Báo CAND đã đăng tải bài viết nói về cách xử lý của ngành Y tế trước hiện tượng một số bệnh nhân ung thư ăn cóc để chữa bệnh. Trong quá trình tiếp tục tìm hiểu, chúng tôi được biết: Chính Bộ Y tế đã tổ chức "Hội đồng tư vấn nghiên cứu người bệnh tại Quảng Bình bị khối u ở gan ăn cóc với mục đích chữa bệnh". Đồng thời, Bộ Y tế cũng thành lập đoàn khảo sát để tìm hiểu vấn đề. Vậy Hội đồng tư vấn và đoàn khảo sát đã đưa ra những nhận định gì? Đã thực hiện công việc thế nào về hiện tượng "ăn cóc chữa ung thư"? Bài viết này chúng tôi đề cập đến điều đó.
Ý kiến các nhà khoa học
Ngày 26/6/2009, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra Quyết định số 2286/QĐ-BYT thành lập "Hội đồng tư vấn nghiên cứu người bệnh tại Quảng Bình bị khối u ở gan ăn cóc với mục đích chữa bệnh" (HĐTV). Theo quyết định này, HĐTV gồm 11 thành viên do GS.TS Nguyễn Thị Dụ làm Chủ tịch hội đồng.
Sáng 28/6/2009, tại phòng họp 411 - Vụ Khoa học và Đào tạo - Bộ Y tế, HĐTV này đã tổ chức họp đưa ra nhiều ý kiến quan trọng về hiện tượng bệnh nhân ung thư ăn cóc chữa bệnh. Tại buổi họp BS Ngô Văn Bốn - Phó Giám đốc Sở Y tế Quảng Bình đã để HĐTV xem phóng sự về bệnh nhân đang ăn cóc sống chữa bệnh ở Quảng Bình, kèm theo công văn báo cáo của Sở Y tế.
Chị Nguyễn Thị Lĩnh, xã Đại Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình, người từng ăn gan, mật, da cóc hơn 1 năm để chữa bệnh ung thư.
Sau khi xem phóng sự và báo cáo, TS Lý Ngọc Kính - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh của Bộ Y tế đã đề nghị các nhà khoa học xem xét cho ý kiến tư vấn về một số vấn đề liên quan tới hiện tượng ăn một số bộ phận của cóc để chữa bệnh tại Quảng Bình, hiệu quả điều trị của phương pháp này đối với bệnh nhân ung thư…
GS.TS Đào Văn Phan - Đại học Y Hà Nội cho rằng: Đối với hiện tượng đang xảy ra ở Quảng Bình: Mời các nhà khoa học xác định tên khoa học của cóc đang được sử dụng để chữa bệnh ở Quảng Bình. Nghiên cứu tại hiện trường về con cóc, làm chiết xuất hoạt chất của các bộ phận để nghiên cứu về dược lý, nghiên cứu các biểu hiện trên động vật thí nghiệm. Mời bệnh nhân vào bệnh viện để xét nghiệm chức năng gan thận, điện tim, điện não, chức năng thận.
Tại buổi họp, GS.TS Phạm Thanh Kỳ - Đại học Dược Hà Nội; GS.TS Nguyễn Bá Đức - Bệnh viện K cho rằng, nên mời các bệnh nhân đã tuyên bố việc dùng cóc để thẩm định lại để khẳng định chẩn đoán ung thư của các đối tượng này về mô bệnh học, giải phẫu bệnh…
PGS.TS Trần Đức Hậu - Đại học Dược Hà Nội khẳng định: Nên yêu cầu khảo sát tình hình thực tế hiện nay tại các tỉnh số người ăn, số tử vong. Cần triển khai nghiên cứu dạng chưa chế biến theo như cách dùng của dân hiện nay, chú ý cả loài cóc được sử dụng. Còn GS.TS Nguyễn Thị Dụ thì cho rằng: Bộ Y tế nên tổ chức đoàn thẩm tra để thẩm tra các tài liệu, hồ sơ liên quan, có thể tiến hành thăm, khám trực tiếp với các đối tượng. Cần thực hiện công bố thông tin khoa học về con cóc. Cần điều tra nhanh, thẩm định lại mức độ bệnh của người bệnh tại Quảng Bình…
Chỉ đợi kết luận của ngành Y tế
HĐTV nhất trí khẳng định: Các trường hợp bệnh và việc ăn cóc sống với mục đích chữa bệnh ở Quảng Bình là có thật, tuy nhiên chưa đủ cơ sở để khẳng định trường hợp các bệnh nhân trên mắc ung thư do không có bằng chứng khoa học về xét nghiệm tế bào học, sự thay đổi về bệnh học trước và sau khi ăn cóc sống với mục đích chữa bệnh. Hội đồng yêu cầu cần có cuộc khảo sát thực tế hiện trường các trường hợp bệnh tại Quảng Bình và một số địa phương được các Sở Y tế địa phương báo cáo để xem xét thực tế, đồng thời thực hiện các phân tích chuyên sâu nhằm xác định: Các trường hợp bệnh có đúng ung thư hay không, các thay đổi lâm sàng trước và sau khi ăn của các trường hợp bệnh trên như thế nào? Loại cóc trên thuộc họ, loài gì?…
Sau khi tham vấn ý kiến của HĐTV ngày 10/7/2009, Bộ trưởng Bộ Y tế ra Quyết định "Thành lập đoàn khảo sát các trường hợp người dân ăn cóc sống với mục đích chữa bệnh", đồng thời yêu cầu đoàn khảo sát phải trả lời những nội dung mà HĐTV đặt ra để báo cáo Bộ. Các văn bản, quyết định của Bộ Y tế là vậy, song trong quá trình khảo sát, tất cả các nhà khoa học đầu ngành trong HĐTV mà Bộ Y tế thành lập trước đó không được mời tham dự. Đoàn khảo sát cũng không làm hết chức năng nhiệm vụ được giao.
Điều này được khẳng định bởi sau gần 1 năm vào khảo sát ở Quảng Bình đến nay, đoàn khảo sát vẫn chưa công bố bất cứ rộng rãi kết luận nào cho người dân biết. Như vậy trước một hiện tượng liên quan đến rất nhiều hy vọng, sinh mạng của người dân, bao giờ thì Bộ Y tế có kết luận cuối cùng