Áp dụng khung quản trị hiện đại đối với các tập đoàn
Đề án tái cơ cấu kinh tế xác định: Tái cơ cấu DNNN mà trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, tập trung thực hiện đồng thời trên ba nội dung. Đó là xác định rõ vai trò, chức năng của từng loại DNNN (công ích, quốc phòng, an ninh, điều tiết ổn định kinh tế vĩ mô và vì phát triển quốc gia, nhưng các thành phần kinh tế khác không đầu tư) để từ đó sắp xếp, phân loại, cơ cấu lại danh mục đầu tư và ngành nghề kinh doanh, tập trung vào các ngành nghề kinh doanh chính; cổ phần hóa, đa dạng hóa sở hữu các DNNN không cần nắm giữ 100% sở hữu; thoái vốn ở các DNNN không cần nắm giữ cổ phần đa số. Hai là, đổi mới, phát triển và áp dụng khung quản trị hiện đại theo thông lệ quốc tế đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Ba là, áp đặt đầy đủ kỷ cương nhà nước và kỷ luật thị trường buộc các DNNN phải hoạt động đầy đủ theo cơ chế thị trường và cạnh tranh bình đẳng như các doanh nghiệp khác.
Cho rằng, tái cơ cấu DNNN, trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty phải đạt được yêu cầu cốt lõi: chống thất thoát tiền, tài sản Nhà nước, đảm bảo DNNN thực sự năng động trong cơ chế thị trường, các đại biểu Quốc hội đề nghị phải giải quyết được quan hệ giữa quản lý và chủ sở hữu. Đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) đề nghị: Đề án phải tách chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước với chủ sở hữu của các DNNN. Không để DNNN một lúc ôm hai chức năng này, vừa quản lý, vừa chủ sở hữu, bởi quản lý nhà nước là công quyền, còn chủ sở hữu là kinh doanh.
“Nên nghĩ phương án hình thành hội đồng quản lý vốn nhà nước tại các DNNN, do thành viên Chính phủ là Chủ tịch hội đồng. Như thế, quản lý vốn mới đảm bảo quyền đại diện vốn của người dân” – ông hiến kế.
Về vấn đề này, Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ thừa nhận, đây là điểm nút và cần được xử lý. Tách chức năng QLNN và chủ sở hữu của DNNN là yêu cầu khách quan, theo đó phải phân định rõ hai vai, quản lý riêng, chủ sở hữu riêng. “Đã làm phải quyết liệt, đến nơi đến chốn” – Bộ trưởng quả quyết.
Muốn tái cơ cấu kinh tế, phải tái cơ cấu cán bộ
Tái cơ cấu cũng phải “nhắm” vào đội ngũ cán bộ, bởi “bình mới rượu cũ” thì khó thay đổi. Đại biểu Đỗ Văn Đương nhận định, nếu chống tham nhũng tốt thì chúng ta còn phát triển gấp 2-3 lần như hiện nay. Nếu vẫn đội ngũ cán bộ như hiện nay, luân chuyển từ nơi này sang nơi khác thì giải pháp có hay đến mấy cũng khó. “Khi tái cấu trúc nền kinh tế, Quốc hội sớm ban hành luật kiểm kê tài sản. Nếu giải trình không minh bạch, là bất minh, thì có thể tịch thu hơn là đi tù mấy năm rồi về kiểu “hy sinh đời bố, củng cố đời con” – ông lo lắng. Viện dẫn việc Vinalines, Vinashin mua tàu cũ, đồ cũ về “xài”, ông cho rằng cần quy định trong BLHS đó là tội gì, chứ không thể lấy tiền Nhà nước đi mua đồ cũ cũng chỉ kiểm điểm. Thiệt hại hàng trăm tỷ, không thu được đồng nào, chỉ phạt ít năm tù, rồi sau đặc xá là không hợp lý…
Đại biểu Nguyễn Đức Hiển (Nghệ An) đề nghị, tái cơ cấu đầu tư, nhất là đầu tư công, đòi hỏi phải sắp xếp lại khoa học. Phân tích các bất cập trong quy hoạch, rồi thẩm định đầu tư, ông cho rằng phải rà soát đầu tư công của DNNN, chấm dứt đầu tư tràn lan, ngoài ngành nhằm đảm bảo doanh nghiệp tập trung vốn cho ngành, nghề chính. Phải minh bạch hoá hoạt động doanh nghiệp.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình lý giải, đề án thành phần tái cơ cấu ngân hàng “đang được chú trọng”. Ông viện dẫn, trong nhóm các ngân hàng thương mại, hướng vào xử lý các ngân hàng quá yếu kém, hiện đã xử lý 9 ngân hàng thương mại cổ phần trong năm 2012. Đã thanh tra toàn diện 9 ngân hàng này, kiểm toán độc lập, tạo tiền đề việc xử lý tiếp theo. Tuần qua, Thường trực Chính phủ đã thông qua phương án xử lý 2 trong 9 ngân hàng này.
Đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) cho rằng, trong sáu mục tiêu tái cơ cấu nền kinh tế, chưa thấy đề cập đến vấn đề con người. Theo ông, các vấn đề tăng trưởng nhằm làm cho kinh tế phát triển hơn và sự tăng trưởng cuối cùng nhằm vào mục tiêu chủ thể là con người, cần bổ sung mục tiêu hướng đến phục vụ con người. Ông cho rằng, người nông dân chưa được hưởng tương xứng với sự tăng trưởng kinh tế mặc dù họ đóng góp rất quan trọng trong sự tăng trưởng. “Đề án chưa đặt vấn đề đúng mức cho nông nghiệp, đề nghị Chính phủ quan tâm đến vấn đề này” – ông nói. Đại biểu Nguyễn Đức Vinh (Đắk Nông) bổ sung: cần quan tâm đến vấn đề đầu tư công nghệ cao trong nông nghiệp để nâng cao hiệu quả, năng suất, chất lượng.
| Không cứu doanh nghiệp một cách tràn lan Bên lề Quốc hội sáng 8/6, nói về gói hỗ trợ doanh nghiệp “vượt cạn”, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho biết, việc hỗ trợ là cần thiết nhưng Chính phủ không cứu doanh nghiệp một cách tràn lan… - Gói hỗ trợ doanh nghiệp trị giá 29 nghìn tỉ đồng tương quan thế nào với mục tiêu kiềm chế lạm phát, thưa Phó Thủ tướng? Mục tiêu của chúng ta ngay từ đầu là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Cái này không thể làm trong ngắn hạn mà phải trong trung hạn. Nó là nền tảng cho giai đoạn tới đây, khi bình ổn được thị trường thì kinh tế phát triển nhanh và bền vững hơn. Gắn vào đó là tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, đó là mục tiêu lâu dài, nên phải kiên trì. Tất nhiên doanh nghiệp khó khăn thì Chính phủ phải trợ giúp. Nhưng thực chất không như gói cứu trợ như năm 2009, vì nếu chúng ta làm không chắc chắn thì lại bất ổn về vĩ mô. Cái khó là làm sao phải đạt mục tiêu Quốc hội đề ra, nhưng lại vừa phải giúp cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn. - Hiện nhiều doanh nghiệp có tâm lý ngồi chờ Chính phủ “giải cứu”? Theo quan điểm của tôi, bản thân các doanh nghiệp cũng phải coi đây là một cơ hội để tái cơ cấu, tự mình chấn chỉnh để cùng với hỗ trợ của Chính phủ thì sẽ vượt qua khó khăn. Nếu bây giờ cứu các doanh nghiệp một cách tràn lan thì cũng không nên. Tái cơ cấu ở đây không chỉ tái cơ cấu phía Nhà nước, tái cơ cấu kinh tế là tái cơ cấu tất cả các thành phần kinh tế, là cơ hội để sắp xếp lại doanh nghiệp và bản thân doanh nghiệp cũng phải tự mình sắp xếp lại. Những doanh nghiệp nào không quá khó khăn thì có thể thay đổi như về sản phẩm, ngành nghề. - Nhưng hiện doanh nghiệp đang khó tiếp cận vốn? Hỗ trợ về thuế cũng chỉ là một trong những hỗ trợ, nhưng quan trọng nhất là tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận được vốn. Vừa rồi đúng là doanh nghiệp gặp khó khăn về vốn vay. Chính phủ cũng đã chỉ đạo hạ lãi suất cho phù hợp với tình hình thực tiễn. Và so với lộ trình của ngân hàng đặt ra từ đầu năm, thì việc hạ lãi suất vừa qua là khá nhanh. Vấn đề mấu chốt nhất hiện nay chính là nợ xấu. Nếu cơ cấu được nợ, doanh nghiệp sẽ tiếp cận vốn tốt hơn. Việc hỗ trợ về vốn vay có khi giải phóng được nợ xấu, giúp thanh khoản được cho hệ thống ngân hàng, thanh khoản cho nền kinh tế. - Nhưng hiện, ngân hàng đang đối mặt khoản nợ xấu không hề nhỏ? Cái khó hiện nay là bản thân ngân hàng cũng là doanh nghiệp, nếu không có tác động của cơ quan quản lý nhà nước, không có hướng dẫn cụ thể thì bản thân ngân hàng khi cho vay người ta cũng phải tính toán. Nợ của doanh nghiệp đến hạn không trả được thì thành nợ xấu, nếu ngân hàng cứ trên nguyên tắc coi đó là nợ xấu thì sẽ không cho các doanh nghiệp tiếp tục vay vốn. Mấu chốt hiện nay là cơ cấu lại những khoản nợ này, tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn, trả được nợ, ngân hàng cũng thu được nợ, từ đó giải quyết được thanh khoản của ngân hàng cũng như của nền kinh tế. P.Đăng (ghi) |
