Nơm nớp với những nỗi lo
Chỉ tay về phía biển, ông Nguyễn Dưỡng - người đã có 67 năm sinh sống tại làng biển Chánh Lương, thôn Trung Lương, lo lắng: “Năm 1998, một trận bão lớn quét qua làng biển cuốn phăng cả dãy 25 ngôi nhà nằm ở phía trước. Từ đó đến nay, tình trạng biển xâm thực, xói mòn ngày một nghiêm trọng; trung bình mỗi năm biển xâm thực đến vài mét. Riêng nhà tôi, khoảng cách từ chân tường đến miệng sóng khoảng 30m, nhưng giờ cũng chỉ còn chưa đầy 2m. Tối đến, những cơn sóng dữ cứ liên tục gầm rú bên tai, bà con chúng tôi “mất ăn mất ngủ”.
Cũng do nằm sát biển Trung Lương, lại không có cây cối chắn sóng, cản gió nên hơn 10 năm nay cứ vào mùa mưa bão là gia đình bà Nguyễn Thị Thìn, lại thu gom đồ đạc, dắt díu nhau đi lánh nạn. “Sống cái kiểu này khổ lắm. Cứ nơm nớp lo nửa đêm sóng biển ào vào nhà là thu dọn không kịp. Mong sao chính quyền địa phương sớm có giải pháp để bà con chúng tôi không lo sợ nữa”.
Cơ sở vật chất hạ tầng tại khu TĐC vùng sạt lở ven biển Trung Lương dù được trang bị đầy đủ nhưng người dân vẫn “ngại” vào khhu TĐC mới.
Hàng chục ngôi nhà ở xóm Chánh Lương, xã Cát Tiến (Phù Cát) mong manh bên cánh sóng.
Hàng cây tra vẫn chãi che chắn cả làng chài Trung Lương trong cơn bão tố, nhưng vẫn không thể ngăn cản nổi nạn sóng biển xâm thực vào đất liền.
Không riêng gì nhà ông Dưỡng, bà Thìn, 116 hộ dân khác nằm sát bờ biển thuộc thôn Trung Lương cũng luôn lo lắng mỗi khi mùa mưa bão tới. Đáng quan ngại, hàng chục ngôi nhà nằm nép sát miệng sóng, nằm ở phía Đông và phía Bắc thôn Trung Lương như: xóm Chánh Nghĩa, Chánh Lương, Chánh Đông 1, Chánh Đông 2 và xóm Chánh Phước do liên tục bị sóng biển “vỗ”, khoảng cách tính từ chân tường đến miệng sóng chừng 2m. Nhiều ngôi nhà hiện móng dù được xây dựng khá kiên cố đang đứng trước nguy cơ bị khoét sâu rỗng chân tường và có nguy cơ đổ sập xuống biển bất kỳ lúc nào.
Trước tình trạng xâm thực nghiêm trọng, uy hiếp trực tiếp đến cuộc sống người dân Trung Lương, bà con sinh sống tại làng chài đã phối hợp với chính quyền địa phương trồng cây chắn gió, cát và đóng cọc, đổ đất đá hộ đê để hạn chế xói lở. Tuy nhiên, chẳng thấm vào đâu với sự tàn khốc của tự nhiên. Theo ông Lê Dương Thanh, Trưởng thôn Trung Lương, cho biết, gần 5 năm qua, cũng nhờ hàng tra, rau muống biển ta chắn sóng đứng vững chãi trước miệng sóng nhưng vẫn không thể cản nổi sự khốc liệt của thiên tai, bão lũ. Theo thời gian, một phần đất đã bị sóng biển cuốn trôi; làng xóm cứ nhích dần ra biển.
“Mỗi mùa mưa bão, triều cường đi qua, bờ biển lại bị gặm nhấm, bào mòn. Nhiều hộ dân đứng trước nguy cơ mất nhà, tài sản, thấp thỏm nỗi lo cuộc sống gia đình toàn thôn hiện có 715 hộ/3.100 nhân khẩu, trong đó, có 118 hộ hiện đang sống trong vùng nguy hiểm cần phải di dời đến nơi an toàn”, ông Thanh cho biết thêm.
Vẫn còn trăn trở việc tái định cư cho dân
Trước tình trạng bờ biển tại thôn Trung Lương bị xâm thực, xói lở nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự an nguy của hàng trăm hộ dân trong vùng, vấn đề di dời, tái định cư (TĐC) cho bà con được các cấp lãnh đạo ban, ngành địa phương đặc biệt quan tâm. Ông Nguyễn Từ Thiện, Chủ tịch UBND xã Cát Tiến (huyện Phù Cát), cho biết: “Từ năm 2009 đến nay, địa phương đã phối hợp với ngành chức năng tiến hành rà soát, cấp đất cho 21 hộ sinh sống tại những vùng sạt lở, vùng bị thiên tai bão lũ uy hiếp tại thôn Trung Lương đến TĐC tại khu TĐC vùng sạt lở ven biển Trung Lương (ở thôn Phương Nghi) có diện tích 6 ha. Đến nay, đã có 10 hộ xây dựng nhà ở kiên cố; mỗi hộ nhận từ 140 - 150 m2 theo từng đề án quy hoạch và được ngành chức năng hỗ trợ 20 triệu để di dời nhà”.
Ông Thiện cũng bày tỏ sự trăn trở: Dù địa phương luôn sâu sát trong vấn đề TĐC cho bà con sinh sống vùng sạt lở, nhưng ngặt nỗi, bà con vẫn còn nặng tâm lý “tiếc của”. Chúng tôi đã tạo điều kiện cho người dân trong vấn đề TĐC bằng cách: Vào mùa biển êm người dân vẫn có thể sinh sống tại nơi ở cũ để bám biển sản xuất nhưng không được cơi nới, sang nhượng. Mùa mưa bão thì cần phải ở tại khu TĐC địa phương đã cấp đất, nhưng niều hộ dân vẫn bất chấp nguy hiểm không chịu di dời, dù địa phương đã tích cực vận động và tuyên truyền. Trong năm nay, địa phương sẽ tiếp tục thực hiện công tác xét duyệt và di dời thêm 20 hộ dân sinh sống ở vùng chịu ảnh hưởng nguy hiểm thiên tai ở thôn Trung Lương lên khu TĐC.
Để sớm thoát khỏi khu vực nguy hiểm, người dân Trung Lương cần nỗ lực vượt qua khó khăn để xây dựng chỗ ở mới tại khu TĐC vùng sạt lở ven biển Trung Lương. Chính quyền địa phương và các ngành chức năng cần quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi xã hội ở khu TĐC để người dân vùng có nguy cơ sạt lở nguy hiểm “an cư lạc nghiệp”; cũng cần kiên quyết di dời những hộ quá gần mép nước, có nguy cơ bị sóng cuốn trôi để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân
