Nhằm trả lời thắc mắc bấy lâu nay về chuyện vì sao sai phạm của các cây xăng găm hàng thì nhiều, mà số cây xăng bị xử lý luôn ít, có hay không sự “nương tay” của các cơ quan chức năng, ngày 16/8, chúng tôi đã có buổi trao đổi trực tiếp với đại diện lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội. Kết quả kiểm tra đợt vừa qua của Chi cục cho thấy, có 12 cửa hàng xăng dầu trên địa bàn đã bị phát hiện vi phạm, trong đó có 9 cửa hàng ngưng bán hàng, tuy nhiên chưa có cửa hàng nào bị xử lý.
Vì sao vi phạm nhiều, xử phạt ít?
Trong số 9 cửa hàng ngưng bán, có 4 cửa hàng lý do mất điện là cửa hàng 2D Khâm Thiên (Đống Đa, Hà Nội) mất điện từ 12h đến 14h15, sau đó bán hàng bình thường; cửa hàng tại Km 15 + 700 đường gom Đại lộ Thăng Long của Công ty Cổ phần SiCo (có thông báo tạm ngừng cấp điện theo kế hoạch của Công ty Điện lực Thanh Oai) và 2 cửa hàng khác là Liêm Trường Sinh ở Tam Hiệp – Phúc Thọ và cửa hàng Nam Hải tại xã Bình Minh, Thanh Oai.
Ba cửa hàng khác ngừng hoạt động do hết hàng là cửa hàng thuộc Công ty TNHH Xăng dầu Yên Sơn, xã Yên Sơn, Quốc Oai; cửa hàng xăng dầu thuộc Công ty CP Cơ khí xây dựng và tư vấn thiết kế 30-4, tổ Kiên Trung, Trâu Quỳ, Gia Lâm và cửa hàng xăng dầu Đỗ Văn Tám tại thị trấn Phúc Thọ.
Được biết tại thời điểm kiểm tra, cây xăng tại Gia Lâm hết hàng nhưng lại treo biển mất điện và chủ cửa hàng giải thích do nhân viên nhầm?!Hai cửa hàng thuộc huyện Chương Mỹ thuộc Công ty TNHH Trần Hồng Minh chỉ bán dầu chứ không bán xăng với lý do hết hàng.
Các đại lý xăng dầu có rất nhiều “mánh” vi phạm.
Ba cửa hàng khác bị xử phạt là cửa hàng xăng dầu số 3 (thôn Bình Yên, huyện Thạch Thất) thuộc Công ty cổ phần Hóa dầu Quân đội bị xử phạt 25 triệu đồng vì không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; 2 cửa hàng thuộc huyện Thạch Thất của Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình bị xử phạt hành chính 5 triệu đồng vì nhân viên trực tiếp tham gia bán hàng không được đào tạo nghiệp vụ về an toàn kỹ thuật phòng cháy chữa cháy.
Như vậy, theo báo cáo này, thực chất không có một cửa hàng nào ngưng bán hàng bị xử phạt, chưa nói gì đến bị rút phép. Một lãnh đạo Chi cục QLTT Hà Nội cho biết xử phạt cây xăng vi phạm là rất khó. “Hầu như chỉ có trường hợp đến kiểm tra, xăng dầu còn trong bồn nhưng họ không bán mới xử phạt được”.
Còn lại rất nhiều trường hợp khác như: đại lý mang hàng giấu đi, nhập hàng không đúng tiến độ, lúc lỗ vốn thì nhập ít hàng hơn hay thậm chí không nhập hàng... đều không thể xử lý, vì họ vẫn tìm ra đủ lý do để hợp thức hóa. Hay thậm chí đại lý đóng cửa cả ngày, nhưng lúc QLTT đi kiểm tra họ mở cửa thì cũng không có cách nào xử phạt.
Không dễ để “sờ” vào tổng đại lý
Theo báo cáo của Cục QLTT, hầu hết các cửa hàng ngưng bán hàng đều với lý do tổng đại lý không cấp hàng. Tuy nhiên, cho đến chiều 16/8, qua trao đổi với chúng tôi, đại diện Cục vẫn cho biết chưa có thông tin gì mới. Điều cần làm rõ hiện nay là có hay không chuyện tổng đại lý găm hàng, khi các đại lý và tổng đại lý đang “đổ tội” cho nhau.
Trong khi rất nhiều đại lý kêu không được tổng đại lý cấp hàng, thì tổng đại lý lại “tố” đại lý đã đặt hàng trước với giá cũ, nhưng cố tình không đến lấy hàng mà gửi lại tổng kho, đến lúc xăng tăng giá mới lấy hàng về bán. Thậm chí có thể xảy ra tình trạng đại lý đã lấy hàng nhưng cho xe bồn chạy đi đâu đó cất, khi lực lượng chức năng kiểm tra thì bồn vẫn trống rỗng, không thể xử lý được.
Ông Đào Minh Hải - Phó Cục trưởng Cục QLTT thừa nhận, không loại trừ trường hợp đầu mối và cây xăng thông đồng với nhau, chỉ cần nói cây xăng còn nợ tiền hoặc vi phạm hợp đồng nên đầu mối không cấp hàng, vậy là qua mặt cơ quan quản lý dễ dàng, dù ai cũng hiểu đó chỉ là “chiêu” của DN.
Đã có nhiều nghi ngờ đặt ra, tại sao đến giờ câu hỏi tổng đại lý có găm hàng không vẫn chưa được làm rõ? Một chuyên gia trong lĩnh vực xăng dầu cho biết, “sờ” được vào đối tượng này không phải dễ, đặc biệt với lực lượng QLTT các địa phương. Lý do đây đều là các DN thuộc bộ, muốn kiểm tra phải có lý do và hầu hết các đợt kiểm tra đều là chủ trương từ cấp trên xuống. Vì vậy chuyện tổng đại lý luôn khẳng định đủ nguồn cung, dự trữ lưu thông đủ nhưng thực hư ra sao thì không ai chắc chắn.
Tổng đại lý “phản pháo” việc bị tố ngưng cấp hàng
Về thông tin cửa hàng xăng dầu của Công ty TNHH Xăng dầu Yên Sơn tại xã Yên Sơn, Quốc Oai - là đại lý của Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình (thuộc Petrolimex) đóng cửa, ngừng bán hàng với lý do hết hàng, chiều 16/8, PV Báo CAND đã trao đổi với ông Trịnh Quang Khanh - Giám đốc Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình và được biết họ đã kiểm tra trực tiếp tại cây xăng này và phát hiện lý do ngưng bán hàng do hết hàng là không chính xác. Vào thời điểm 12h30 ngày 13/8 (sau khi có thông tin đại lý đóng cửa găm hàng), cán bộ của Petrolimex Hà Sơn Bình đến kiểm tra lượng hàng tồn kho tại đại lý thì thấy rằng xăng RON92 còn 1.500 lít; diezen 0,05S còn 622 lít.
Thêm vào đó, đại lý này còn nợ tiền và vi phạm hợp đồng, có biểu hiện “treo đầu dê bán thịt chó” khi trưng biển đại lý của Petrolimex nhưng lại lấy hàng trôi nổi hoặc của đầu mối khác về bán.
Cụ thể, cây xăng này ký hợp đồng làm đại lý với Petrolimex Hà Sơn Bình từ ngày 1/1/2012 với sản lượng 150m3/tháng (tương đương 150.000 lít xăng dầu). Tuy nhiên, qua 6 tháng, cây xăng này chỉ nhập 178m3, bằng 19,8% hợp đồng. Từ đầu tháng 7 đến 10/8, cây xăng không nhập một giọt xăng nào Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình, nhưng vẫn có hàng bán. Chứng tỏ họ có nguồn nhập từ đầu mối khác, vi phạm quy định của Bộ Công thương. Thêm vào đó, ông Khanh cũng cho biết cây xăng Yên Sơn nợ tiền đầu mối nên đã bị thông báo có khả năng chấm dứt hợp đồng
