Bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống di tích Xô viết Nghệ Tĩnh

Nhân kỷ niệm 90 năm Ngày Xô viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930 – 12/9/2020), ngày 11/9, tại thành phố Vinh (tỉnh Nghệ An), Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống di tích Xô viết Nghệ Tĩnh".

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; viện bảo tàng một số địa phương trong nước; lãnh đạo tỉnh Nghệ An và lãnh đạo một số địa phương, đơn vị trong tỉnh.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An, cho biết, 26 tham luận của các nhà khoa học tại hội thảo tập trung vào 3 vấn đề lớn, gồm: Đánh giá ý nghĩa và bài học của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh với cách mạng Việt Nam; hệ thống hóa các giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu, đánh giá trung thực, khách quan và khoa học thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống các di tích lịch sử Xô viết Nghệ Tĩnh hơn nửa thế kỷ qua; thảo luận và thống nhất các giải pháp pháp lý, khoa học, phù hợp với lịch sử, truyền thống văn hóa xứ Nghệ để bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả hệ thống các giá trị ẩn chứa trong các di tích lịch sử Xô viết Nghệ Tĩnh trên đất Nghệ An.

Tượng đài Xô viết ở thị trấn Nghèn (tỉnh Hà Tĩnh) đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Tượng đài Xô viết ở thị trấn Nghèn (tỉnh Hà Tĩnh) đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Các đại biểu dự hội thảo thống nhất nhận định, cao trào cách mạng 1930 - 1931 với đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh là cuộc tổng diễn tập đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo để chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Hiện nay trong việc bảo tồn và phát huy các di tích thuộc hệ thống Xô viết Nghệ Tĩnh đang tồn tại nhiều vấn đề như: sự xuống cấp nhanh chóng của các di tích, sự bất cập giữa yêu cầu chống xuống cấp và nguồn kinh phí được cấp. Những điều này đặt ra vấn đề phải tìm các giải pháp để bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả hệ thống các di tích lịch sử Xô viết Nghệ Tĩnh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mai Hùng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cho rằng Xô viết Nghệ Tĩnh là biểu tượng sáng chói, huy hoàng, rực rỡ, là thực tiễn sinh động, có tính thuyết phục nhất khẳng định vị thế lãnh đạo độc tôn của Đảng Cộng sản Việt Nam, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về tổ chức cũng như đường lối giải phóng dân tộc.

Xô viết Nghệ Tĩnh là sự cáo chung của các phong trào yêu nước theo khuynh hướng cải lương, cầu ngoại hoặc mang cốt cách phong kiến kéo dài trong những thập niên trước; khai mở cuộc tổng diễn tập đầu tiên của Đảng và quần chúng cách mạng chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Sự kiện tạo tiền đề xây dựng khối liên minh công nông đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng; có ý nghĩa đặt nền móng cho việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân - lực lượng có vai trò quyết định cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Ông Nguyễn Xuân Thủy, Trưởng Phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An), cho biết, hệ thống di tích Xô viết Nghệ Tĩnh trải rộng trên địa bàn hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Riêng trên địa bàn Nghệ An hiện có khoảng 400 di tích liên quan đến phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, trong đó có 40 di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp tỉnh. Các di tích Xô viết Nghệ Tĩnh chủ yếu do địa phương quản lý, công tác phát huy giá trị cơ bản đã được các địa phương quan tâm, tuy nhiên đang còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị.

Một số di tích đã và đang được đầu tư, tu bổ, tôn tạo, nhưng do không bố trí được nguồn vốn nên vẫn còn dang dở, trong khi đó những hạng mục đã hoàn thành lại bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp, hoặc có những di tích đã được đầu tư tu bổ nhưng do kinh phí ít nên việc sửa chữa còn mang tính chắp vá.

Ông Nguyễn Xuân Thủy dẫn chứng, như cụm di tích Nhà tưởng niệm và Khu mộ liệt sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh ở thị trấn Thái Lão (nay là thị trấn Hưng Nguyên), huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An có vị trí đắc địa cho phát triển du lịch, nằm trên tuyến đường phát triển du lịch thành phố Vinh - huyện Nam Đàn quê Bác, có không gian rộng và giá trị lịch sử tiêu biểu, nhưng do chưa được đầu tư xứng đáng nên dự án 10 năm chưa hoàn thành.

Hay như Đình Lương Sơn, xã Bắc Sơn, huyện Đô Lương (tỉnh Nghệ An) là nơi diễn ra cuộc mít tinh có quy mô lớn trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, nơi chứng kiến 7 chiến sĩ cách mạng của làng Lương Sơn bị thực dân Pháp và bè lũ tay sai giết hại vào tháng 4/1931. Trải qua nhiều biến động, đình bị xuống cấp trầm trọng, mặc dù từ năm 2008, đình đã có quyết định tu bổ, tôn tạo, nhưng đến nay việc tu bổ vẫn chưa hoàn thành.

Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Nghệ An Dương Thanh Bình và Thạc sĩ Nguyễn Văn Điều, giảng viên Khoa Lý luận cơ sở (Trường Chính trị tỉnh Nghệ An), đề nghị cần có sự đánh giá nghiêm túc về vị thế và tình hình quản lý các di tích Xô viết Nghệ Tĩnh để có những biện pháp quản lý phù hợp; xây dựng bản đồ các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam, thắng cảnh gắn với hệ thống di tích Xô viết Nghệ Tĩnh để từ đó nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống; quan tâm, tập trung đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa. Các địa phương cần chú trọng hơn nữa việc triển khai thực hiện các hoạt động thiết thực, ý nghĩa phù hợp với vai trò, chức năng của từng loại hình di tích nhằm phát huy tốt các giá trị.

Hiện nay trong điều kiện khó khăn về kinh phí, nguồn nhân lực và các khó khăn khác, trên địa bàn Nghệ An, một số đơn vị, địa phương đã có những giải pháp, cách làm sáng tạo trong việc bảo tồn, trùng tu, tôn tạo các di tích và phát huy giá trị các di tích.

Bà Lê Thị Thu Hiền, Giám đốc Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh, cho biết, Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh là một trong 3 bảo tàng được thành lập sớm nhất trong hệ thống bảo tàng cách mạng Việt Nam, là nơi lưu giữ, trưng bày trên 16.000 tài liệu, hiện vật các loại. Với nhiều hình thức hoạt động đa dạng, phong phú và thiết thực, bảo tàng đã đưa Xô viết Nghệ Tĩnh đến được với công chúng; những tài liệu, di sản lịch sử của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh được lưu giữ một cách an toàn.

Ngoài ra, bảo tàng cũng đã đóng góp quan trọng cho công tác nghiên cứu khoa học, lịch sử, văn hóa và cung cấp nhiều tư liệu quý về Xô viết Nghệ Tĩnh cho các cuộc hội thảo, tọa đàm khoa học.

Ông Nguyễn Hữu Trung, Trưởng Phòng Văn hóa, Thông tin thành phố Vinh (Nghệ An), cho biết, trong những năm qua thành phố đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm phát huy giá trị các di tích cách mạng gắn với phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh. Đến nay tất cả các di tích cách mạng thời kỳ Xô viết Nghệ Tĩnh đều có ban quản lý di tích hoạt động có hiệu quả, có quy chế hoạt động, phân công rõ trách nhiệm từng thành viên…

Nguyễn Văn Nhật

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.