Theo ông Mai Văn Bé, Phó Chủ tịch UBND xã Cát Thành (huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định), đầu năm 2011, khi Công ty BIMAL (liên doanh giữa Công ty cổ phần Khoáng sản Bình Định và các doanh nghiệp Malaysia) chấm dứt hoạt động khai thác titan (do hết hạn cấp phép) tại xã Cát Thành (huyện Phù Cát) và bàn giao mỏ cho địa phương quản lý thì nạn khai thác titan trái phép bùng phát. Nhiều thời điểm mỗi ngày có từ 400 đến 500 người đi đào titan.
Cùng với đó là nạn bảo kê, tranh giành thu mua titan rồi bán cho các đầu nậu ở Đề Gi (huyện Phù Mỹ) hay Quy Nhơn. Những đối tượng này rất hung hãn, sẵn sàng chống lại lực lượng chức năng của địa phương, tẩu tán tang vật để thoát thân. Tháng 10/2011, khi UBND tỉnh Bình Định có chỉ thị yêu cầu các cơ quan chức năng lập lại trật tự, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán, tàng trữ titan trái phép thì tình hình tạm lắng trong một thời gian. Tuy nhiên, đến đầu tháng 11/2011 thì nạn khai thác, vận chuyển titan trái phép lại bùng phát.
Cuối tháng 10/2011, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định, ông Hồ Quốc Dũng có chỉ thị yêu cầu tạm dừng mọi hoạt động xuất bán titan thô ra ngoài tỉnh, các cảng Quy Nhơn, Thị Nại, Tân Cảng Miền Trung không được làm thủ tục cho các tàu vận chuyển titan thô rời cảng... Sau chỉ thị của UBND tỉnh Bình Định, 8 doanh nghiệp có khai thác titan trên địa bàn đã gửi đơn "kêu cứu".
Các doanh nghiệp này cho rằng việc cấm xuất bán titan thô ra ngoài địa bàn tỉnh Bình Định là kiểu "ngăn sông cấm chợ", "tước quyền tự do chọn lựa khách hàng trong cơ chế thị trường, ảnh hưởng đến việc sản xuất kinh doanh của mình”… Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Công thương Bình Định, khẳng định, việc cấm xuất titan thô ra ngoài tỉnh là một chủ trương đúng đắn nhằm hạn chế tình trạng chảy máu tài nguyên.
Ông Thắng cho biết: "Trong 9 tháng đầu năm 2011, các doanh nghiệp trên địa bàn đã xuất được 80.092 tấn titan thô, thu về 7,1 triệu USD. Cũng trong thời gian này, một số doanh nghiệp tại Bình Định chỉ xuất 26.620 tấn quặng titan đã qua chế biến nhưng số tiền thu về hơn 10,5 triệu USD. Nếu chú trọng việc chế biến sâu titan thì sẽ tạo ra việc làm cho người dân địa phương, tăng kim ngạch xuất khẩu… nhưng chẳng mấy doanh nghiệp chú trọng đầu tư nhà máy chế biến mà chỉ lo xuất khẩu titan thô để nhanh chóng thu lợi.
Tính đến tháng 10/2011, Bộ Tài nguyên & Môi trường, UBND tỉnh Bình Định đã cấp 51 giấy phép thăm dò, khai thác titan với tổng công suất thiết kế 620.000 tấn mỗi năm cho 31 đơn vị; với tổng diện tích thăm dò, khai thác hơn 3.530ha. Hiện, Bình Định có 4 nhà máy chế biến sâu titan đang hoạt động với tổng công suất thiết kế 92.000 tấn sản phẩm mỗi năm và 10 xưởng tuyển tinh quặng TiO2 đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, tổng công suất 500.000 tấn mỗi năm.
Ông Hồ Quốc Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cũng cho biết: Một số doanh nghiệp khi được cấp phép không đầu tư thiết bị tuyển tinh, chỉ đầu tư giai đoạn làm giàu quặng tại mỏ, hàm lượng TiO2 thấp và còn lẫn các loại quặng quý như zircon, rutile, monazite... rồi xuất bán thô với giá thấp. Một số đơn vị mua, vận chuyển bằng cả đường thủy, đường bộ, đường sắt rồi xuất lậu sang Trung Quốc. Nếu chính quyền tỉnh Bình Định không có những biện pháp kiên quyết, ngăn chặn việc khai thác, vận chuyển titan thì chẳng bao lâu nữa, nguồn tài nguyên sẽ cạn kiệt mà ngân sách Nhà nước sẽ thất thu rất lớn