Lý giải về sự chậm trễ, ông Lê Thành Hưng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Bình Định, cho hay: Từ ngày 6/10 đến 6/12/2013, Sở đã nhận được 1.301 hồ sơ xét tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH của 10 huyện, thị, thành phố. Trong đó, có 1.183 hồ sơ đủ điều kiện. 118 hồ sơ còn lại đã chuyển về cho địa phương để thẩm tra, bổ sung thông tin.
Theo ông Hưng, tại cuộc họp liên ngành với Sở LĐ-TB&XH, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh để thẩm định hồ sơ vào ngày 26/2/2014, Công an tỉnh căn cứ Điều 2, Khoản 2 Nghị định số 56/2013/NĐ-CP ngày 22/5/2013 của Chính phủ quy định, phản bội, đầu hàng địch, có hành động gây nguy hại cho cách mạng hoặc vi phạm pháp luật bị tòa án xét xử bằng hình thức phạt tù, mà bản án, quyết định của tòa án đang có hiệu lực pháp luật (kể cả trường hợp được hưởng án treo) thì không được xét tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ VNAH. Do chưa kiểm tra thẩm định nên không đồng ý xác nhận các hồ sơ. Công an tỉnh hứa trong khoảng 2 tháng sẽ thẩm định xong hồ sơ.
Đến ngày 20/3, Sở LĐ-TB&XH tỉnh Bình Định lại có công văn về sai lệch thông tin (năm sinh, chữ lót, tên của mẹ và liệt sĩ) trong số 1.183 hồ sơ đã đủ điều kiện. Sở Nội vụ và Sở LĐ-TB&XH thống nhất chuyển về các địa phương điều chỉnh và yêu cầu nộp lại chậm nhất là ngày 15/6. Đến ngày 15/6, Sở đã trình 143 hồ sơ (gồm tặng 51 hồ sơ đề nghị tặng và 92 hồ sơ đề nghị truy tặng) lên Ban Thi đua khen thưởng (TĐKT) TW. Đến 2/7, trong chuyến tập huấn TW, đại diện Sở Nội vụ phát hiện hồ sơ vẫn còn tại Ban TĐKT TW và đã có đề nghị sớm giải quyết. Đến 30/7, Sở trực tiếp mang 752 hồ sơ ra trình Ban TĐKT TW.
Do những sai lệch về thông giữa hồ sơ liệt sĩ mà Sở LĐ-TB&XH đang nắm giữ với hồ sơ xét tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH cần điều chỉnh lại và việc thẩm định tư cách chính trị của các mẹ, khiến cho việc xét tặng ở địa phương tốn nhiều thời gian. Theo khảo sát, toàn tỉnh có khoảng 3.300 mẹ đủ tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH. Đến nay đã trình ra TW gần 900 hồ sơ…
Trao đổi sự việc, ông Mai Thanh Thắng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cho biết, tỉnh đã chỉ đạo, đến ngày 31/10/2014, các địa phương phải trình xong việc xét tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH trên địa bàn tỉnh. Tỉnh đã yêu cầu các huyện, thị xã, thành phố cử 1 lãnh đạo UBND phụ trách chỉ đạo các ngành liên quan của huyện lực kiểm tra, thẩm định hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giúp đỡ các xã, phường, thị trấn hoàn chỉnh hồ sơ hiện có và tiến hành rà soát các đối tượng đủ điều kiện xét tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH chưa được kê khai để kịp thời, trình về UBND cấp huyện xét duyệt; lưu ý tập trung ưu tiên xét trước cho các mẹ còn sống…
Trong chuyến công tác tại tỉnh Bình Định, bà Trương Thị Mai - Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, cũng bày tỏ: "Sẽ rất có tội nếu các Mẹ còn sống ngay tại thời điểm làm hồ sơ không kịp nhận danh hiệu vinh dự Bà mẹ VNAH đã phải ra đi. Tỉnh Bình Định cần đẩy nhanh tiến độ để phong tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH cho các mẹ còn sống và truy tặng danh hiệu cao quý này cho các Mẹ đã mất…"