Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Đội ngũ luật sư bào chữa của cựu Tổng thống Bolsonaro đã quyết định không nộp đơn kháng cáo cuối cùng sau khi ông bị kết án âm mưu đảo chính năm 2022 nhằm lật đổ người kế nhiệm là Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva. Do đó, Thẩm phán Moraes yêu cầu bản án được coi là cuối cùng, bác bỏ mọi khả năng kháng cáo tiếp theo và kích hoạt bản án 27 năm tù của ông Bolsonaro.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án -0
Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro.

Ông Bolsonaro đã bị giam giữ tại trụ sở Cảnh sát Liên bang Brazil kể từ hôm 22/11, sau khi cảnh sát bắt giữ ông vì tội phá hoại thiết bị theo dõi gắn ở mắt cá chân do tòa án chỉ định. Sau đó, Tòa án Tối cao đã công bố một đoạn video, trong đó cho biết ông Bolsonaro thừa nhận đã dùng mỏ hàn để phá hỏng máy theo dõi mắt cá chân. Ông bào chữa rằng, mình làm vậy không phải để trốn tránh quản thúc tại gia, mà là do các loại thuốc mới đã khiến ông bị ảo giác. Paulo Cunha Bueno, luật sư của ông Bolsonaro, cho biết trong một bài đăng trên X rằng cựu Tổng thống sẽ theo đuổi việc kháng cáo để chống lại bản án, bất chấp phán quyết của tòa án.

Vụ án khiến ông Bolsonaro phải vào tù bắt đầu ngay sau khi ông thất bại trước ông Lula da Silva trong cuộc tái tranh cử năm 2022. Chính quyền liên bang cho biết cựu tổng thống và những đồng phạm gần như ngay lập tức vạch ra một con đường bất hợp pháp để giữ chức tổng thống, với một kết quả là cuộc tấn công dữ dội vào các tòa nhà chính phủ ở Brasilia vào ngày 8/1/2023 bởi những người ủng hộ ông Bolsonaro.

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump - một đồng minh của ông Bolsonaro - tái đắc cử vào năm 2024, Mỹ đã sớm bắt đầu bình luận về vụ việc như một vấn đề chính sách đối ngoại. Vào tháng 7, ông Trump thậm chí còn áp đặt thuế quan cao đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Brazil, thúc giục Brazil từ bỏ cái mà ông gọi là "cuộc săn phù thủy" chống lại ông Bolsonaro.

Tuy nhiên, vào thời điểm ông Bolsonaro bị bắt giữ ngày 22/11, Nhà Trắng đã đưa ra các ngoại lệ thuế quan cho các mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Brazil. Khi được hỏi về vụ bắt giữ ông Bolsonaro, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông chưa nghe nói về vụ việc nhưng cho rằng điều đó "thật tệ".

Vụ việc cơ quan cảnh sát bắt giam và Tòa án Tối cao ra lệnh ông Bolsonaro phải thụ án tù ngay lập tức được giới quan sát đánh giá là điều “bất thường” trong cách ứng xử đối với một cựu nguyên thủ quốc gia Brazil. Tuy nhiên, họ cũng nhìn nhận rằng điều đó có thể giải thích được bởi những thách thức mà ông Bolsonaro đã đặt ra cho đất nước Brazil suốt thời gian qua.

Thời đương nhiệm, ông Bolsonaro đã biến môi trường kỹ thuật số của đất nước thành một vũ khí chính trị; các nhà điều tra phát hiện ra rằng, những người thân cận của ông ta đã giám sát một cỗ máy thông tin sai lệch trực tuyến được phối hợp rộng khắp. Các thẩm phán, nhà báo, quan chức y tế và các nhà lập pháp đều trở thành mục tiêu. Các mối đe dọa leo thang từ lạm dụng trực tuyến đến các mối đe dọa giết người đáng tin cậy, được ghi chép lại nhằm vào các thẩm phán Tòa án Tối cao.

Sự thù địch đó đã tạo ra một trong những bước ngoặt quan trọng nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Bolsonaro: "Cuộc điều tra tin giả". Sau khi các công tố viên từ chối điều tra các mạng lưới điều phối các cuộc tấn công đó, Tòa án Tối cao đã viện dẫn một quy tắc mơ hồ để tự mình mở vụ án và cho phép một thẩm phán truy tìm toàn bộ hệ sinh thái của các lực lượng dân quân kỹ thuật số có liên quan đến quỹ đạo của ông Bolsonaro. Động thái này chưa từng có tiền lệ và bị chỉ trích dữ dội, nhưng nó đã trở thành cấu trúc pháp lý cho phép tòa án đối phó với các mối đe dọa ngày càng leo thang sau đó.

Và rồi đại dịch ập đến. Đối với người Mỹ, COVID-19 phần lớn đã rút lui khỏi các cuộc tranh luận chính trị. Nhưng, ở Brazil, điều đó chưa bao giờ xảy ra. Quy mô to lớn của thảm kịch - bệnh viện quá tải, thiếu oxy, những ngôi mộ tập thể - vẫn còn ám ảnh bối cảnh chính trị của đất nước. Và, phản ứng của ông Bolsonaro đã trở thành trọng tâm của cuộc đối đầu thể chế sau đó. Khi Brazil trở thành một trong những điểm nóng toàn cầu, ông đã coi virus corona là "cúm nhẹ", sa thải các bộ trưởng y tế, làm suy yếu các nỗ lực tiêm chủng và quảng bá các loại thuốc chưa được chứng minh. Hơn 700.000 người Brazil đã tử vong, con số tử vong cao thứ hai thế giới, sau Mỹ. Ở một quốc gia có hệ thống y tế công cộng mạnh mẽ, những cái chết này không chỉ là thảm họa mà còn có thể tránh được.

Một lần nữa, Tòa án Tối cao đã can thiệp, ra lệnh công bố dữ liệu y tế, đảm bảo quyền tiếp cận vaccine và khẳng định thẩm quyền của các thống đốc và thị trưởng trong việc thực thi các biện pháp bảo vệ. Trong khoảng trống mà nhánh hành pháp để lại, ngành tư pháp thực chất đã trở thành rào chắn bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Vào thời điểm ông Bolsonaro thất bại trong cuộc tái tranh cử, tháng 10/2022, cuộc đối đầu giữa phong trào của ông và hệ thống chính trị Brazil không còn là vấn đề trừu tượng nữa. Trong khoảng thời gian sau vụ tấn công ngày 8/1, các nhà điều tra liên bang đã tìm thấy một dự thảo nghị định đề xuất tình trạng ngoại lệ để đảo ngược kết quả bầu cử, chặn đứng các cuộc thảo luận về việc triển khai lực lượng vũ trang và phát hiện ra các âm mưu ám sát ông Lula Da Silva, Phó Tổng thống của ông và một thẩm phán Tòa án Tối cao. Các nhà điều tra phát hiện ra rằng âm mưu này đã bắt đầu ngay sau cuộc bầu cử.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.