Bộ Công thương khuyến khích sạc xe điện ngoài giờ cao điểm tránh quá tải

Bảo đảm cung cấp điện mùa khô với phương án cao nhất

Theo ông Nguyễn Thế Hữu, trong thời gian gần đây, nắng nóng tại khu vực miền Bắc ngày 31/3 trùng với cao điểm mùa khô miền Nam, nhu cầu phụ tải tăng cao hơn 1 tỷ kWh/ngày, trong đó cao nhất là miền Bắc. Đến ngày 7/4, sản lượng điện tăng cao hơn nữa. Dù chưa phải là kỷ lục tiêu thụ điện từ trước đến nay song đã là mức cao nhất kể từ đầu năm nay và diễn ra sớm hơn so với mọi năm. Nguyên nhân chủ yếu do nắng nóng dẫn đến nhu cầu sử dụng điện tăng cao.

Tuy nhiên, tính trung bình, tăng trưởng phụ tải điện từ đầu năm đến nay vẫn ở mức hơn 6%, trong dự kiến trước đó. Nếu tiếp tục nắng nóng diện rộng, thời tiết cực đoan cộng với hiệu ứng hấp thu nhiệt đô thì tăng cao thì hệ thống điện sẽ chịu áp lực lớn.

Liên quan đến cơ cấu huy động nguồn điện trong thời gian qua, việc tỷ trọng phát điện của nguồn nhiệt điện than (khoảng 53%) hiện ở mức cao hơn so với nguồn thủy điện (khoảng 19%), nguyên nhân chủ yếu là hiện nay các nguồn thủy điện đang ưu tiên giữ nước để phục vụ phát điện trong giai đoạn cao điểm sắp tới. Đây chính là một trong những giải pháp quan trọng của Bộ Công Thương trong việc bảo đảm cung cấp điện trong giai đoạn cao điểm sắp tới.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đã và đang chỉ đạo các đơn vị thực hiện nghiêm các nhiệm vụ như: Tập trung cao độ, theo dõi chặt chẽ, bám sát diễn biến nhu cầu phụ tải, tình hình thời tiết (nhiệt độ, thủy văn) từ đó kịp thời cập nhật Phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia hợp lý nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải có thể tăng cao đột biến.

Đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm, đặc biệt là các công trình có ý nghĩa quyết định đối với cân đối cung - cầu điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô; Nghiên cứu, triển khai các công tác đầu tư, lắp đặt hệ thống pin lưu trữ (BESS) theo từng miền, theo từng địa phương nhằm hỗ trợ hệ thống điện giai đoạn cao điểm.

Lên kế hoạch chuẩn bị nhiên liệu (than, dầu và khí) cho phát điện phù hợp với nhu cầu vận hành hệ thống điện đáp ứng kịp thời các tình huống phụ tải điện tăng cao; thực hiện nghiêm túc các kế hoạch liên quan đến duy tu, bảo dưỡng nhằm bảo đảm các tổ máy phát điện sẵn sàng vận hành cao nhất để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện trong thời gian cao điểm.

Ông Hữu cho biết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai thực hiện các chương trình quản lý nhu cầu điện, điều chỉnh phụ tải, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, nhất là trong các thời gian cao điểm.

Theo ông Hữu, Bộ Công Thương cũng đã chỉ đạo chuẩn bị bảo đảm cung cấp điện mùa khô với phương án cao nhất đến 14,1%. Có một tín hiệu tích cực là PVGAS đã thông báo nâng công suất tái hóa khí ở kho Thị Vải từ mức 7,3 triệu m3/ngày lên 9,5 triệu m3/ngày, giúp linh hoạt khả năng cung cấp điện từ các nguồn tuabin khí Đông Nam bộ, bảo đảm cung cấp điện cho cao điểm chiều tối khu vực miền Nam.

Các hồ thủy điện lớn hầu hết đều đang giữ mực nước cao, sẵn sàng cho cao điểm mùa khô. Ngày 07/4, BOT Vũng Áng 2 đã hoàn thành, đưa vào vận hành toàn bộ nhà máy điện, đóng góp cho khả năng cung cấp điện của miền Bắc. Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia đã nâng công suất các máy biến áp 500kV tại một số trạm biến áp 500kV khu vực miền Bắc (Phố Nối, Lai Châu, Hòa Bình…). Đến 15/5, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia tiếp tục lần lượt đưa vào vận hành 18 bộ tụ bù ngang, nâng cao ổn định cho hệ thống điện miền Bắc.

Đồng thời, Bộ Công Thương cũng mong muốn sự chung tay góp sức của các nhà báo, người dân và doanh nghiệp trong việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, như: khuyến khích duy trì nhiệt độ điều hòa từ 26°C trở lên, hạn chế sử dụng thiết bị điện không cần thiết và chuyển đổi các thiết bị có mức tiêu thụ điện năng hiệu quả hơn; qua đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời chia sẻ, đồng hành với những khó khăn mà ngành điện Việt Nam đang phải đối mặt hiện nay.

Trên cơ sở thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp và sự chung tay góp sức của người dân, Bộ Công Thương tin tưởng rằng việc cung ứng điện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân trong năm 2026 và giai đoạn cao điểm sắp tới vẫn được duy trì ổn định, không bị gián đoạn.

Bài toán đáp ứng nhu cầu điện cho xe điện

Đáng chú ý, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao do căng thẳng tại Trung Đông, nhiều người dân có xu hướng chuyển đổi sang sử dụng các phương tiện chạy điện với chi phí cạnh tranh hơn.

Dẫn báo cáo của Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương cho biết, tính đến hết năm 2025, Việt Nam hiện có khoảng gần 2,6 triệu xe máy điện. Đồng thời, số lượng xe ô tô điện hiện ước tính khoảng 215 nghìn chiếc. Những con số này cho thấy thị trường xe điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng, phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch sang các phương tiện thân thiện với môi trường hơn.

Cũng trên cơ sở số liệu tổng hợp và nghiên cứu, tính đến hết năm 2025, nhu cầu điện phục vụ giao thông vận tải ước tính khoảng 652 triệu kWh, tương đương nằm trong khoảng 0,2-0,3% tổng nhu cầu điện thương phẩm toàn quốc. Dự báo đến năm 2030, số lượng xe ô tô điện có thể đạt từ xấp xỉ 1-1,6 triệu xe, xe máy điện khoảng 8-13 triệu xe. Dự kiến nhu cầu tiêu thụ điện năng trong khoảng 3,1 – 5,6 tỷ kWh/năm chiếm tỷ trọng trong khoảng 0,68 - 1,1%.

“Như vậy, về sản lượng tiêu thụ điện từ các phương tiện sử dụng điện vẫn còn chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng nhu cầu sử dụng điện năng, chưa gây áp lực đáng kể lên hệ thống điện.

Tuy nhiên, nhu cầu điện cho giao thông không chỉ là tổng lượng điện năng tiêu thụ, mà còn là công suất tức thời cần phải đáp ứng. Do đó, dự báo tổng nhu cầu điện phục vụ điện hóa giao thông cần xem xét đồng thời bốn nhóm biến số chính: Quy mô phương tiện; đặc tính tiêu thụ năng lượng (kWh/km); hành vi sạc (tần suất sạc, khung giờ sạc, công suất sạc); mức độ tập trung theo địa bàn.

Trường hợp có khoảng 100.000 xe ô tô điện cùng sạc cổng sạc nhanh (60-120 kW/cổng), tổng công suất sạc tức thời có thể đạt khoảng 6-12 GW, xấp xỉ 1/8-1/4 công suất phụ tải cực đại hiện nay”, ông Nguyễn Thế Hữu cho hay.

Do đó, cùng với việc định hướng là khuyến khích chuyển dịch sang xe điện, nếu xét cho giai đoạn dài hạn thách thức chủ yếu không nằm ở tổng điện năng sử dụng mà hệ thống điện Việt Nam đối mặt với các thách thức về việc phát triển lưới điện trung, hạ áp đồng bộ với hạ tầng trạm sạc xe điện, xuất hiện tình trạng quá tải lưới điện cục bộ đối với những khu vực tập trung đông dân cư, các trạm sạc công cộng…

“Bộ Công Thương đánh giá nhu cầu điện cho phương tiện giao thông điện là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cung cấp điện trong thời gian tới’, đại diện Cục Điện lực nói.

Trước những thách thức có thể gặp phải, Bộ Công Thương đang định hướng các đơn vị ngành điện tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp như: Chủ động rà soát, cập nhật công tác Quy hoạch phát triển điện lực, đặc biệt là lưới điện phân phối tại các khu vực có tốc độ điện hóa cao; có các cơ chế (biểu giá điện) để khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm tránh quá tải cục bộ và triển khai các trạm sạc thông minh tích hợp với nguồn điện phân tán.