Sắp tới, 35 bị can trong vụ trộm gỗ sưa trên địa bàn Hà Nội trong khoảng thời gian từ tháng 10/2007 đến tháng 9/2009 sẽ bị truy tố về các tội: "Trộm cắp tài sản" và "Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có".
Sau "cơn bão" chặt trộm gỗ sưa gây xôn xao dư luận, theo thống kê của Công ty TNHH nhà nước một thành viên cây xanh Hà Nội, hiện nay, trong các công viên, vườn hoa (chủ yếu ở các quận Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Cầu Giấy) còn khoảng hơn 200 cây gỗ sưa đỏ, với đường kính các cây sưa từ 15-80cm, trong tổng số hơn 710 cây sưa đỏ trên địa bàn toàn thành phố. Những cây gỗ quý còn lại được các cơ quan chức năng quan tâm bảo vệ khá nghiêm ngặt, nhưng cách bảo vệ cây sưa tại Công viên Thống Nhất (quận Đống Đa, Hà Nội) chưa nhận được ý kiến đồng thuận của nhiều người dân.
Không khó để nhận diện các cây sưa tại Công viên Thống Nhất, mỗi cây đều có một con số thứ tự vẽ bằng sơn màu đỏ ngoằn ngoèo trên thân cây. Và đặc biệt, dưới mỗi gốc cây đều chằng chịt những "vết sẹo" loang lổ chạy dọc bốn bề. Nguyên nhân của các vết thương ấy là những hàng thép đã han gỉ được đóng ngập vào thân cây, mà theo nhiều người biết chuyện cho rằng việc "bọc thép" quanh gốc sưa là nhằm… bảo vệ cây. Những đoạn thép này to như chiếc đũa, dài chừng một gang tay, được đóng liên tiếp nhau. Hiện tượng này có lẽ đã xảy ra một thời gian khá lâu, nên các hàng thép đều đã han gỉ, đen sì, còn thân cây đã kịp "ngấm đòn", tạo nhiều lớp vỏ sần sùi, hoặc bị bóc cả mảng vỏ, trông rất thảm hại.
Cận cảnh một gốc cây sưa ở Công viên Thống Nhất.
Khảo sát hàng chục gốc cây sưa được đánh số phía đường Lê Duẩn trong Công viên Thống Nhất, hầu hết đều mang "thương tích" trầm trọng như vậy: Mỗi thân cây có từ 2 đến 4 hàng thép đóng dọc, giằng chắc vào thân cây. Cá biệt có những thân cây cao, đường kính gốc chưa đến 40 cm nhưng hàng thép chằng chịt khoảng gần 1m quanh bốn phía.
Chị Trịnh Thị L. (phố Trần Khát Chân, quận Hai Bà Trưng) cho biết thêm: "Chúng tôi hay dẫn trẻ vào công viên Thống Nhất chơi, có nhìn thấy hiện tượng đóng thép quanh thân cây, nhưng ban đầu chẳng hiểu họ đóng để làm gì, hay là đám trẻ nghịch dại. Về sau quan sát thêm, thấy không phải gốc cây nào cũng đóng thép, mà chỉ những cây có đánh số cùng màu trên thân cây mới có. Thì ra, các cây sưa được bọc thép quanh gốc để tránh tình trạng bọn trộm sưa dùng cưa cắt trộm. Đi quanh công viên mà xem, rất nhiều cây to đứng trơ trọi, nhưng không được bọc thép, trong khi nhiều cây gốc chỉ bé tí đã chi chít thép quanh gốc. Chả khác gì tự khoe, tôi là cây gỗ sưa quý hiếm đây, trộm ơi" (cười).
Không khó để xác định thời gian các gốc cây sưa bị đóng đinh là vào khoảng thời gian tình trạng kẻ gian đốn trộm gỗ sưa đang hoành hành tại Hà Nội; và việc này là nhằm mục đích bảo vệ cây sưa của cơ quan chức năng. Điều đáng nói ở đây là việc bảo vệ bằng cách đóng thép vào thân cây ảnh hưởng đến việc sinh trưởng bình thường của cây. Gốc cây bị tổn thương nặng, chết cả mảng gỗ. Khá nhiều cây sưa trong công viên đã có hiện tượng trụi lá ở nhiều cành lớn. Cá biệt có những cây sưa xơ xác, khiến nhiều người dân lo ngại, nó sẽ chết trong nay mai.
Đành rằng việc cảnh giác bảo vệ cây sưa trước sự dòm ngó của kẻ gian là vẫn hết sức cần thiết. Nhưng biện pháp bảo vệ cây sưa bằng cách "bọc thép" xung quanh gốc cây, ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng của cây ở Công viên Thống Nhất là chưa hợp lý, cần sớm khắc phục