Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Viện Quy hoạch thiết kế nông nghiệp (Bộ NN&PTNT), toàn vùng ĐBSCL hiện có khoảng 13.000ha bưởi các loại. Vĩnh Long là địa phương có diện tích bưởi lớn nhất vùng với khoảng 7.700ha, chủ yếu là bưởi Năm Roi. Và Mỹ Hòa, huyện Bình Minh của tỉnh này được xem là xã có diện tích bưởi Năm Roi tập trung nhất nước với khoảng 1.375ha, sản lượng khoảng 40.000 tấn trái/năm.
Thương hiệu bưởi Năm Roi đã được thị trường thế giới biết đến và ưa chuộng. Song, những ngày đầu tháng 8/2011, đến Mỹ Hòa, PV Báo CAND nghe câu chuyện khá bức xúc, đang ít nhiều làm ảnh hưởng đến thương hiệu của đặc sản này nếu chính quyền, ngành chức năng không quan tâm, xử lý rốt ráo…
Riêng chuyện trái bưởi Năm Roi nơi đây được thị trường thế giới biết đến phải kể đến vai trò của HTX bưởi Năm Roi Mỹ Hòa. Lãnh đạo UBND xã Mỹ Hòa cho biết HTX này thành lập năm 2006, chính thức hoạt động vào tháng 4/2007 với 47 hộ sáng lập viên với 50ha chuyên canh bưởi Năm Roi.
Tháng 5/2007, Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) phối hợp với Công ty TNHH Metro Cash & Carry Việt Nam cùng Tổ chức hợp tác Đức (GTZ) hỗ trợ HTX này sản xuất bưởi Năm Roi theo tiêu chuẩn Eurep.GAP, nay là Global GAP (thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn toàn cầu - PV).
Sau thời gian thực hiện, qua nhiều lần đánh giá nghiêm ngặt, ngày 19/9/2008, Tổ chức đánh giá thẩm định tiêu chuẩn quốc tế (SGS) tại Việt Nam chính thức cấp cho HTX bưởi Năm Roi Mỹ Hòa chứng nhận đạt tiêu chuẩn Global GAP đối với 26 hộ tham gia với diện tích 23,49ha.
Từ khi có chứng nhận này, đặc sản bưởi Năm Roi đã có giấy thông hành, thâm nhập vào thị trường thế giới. Tuy nhiên, chứng nhận Global Gap chỉ có giá trị trong thời hạn 1 năm. Sang năm thứ hai, tổ chức SGS phải kiểm tra, đánh giá, xác nhận lại. Và chi phí cho việc này khoảng 9.000 USD. Do không có tiền, nên HTX đã xin và được chấp nhận gia hạn duy trì giá trị của chứng nhận thêm 6 tháng. Hết thời hạn kể trên, SGS cho phép gia hạn lần cuối thêm 3 tháng. Hiện nhiều nhà vườn trồng bưởi Năm Roi rất lo vì chứng nhận Global GAP cho trái bưởi Mỹ Hòa đã quá hạn tái kiểm định để công nhận lại gần 1 năm do không tìm đâu ra đủ 9.000 USD làm chi phí...
Bà Phan Thị Bé - Trưởng phòng Kinh tế huyện Bình Minh, khẳng định: “Việc mất thương hiệu Global Gap chủ yếu do Ban chủ nhiệm HTX không năng động. Chúng tôi đã vận động Sở KH&CN hỗ trợ 5.000 USD để xúc tiến việc xin gia hạn tiêu chuẩn Global GAP nhưng HTX không xúc tiến hồ sơ”...
Với quyết tâm giữ lấy thương hiệu bưởi Năm Roi, cứu lấy nông dân, ông Nguyễn Văn Rùm - Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Bình Minh, cho biết: “Huyện đã chỉ đạo các cơ quan chức năng thu hồi con dấu, tư cách pháp nhân của HTX. Nếu cần, sẽ giải thể HTX và thành lập lại đúng theo thủ tục. Sau đó, sẽ xây dựng lại thương hiệu bưởi Năm Roi và lập hồ sơ để tái công nhận đạt tiêu chuẩn Global GAP”