Bình yên ở Nậm Cắn

Chú trọng “dân vận khéo”

Buổi trưa ngày đầu đông, ở trụ sở Công an xã Nậm Cắn, mâm cơm còn bốc khói nghi ngút thì có vợ chồng bế đứa con nhỏ tất tả đi vào bộ phận một cửa làm thủ tục hành chính. Không chút chần chừ, cán bộ công an xã buông bát đũa đứng dậy, nhanh chóng đến tiếp nhận hồ sơ cho bà con. Ở vùng biên giới Nậm Cắn này, những câu chuyện giản dị như thế đã trở thành quen thuộc, bởi với các anh, “giúp dân là trước hết”, bất kể thời gian hay hoàn cảnh nào.

Theo Thượng tá Lô Văn Thao, Trưởng Công an xã Nậm Cắn chia sẻ: Từ khi thực hiện mô hình công an địa phương 2 cấp, mỗi cán bộ, chiến sĩ tự trau dồi, học hỏi, nâng cao khả năng của mình tiếp cận với môi trường mới, các lĩnh vực mới, nhiệm vụ mới. Đặc biệt là bộ phận một cửa, người dân có thể đến bất cứ lúc nào, có thể đến vào buổi sáng sớm, khi anh em mới ngủ dậy thì người dân đã đến, hay giữa trưa, đang ăn cơm và lúc anh em tranh thủ nghỉ trưa... Bởi, điều kiện đi lại của người dân còn khó khăn nên khi người dân đến thì anh em luôn sẵn sàng phục vụ nhân dân, bằng mọi cách nhanh nhất và hiệu quả nhất; tận tình hướng dẫn, giải thích đầy đủ để người dân hiểu được. Mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đều tâm niệm rằng, làm khi nào cần việc, khi nào có việc và khi nào người dân cần thì cố gắng phục vụ hết mình bằng trái tim và tấm lòng của mình.

Đồng bào Mông ở nhiều địa phương, đặc biệt tại xã Nậm Cắn, trước đây còn phổ biến tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Mấy năm gần đây, cùng sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng, đặc biệt là khi công an chính quy về xã - công tác tuyên truyền, vận động đã đi sâu, đi sát hơn với đời sống của bà con. Nhờ vậy, nhận thức của người dân thay đổi rõ rệt, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống giảm mạnh so với trước.

Với đồng bào Mông, yêu sớm, cưới sớm từng được xem là chuyện bình thường, một nét văn hóa xưa cũ ăn sâu trong nếp nghĩ bao đời. Thế nhưng, đằng sau những đám cưới tuổi 15-16 ấy là nhiều hệ lụy không nhỏ: học sinh bỏ học giữa chừng, trẻ em sinh con khi chưa đủ tuổi, đói nghèo và thiếu hiểu biết nối dài.

Đầu năm 2025, L.V.H. (sinh năm 2007), con trai anh Lầu Bá V. và chị Xồng Y X., trú tại bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn, đòi lấy X.Y.M. (sinh năm 2010), con gái vợ chồng anh Xồng Xỉ G., trú tại bản Buộc Mú, xã Na Ngoi (tỉnh Nghệ An) khi M. mới vừa tròn 15 tuổi. Bất chấp sự khuyên ngăn của gia đình, hai em H. và M. vẫn muốn tổ chức đám cưới. Không còn cách nào khác, gia đình tìm đến Công an xã Nậm Cắn nhờ can thiệp. Sau khi nghe đầy đủ câu chuyện, đồng chí Thượng tá Lô Văn Thao, Trưởng Công an xã ngay lập tức phân công Trung tá Hoa Văn Nghệ, Phó Trưởng Công an xã và Trung úy Lầu Bá Chả lập tức xuống bản. Các anh kiên trì gặp từng người, giải thích cho hai gia đình cùng em H. và em M. hiểu rõ quy định của pháp luật về độ tuổi kết hôn, về hậu quả của tảo hôn đối với sức khỏe, hạnh phúc và tương lai. Sau nhiều buổi vận động, em H. và M. đã đồng thuận hoãn việc tổ chức đám cưới, tiếp tục học tập và chờ trưởng thành mới tính chuyện kết hôn.

Trung tá Hoa Văn Nghệ, Phó Trưởng Công an xã Nậm Cắn cho biết: “Đối với đồng bào miền núi, mình ép rứa là bà con không nghe mô, mà quan trọng nhất là phải kiên trì, phải tôn trọng cái nếp sống của bà con dân bản. Mình giải thích cho bà con hiểu, hiểu rồi thì bà con tự giác làm đúng thôi”.

“Nếu không có các chú Công an đến tận nhà giải thích, chắc chúng cháu đã làm sai. Cháu cứ nghĩ con trai, con gái có tình cảm với nhau là phải lấy nhau mà không nghĩ đến tuổi tác. Được các chú công an xã giải thích, cháu nghe ra rằng, lấy chồng, lấy vợ sớm sẽ khổ, ảnh hưởng tới sức khỏe, học tập, lại còn vi phạm pháp luật. Hiểu cái bụng rồi, giờ động viên bạn gái yên tâm học hành, khi nào đủ tuổi, chín chắn rồi mới tính chuyện kết hôn, để sau này có tương lai tốt hơn”, em L.V.H. chia sẻ.

Chúng tôi (PV) tham gia cùng Công an xã Nậm Cắn tuần tra từ sáng sớm, khi sương mù còn bảng lảng khắp các triền đồi. Khi đi đến bản Huồi Pốc - một trong những bản đồng bào Mông của xã Nậm Cắn, tiếp giáp với cụm bản Noọng Hét Tạy của nước bạn Lào, đã thấy ông Lầu Bá Dì cùng 3 người dân chờ cán bộ đến để cùng đi tuần, bảo vệ đường biên, cột mốc. Ông Lầu Bá Dì, Trưởng bản Huồi Pốc cho biết: “Trong bản, chúng tôi phân công một tổ gồm 4 người, các tổ luân phiên nhau cùng các lực lượng chức năng bảo vệ đường biên, cột mốc. Nhờ có lực lượng Biên phòng và Công an xã về, quân số đông hơn, thường xuyên bám dân, bám bản, nên người dân ai cũng yên tâm hơn và cũng không còn tình trạng hút hít, trộm cắp nữa”.

Những năm qua, công an xã phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng Nậm Cắn tổ chức hàng trăm lượt tuần tra, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các vụ việc vi phạm quy chế biên giới, đồng thời tuyên truyền pháp luật cho hàng nghìn lượt người dân. Đặc biệt, từ khi thực hiện đề án “Xã biên giới sạch về ma túy”, tình hình ma túy trên địa bàn đã được kiểm soát. “Qua các buổi tuyên truyền, vận động và từ thực tiễn, người dân nơi đây nhận biết được tác hại của ma túy đối với cuộc sống và hạnh phúc gia đình. Từ đó, hỗ trợ lực lượng chức năng đóng chân trên địa bàn đấu tranh quyết liệt với tội phạm và tệ nạn ma túy”, Thượng tá Lô Văn Thao cho biết.

Giữ vững “3 yên”

Xã Nậm Cắn (sau khi sáp nhập xã Phà Đánh) là địa bàn xa nhất của phía Tây Nam của tỉnh Nghệ An, có đường biên tiếp giáp với huyện Nọong Hét, tỉnh Xiêng Khoảng (Lào) với nhiều đường mòn, lối mở; có quốc lộ 7A đi qua và cửa khẩu quốc tế thông thương với nước bạn Lào. Xác định tầm quan trọng của địa bàn chiến lược, trọng yếu về quốc phòng, an ninh, những năm qua, công an xã luôn chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn triển khai nhiều giải pháp, bảo đảm “yên dân, yên địa bàn, yên biên giới”. Sau khi thực hiện tổ chức bộ máy công an địa phương 2 cấp, Thượng tá Lô Văn Thao, nguyên Phó Trưởng Công an huyện Kỳ Sơn, đã tình nguyện xung phong về cơ sở, đảm nhiệm chức vụ Trưởng Công an xã Nậm Cắn.

Với kinh nghiệm nhiều năm công tác tại miền núi, khi đảm nhận nhiệm vụ tại xã Nậm Cắn, nắm chắc đặc thù của địa bàn, anh nhanh chóng bám bản, bám dân, sâu sát cơ sở, tranh thủ sự ủng hộ của già làng, trưởng bản, người có uy tín và cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các lực lượng khác đóng chân trên địa bàn. Theo Thượng tá Thao, xã Nậm Cắn có 16 bản, gồm 4 đồng bào các dân tộc (Mông, Khơ mú, Thái và Kinh) cùng sinh sống, với 1.787 hộ, 8.818 nhân khẩu, đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Các đối tượng thường dụ dỗ, lợi dụng người dân đi thăm thân, qua lại biên giới để vận chuyển ma túy về Việt Nam.

Trước tình hình đó, công an xã đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn và các lực lượng khác tăng cường kiểm soát, kiểm tra chặt chẽ các đường mòn, lối mở cũng như người, phương tiện xuất nhập cảnh qua cửa khẩu. Đồng thời, cùng cả hệ thống chính trị thiết lập cơ chế thông tin liên lạc vững chắc với người dân bằng nhiều hình thức (qua các cuộc họp bản, chi bộ, gặp gỡ trực tiếp; thông tin qua hệ thống loa truyền thanh; các nhóm Zalo, Facebook của từng tổ chức, từng bản...). Qua đó, kịp thời nắm chắc, phát hiện từ sớm, từ xa, các hiện tượng, mầm mống, nguy cơ các vụ việc phức tạp, bất ổn để cảnh báo, ứng phó kịp thời.

Cùng với đó, chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật với nhiều hình thức (bằng cả tiếng phổ thông và tiếng đồng bào dân tộc); thực hiện lồng ghép hiệu quả các đề án liên quan đến đấu tranh phòng, chống ma túy. Để tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả, Công an xã đã dành nhiều thời gian xuống từng bản “3 cùng”, nắm bắt thực tế, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, khó khăn, vướng mắc của bà con. Từ đó, kịp thời tham mưu đề xuất cấp ủy, chính quyền địa phương biện pháp tháo gỡ, không để hình thành các “điểm nóng” về an ninh, trật tự.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà, rà từng người”, tích cực tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, xóa bỏ hủ tục, đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Đồng thời, phát huy vai trò, tranh thủ sự ủng hộ của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ làm tốt công tác vận động các đối tượng nghiện đi cai nghiện ma túy... Do vậy, từ địa bàn phức tạp, cuối năm 2022, Nậm Cắn đã được công nhận là “xã biên giới sạch ma túy” và hiện đang nỗ lực triển khai các giải pháp xây dựng địa bàn xã Nậm Cắn “không ma túy” giai đoạn 2025-2030.

“Nậm Cắn là một xã rẻo cao, quanh năm phủ mây, đặc biệt vào mùa đông, sương mù dày đặc từ sáng đến đêm. Lớp sương quẩn quanh núi đồi không chỉ làm mờ tầm nhìn mà còn khiến việc đi lại, tuần tra của lực lượng Công an xã và các đơn vị chức năng gặp nhiều khó khăn, hạn chế. Công an xã luôn chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về công tác bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Đối với các đơn vị như Hải quan, Biên phòng và các lực lượng khác đóng chân trên địa bàn, chúng tôi thường xuyên có trao đổi về các lĩnh vực bảo đảm an ninh, trật tự, nhất là khu vực cửa khẩu”, đồng chí Thượng tá Lô Văn Thao, Trưởng Công an xã Nậm Cắn chia sẻ.

Đánh giá về vai trò của lực lượng Công an xã, ông Hờ Bá Chá, Chủ tịch UBND xã Nậm Cắn cho biết: “Từ khi công an xã chính quy về, xã Nậm Cắn có rất nhiều thay đổi. Tảo hôn, truyền đạo trái phép, tệ nạn xã hội, người nghiện... đều giảm rõ rệt. Người dân yên tâm hơn, đời sống bản làng từng bước ổn định. Nhất là từ khi đồng chí Thượng tá Lô Văn Thao - nguyên là Phó Trưởng Công an huyện đảm nhận Trưởng Công an xã, chúng tôi đánh giá rất cao. Công việc được thực hiện bài bản, khoa học hơn, trong đó, tham mưu cho chúng tôi một số việc như công tác ngoại giao của hai bên Việt Nam - Lào, rồi là Đề án 06 rất hiệu quả...”.