khách, anh thường lựa chọn mua cá tầm để làm món ăn mời khách. Nhưng thời gian gần đây, gia đình anh tạm ngừng chọn cá tầm làm thực đơn. "Mua ở chợ thì không rõ nguồn gốc, nhà thì xa siêu thị. Rồi đến thông tin kể cả cá tầm ở các siêu thị cũng không phải là cá tầm "xịn", tốt nhất là tạm ngừng ăn đã", anh Chính cho biết.
Khi mới xuất hiện trên thị trường, cá tầm rất được các nhà hàng và thực khách ưa chuộng bởi loại cá này có tiếng và ăn cũng ngon hơn nhiều loại cá khác. Cấu tạo xương của cá tầm toàn sụn cũng khiến loại cá này chế biến được nhiều món ăn hơn, không gây hóc cho trẻ nhỏ như nhiều loại cá khác. Nhưng hiện tại, cá tầm đã bán phổ biến tại các chợ, với mức giá khá bình dân. Tại chợ cá Yên Sở, cá tầm được bán buôn với giá 70.000 - 140.000 đồng/kg tùy theo cá to hay nhỏ, sống hay chết. Thông thường, cá tầm bán tại các chợ đều rất yếu, hoặc đã chết.
Tuy nhiên, để nhận biết đâu là cá tầm Việt
Cơ sở nuôi phủ nhận bán cá tầm cho siêu thị
Có một nghịch lý rằng, nhiều nhà hàng có bán cá tầm sống và là nguồn đảm bảo trong nước (có đủ giấy tờ kiểm dịch) thì giá của mỗi kilôgam không dưới 290.000 đồng. Theo ông Lê Anh Đức, Tổng Giám đốc Công ty CP Cá tầm Việt Nam, thành viên Hiệp hội Cá nước lạnh Việt Nam, thành viên Tổ chức Bảo tồn cá tầm thế giới (WSCS), hiện nguồn cung cá tầm, đặc biệt là khu vực miền Bắc rất khan hiếm. Số cơ sở chăn nuôi được cá tầm, đến tuổi thương phẩm không nhiều, đếm được trên đầu ngón tay. Trong khi đó, cá tầm lại được bán tràn lan trên thị trường, trong hệ thống các siêu thị, trung tâm thương mại hiện đại. Ông Đức cũng đưa ra thông tin khẳng định: Cá tầm đang được bán tại các siêu thị ở miền Bắc, hầu hết đều là cá tầm nhập lậu.
Ông Trần Văn Hào, Chủ tịch Hiệp hội Cá nước lạnh cũng đồng tình với ý kiến trên bởi số lượng các cơ sở, DN nuôi cá tầm đều phải đăng ký và khi xuất ra thị trường cũng đều có chứng từ hợp pháp. Vì thế, so với số lượng các cơ sở có thể cung cấp ra thị trường hiện nay, với nơi đến có địa chỉ rõ ràng, thì nhận định trên không phải không có cơ sở.
Tuy nhiên, mới đây, ngày 9/7, Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã có cuộc kiểm tra đột xuất tại Trung tâm Metro Thăng Long và Metro Hoàng Mai, Hà Nội. Khi cơ quan QLTT Hà Nội tới lập biên bản hiện trạng kinh doanh cá tầm tại Metro, trong đó siêu thị cung cấp các hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc cá tầm trong nước. Đáng lưu ý, trong hồ sơ cung cấp với QLTT, Metro có xuất trình các chứng từ liên quan tới Công ty CP Cá tầm Phương Bắc.
Chưa kịp yên lòng, người tiêu dùng lại thêm hoang mang khi ngay lập tức, Công ty CP Cá tầm Phương Bắc đã có văn bản gửi Bộ NN&PTNT, Hiệp hội Cá nước lạnh chính thức phủ nhận hoàn toàn việc cung cấp cá tầm cho Metro ở thời điểm hiện tại. Tại công văn này, ông Trương Quang Dũng, Tổng Giám đốc Công ty CP Cá tầm Phương Bắc khẳng định: "Trong năm 2010 và 2011, công ty có bán cá cho siêu thị Metro, nhưng đến thời điểm hiện tại công ty không xuất bán cho hệ thống siêu thị một kilôgam cá tầm nào". Công ty này đề nghị Bộ NN&PTNT và các cơ quan chức năng, cơ quan truyền thông vào cuộc chống nhập lậu cá tầm TQ vào VN.
Trao đổi với phóng viên Báo CAND, đại diện Đội QLTT số 1, Chi cục QLTT Hà Nội cho biết, kiểm tra tại Metro Hoàng Mai, siêu thị này có đưa ra giấy tờ chứng minh xuất xứ cá tầm trong nước, nhập của Công ty CP Xuất nhập khẩu Hà Nội. Sau đó, đội tiếp tục xác minh công ty này, thì được biết họ nhập ở chi nhánh Hà Nội của Công ty Phương Bắc. Ông Nguyễn Công San, Phó Chi cục trưởng Quản lý thị trường Hà Nội cũng đã khẳng định, dựa trên giấy tờ từ Metro cung cấp, Cục Quản lý thị trường Hà Nội sẽ cho điều tra, truy xét tận nơi cung cấp cá, từ đó để xác định loại cá Metro là của Việt Nam hay Trung Quốc
