Hướng tới kỉ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2013):

Bức vẽ lịch sử của Bác Hồ trên chiếc bình sứ Hải Dương

Trong những kỉ niệm của Bác Hồ với công nhân Việt Nam, bức ảnh “Bác để lại bức vẽ lịch sử” trên chiếc bình sứ Hải Dương, có vị trí đặc biệt. Trong ảnh, một nữ công nhân trẻ cầm chiếc bình để Bác vẽ, xung quanh là các cán bộ, công nhân Nhà máy sứ Hải Dương háo hức dõi theo từng nét bút của Bác…

Thấm thoắt đã 51 năm trôi qua, người nữ công nhân trẻ năm xưa là Vũ Thị Thái, giờ đã là một bà lão phúc hậu với một đàn cháu đủ cả nội ngoại. Với sự giúp đỡ của một cán bộ Công an tỉnh Hải Dương, mới đây bà Vũ Thị Thái cùng một số cán bộ, công nhân có mặt trong bức ảnh lịch sử kể trên, đã đến thăm Báo CAND và kể lại kỉ niệm sâu sắc được đón Bác về thăm nhà máy.

Cùng đi với bà Thái đến thăm Báo CAND hôm ấy có ông Nguyễn Bá Chuẩn (SN 1938, chồng bà Thái), nguyên là công nhân nhà máy sứ Hải Dương và ông Nguyễn Đức Hiên, nguyên Thư kí công đoàn Nhà máy sứ Hải Dương. Họ đều có vinh dự hôm ấy (ngày 26/7/1962) được đón Bác Hồ về thăm nhà máy. Câu chuyện giữa bà Thái, ông Chuẩn, ông Hiên với chúng tôi đầy ắp hình ảnh và những lời căn dặn của Bác với cán bộ, công nhân viên Nhà máy sứ Hải Dương hơn nửa thế kỉ trước.

Bức vẽ lịch sử của Bác Hồ trên chiếc bình sứ Hải Dương -0
Bác Hồ thăm Nhà máy sứ Hải Dương và để lại bức vẽ lịch sử (người cầm chiếc bình để Bác vẽ là bà Vũ Thị Thái). Ảnh: T.L.

Bà Thái nhớ lại: Chiều 25/7/1962, chúng tôi được lãnh đạo nhà máy thông báo ngày mai sẽ có khách của Trung ương đến thăm. Chúng tôi hồi hộp đoán non đoán già sẽ có khách quan trọng nhưng lúc hai chiếc xe con vào hẳn cổng nhà máy, thì mới biết là được Bác đến thăm. Ai cũng xúc động, chỉ muốn được chạy lại gần để ngắm Bác, được Bác hỏi chuyện.

Chị Phạm Thị Vượng, quản đốc phân xưởng nhắc chúng tôi: “Mọi người cứ làm việc bình thường, Bác sẽ đi thăm lần lượt các tổ sản xuất!”, nhưng chúng tôi chẳng ai tập trung được vào công việc và ai cũng mong Bác sẽ đến thăm phân xưởng, tổ sản xuất của mình. Chương trình Bác đến thăm bí mật đến phút chót, lãnh đạo nhà máy cũng chỉ biết Bác sẽ thăm một số tổ sản xuất và sau đó nói chuyện với toàn thể cán bộ, công nhân viên nhà máy.

Bức vẽ lịch sử của Bác Hồ trên chiếc bình sứ Hải Dương -0
Bà Thái trong lần đến thăm tòa soạn Báo CAND năm 2012.

May mắn và vinh dự đặc biệt với tôi, Bác đi đến phân xưởng trang trí. Bác chăm chú xem một số sản phẩm đang được trang trí và đi lại gần phía chúng tôi. Ông Trần Mịch, Giám đốc Nhà máy sứ Hải Dương mạnh dạn đề nghị Bác viết vài dòng lên một sản phẩm của nhà máy để lưu lại khoảng khắc đặc biệt này và được Bác đồng ý… Khi đó, ngẫu nhiên tôi được giám đốc nhà máy chỉ đạo cầm chiếc bình sứ để Bác vẽ. Hơn nửa thế kỉ đã qua, nhưng tôi vẫn nhớ như in giây phút đó. Tôi quá xúc động nên luống cuống mãi mới cầm được chiếc bình và cố trấn tĩnh không run tay để Bác vẽ…

Giữa chừng câu chuyện, tôi nhìn lại bức ảnh năm xưa: Bà Thái lúc đó là một cô gái tuổi đôi mươi (bà sinh năm 1942) còn rất trẻ; mặc áo màu trắng, kết tóc đuôi sam, khuôn mặt nhỏ nhắn sáng bừng nụ cười. Xung quanh Bác, từ lãnh đạo đến công nhân nhà máy đều chăm chú dõi theo từng nét bút của Người; ngoài bà Thái cầm chiếc bình, có một người khác cầm nghiên mực tàu để Bác vẽ. “Người cầm nghiên mực là anh Trần Hữu Chất, họa sĩ; hiện anh ấy vẫn khỏe mạnh và đang sống ở Hà Nội”, ông Hiên và ông Chuẩn cho biết.

Đúng là “Hữu duyên thiên lí năng tương ngộ”, chúng tôi cùng nhau đến nhà họa sĩ Trần Hữu Chất, cách trụ sở Báo CAND không xa. Người họa sĩ già niềm nở đón chúng tôi, hoá ra ông còn là nhà thơ có bút danh Hồng Chinh Hiền, người vừa được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2012.

Bức vẽ lịch sử của Bác Hồ trên chiếc bình sứ Hải Dương -0
Từ trái qua: Họa sĩ Trần Hữu Chất, bà Thái, ông Hiên và ông Chuẩn. Ảnh chụp tại nhà riêng của họa sỹ Trần Hữu Chất.

Là họa sĩ được đào tạo bài bản ở Trung Quốc, ông Chất là một trong những người chịu trách nhiệm về tạo mẫu và vẽ trên sản phẩm sứ Hải Dương năm xưa. Nhớ lại kỉ niệm với Bác Hồ, ông kể: Hôm đó, sản phẩm đang làm là loại lọ hoa trung. Đang bày trên giá là những mộc sứ (chưa qua nung). Bác sẽ dùng bút lông viết hoặc vẽ lên đó bằng men Chu Minh. Loại men này rất rít bút. Men đặc quá bút sẽ không xuống mực, men lỏng quá mực sẽ tràn ra thành bút.

Tôi chọn cho Bác chiếc bút nhuyễn nhất của một công nhân đang vẽ. Những nét đầu tiên, Bác viết không xuống mực. Giám đốc Trần Mịch lo lắng nhìn tôi rồi động viên bình tĩnh pha lại mực… Người cầm chiếc bình sứ để Bác vẽ là cô Thái cũng rất cẩn trọng nên cuối cùng Bác đã viết được dòng chữ: “Fải cố gắng tiến bộ” (Bác có thói quen viết chữ PH là F). Khi Bác viết xong, mọi người vỗ tay hoan hô rất phấn khởi…

Tiếp đó, Bác nói chuyện với toàn thể cán bộ, công nhân viên nhà máy. Lời Bác giản dị, súc tích và cụ thể. Người nói: Bác đến chỗ nào cũng thấy các cô các chú làm việc hăng hái, các phân xưởng đều vệ sinh sạch sẽ; không biết ngày nào cũng sạch hay hôm nay biết Bác về thăm mới thế? Nên làm sao ngày nào cũng được như vậy thì tốt. Bác thấy nhà máy kẻ nhiều khẩu hiệu. Viết khẩu hiệu, hô khẩu hiệu thì chưa đủ mà quan trọng là phải thực hiện khẩu hiệu đó cho tốt…

Sau khi căn dặn một số công việc cụ thể, Bác hỏi về tình hình đời sống của cán bộ, công nhân viên. Bác nhắc lãnh đạo nhà máy phải chăm lo việc cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân viên; ngoài sản xuất chính cần trồng thêm rau màu, chăn nuôi gà, lợn…

Sau khi Bác ra về, chiếc bình hoa có bút tích của Bác được đưa ngay lên phòng kĩ thuật. Có ý kiến là lọ hoa phải được vẽ thêm hoa văn, đồ án, loại hoa văn tiêu biểu nhất của Việt Nam để giữ lại kỉ vật quốc bảo cho các thế hệ mai sau. Nhưng ai sẽ vẽ tiếp sản phẩm này? Các họa sĩ đều lo ngại nếu sơ suất sẽ làm hỏng hoặc vỡ chiếc bình lịch sử. Vì vậy, lãnh đạo nhà máy quyết định đưa chiếc bình đi tráng men và nung như bình thường.

Hiện nay, chiếc bình sứ lịch sử đó được trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

Duy Hiển

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.