Bầu cử nghị viện EU thêm rối vì Brexit

Nếu một Nghị viện châu Âu mới bị chia rẽ, phân cực và không ổn định, với những yêu cầu mâu thuẫn với London, rất có thể, dù Brexit “đầu đã xuôi” ở Anh nhưng “đuôi không lọt” ở EU.

Sự kiện quan trọng

Thủ tướng Anh Theresa May đã kỳ vọng thỏa thuận bà đạt được với giới chức Liên hiệp châu Âu (EU) hoặc một thỏa thuận đưa Anh rời khỏi EU thay thế thỏa thuận ban đầu sẽ được Quốc hội Anh thông qua trước khi cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra từ ngày 23 đến 26-5.

Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra và Anh, với tư cách một nước thành viên EU, vẫn phải tham gia cuộc bầu cử sắp tới. Mới đây, Brussels đã đồng ý kéo dài thời hạn London chia tay EU đến ngày 31-10-2019, song bà May muốn Brexit diễn ra sớm hơn.

Bà May rất lấy làm tiếc vì Anh không thể rời EU trong tháng 3 vừa qua theo đúng kế hoạch ban đầu và bà thừa nhận nhiều người đã cảm thấy thất vọng vì Anh vẫn sẽ tham gia cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu. Tuy nhiên, bà May hy vọng Quốc hội Anh sẽ chấp thuận kế hoạch Brexit trước khi các nghị sĩ của Nghị viện châu Âu bắt đầu phiên làm việc đầu tiên vào tháng 7 tới.

Bầu cử Nghị viện châu Âu là kỳ bầu cử quan trọng nhất của Liên minh châu Âu (EU). Các cử tri sẽ tham gia bầu 751 đại biểu của Nghị viện châu Âu, cơ quan lập pháp của châu Âu thực hiện 3 quyền cơ bản là lập pháp, quyết định về ngân sách và giám sát các hoạt động của EU, đặc biệt là của Ủy ban châu Âu. Sau bầu cử, Nghị viện châu Âu mới sẽ bầu ra Chủ tịch Ủy ban châu Âu và bỏ phiếu về vấn đề ngân sách cho hoạt động của EU trong 5 năm tới.

Một cách trực tiếp, Brexit sẽ không tác động nhiều tới các cuộc bầu cử của EU bởi lẽ, các cử tri chịu tác động và chi phối nhiều hơn từ các vấn đề chính trị nội bộ và quan điểm cá nhân đối với các giá trị của EU.

Mặc dù Brexit đã khiến EU phải “đau đầu” trong mấy năm gần đây nhưng có lẽ Anh là đứa “con” duy nhất cho đến thời điểm này mà EU phải “trăn trở”. Phần lớn các đảng chủ lưu của châu Âu ngày càng ủng hộ EU một cách rõ ràng hơn, và gần như không còn bất kỳ đảng theo chủ nghĩa dân tộc nào kêu gọi trưng cầu ý dân về tư cách thành viên EU như họ đã từng làm trong năm 2016. Thay vào đó, họ yêu cầu EU phải được cải tổ để trở thành “châu Âu của các quốc gia”.

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự ủng hộ của người dân đối với EU đang ở mức cao nhất trong vòng 30 năm qua.

Cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra vào thời điểm EU đối mặt với nhiều thách thức.
Cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra vào thời điểm EU đối mặt với nhiều thách thức.

Một tương lai chưa thể đoán định

Trong cuộc bầu cử lần này, tương quan lực lượng trong Nghị viện châu Âu cũng sẽ có sự xáo trộn nhất định. Nghị viện châu Âu gồm 751 ghế đóng vai trò quan trọng bởi sẽ cùng với Hội đồng Bộ trưởng các thành viên chính phủ đến từ tất cả 28 quốc gia thành viên phê chuẩn, sửa đổi hoặc bác bỏ các luật của EU. Họ cũng phải phê chuẩn Ủy ban châu Âu mới.

Các nhóm đảng trung hữu (đảng Nhân dân châu Âu - EPP) và trung tả (Xã hội chủ nghĩa & Dân chủ - S&D) có truyền thống chi phối Nghị viện châu Âu được dự báo sẽ mất một số lượng ghế đáng kể và sẽ không còn chiếm đa số tại Nghị viện châu Âu như trong suốt 40 năm qua.

Những đảng theo tư tưởng tự do (đảng Liên minh tự do và dân chủ châu Âu - ALDE) và đảng Xanh sẽ trở nên mạnh hơn, những người dân túy cánh hữu chỉ trích EU trong Liên minh châu Âu vì nhân dân và quốc gia (EAPN) - một liên minh mới được thành lập của ông Matteo Slavini (Phó Thủ tướng Italy) và bà Marine Le Pen (Chủ tịch đảng Tập hợp quốc gia của Pháp) sẽ trở nên mạnh hơn rất nhiều.

Trong bối cảnh đó, việc đạt được đa số tại Nghị viện châu Âu sẽ khó và ít ổn định hơn; các đảng ủng hộ vai trò của nhà nước, mong muốn hạ thấp vai trò của EU và tăng thêm quyền lực cho các quốc gia thành viên sẽ có ảnh hưởng lớn hơn trong việc hoạch định chính sách. Hiện nay, EU đang phải đối mặt với nhiều vấn đề, trong đó phải kể đến biến đổi khí hậu, nhập cư, sự hình thành lờ mờ của các cuộc chiến thương mại, cải tổ khu vực đồng euro, an ninh khu vực hay việc Hungary và Ba Lan có nhiều động thái bị cho là vi phạm luật pháp EU,...

Câu hỏi mà nhiều người đặt ra hiện tại là liệu kết quả bầu cử EU lần này có góp phần vào định đoạt “số phận” của Brexit. Câu trả lời là có. Nghị viện châu Âu phải ký kết thỏa thuận Brexit (trong trường hợp thỏa thuận này được Quốc hội Anh thông qua). Hiện nay, Nghị viện châu Âu đang ủng hộ cách tiếp cận Brexit của Ủy ban châu Âu. Nhưng điều này hoàn toàn có thể thay đổi với một nghị viện châu Âu mới, với quan điểm và cách tiếp cận mới về Brexit.

Nghị viện châu Âu sẽ có tiếng nói đáng kể trong việc thành lập Ủy ban châu Âu mới, cơ quan chịu trách nhiệm đàm phán mối quan hệ trong tương lai của EU và nước Anh. Nếu một Nghị viện châu Âu bị chia rẽ, phân cực và không ổn định, với những yêu cầu mâu thuẫn với London, rất có thể, dù Brexit “đầu đã xuôi” ở Anh nhưng “đuôi không lọt” ở EU.

Điều có thể coi là may mắn cho nước Anh đó là do vẫn tham gia bỏ phiếu EU nên nước Anh cũng sẽ có các nghị sỹ châu Âu của riêng mình. Họ sẽ phải từ bỏ chiếc ghế của mình sau khi Brexit xảy ra nhưng chắc chắn, ngày nào còn ở EU, họ sẽ vẫn có ảnh hưởng đáng kể đối với nghị viện châu Âu, thậm chí ảnh hưởng đó còn kéo dài cả nhiệm kỳ 5 năm. Họ có thể cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn ra một Ủy ban châu Âu mới và ủy ban này sẽ tiếp tục tồn tại rất lâu sau khi Anh (ít nhất là về mặt nguyên tắc) rời khỏi EU.

Hơn thế nữa, các nghị sĩ EU của Anh còn có thể được kêu gọi bỏ phiếu đối với các điều luật có khả năng ảnh hưởng tới mối quan hệ trong tương lai của Anh với châu Âu.

Hà Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.