Hoạt động PCCC tại chỗ bị xem nhẹ
Những con số nêu trên mới chỉ là thiệt hại trực tiếp, còn thiệt hại gián tiếp như đình trệ sản xuất, đầu tư kinh phí xây dựng, khôi phục sau vụ cháy, làm hàng nghìn người thất nghiệp, nhiều doanh nghiệp mất tài sản, thậm chí phá sản, ảnh hưởng an sinh xã hội, môi trường, môi sinh thì thiệt hại có thể gấp 2 đến 3 lần.
Nguyên nhân gây cháy thì có nhiều, nhưng chủ yếu vẫn là do sơ suất, bất cẩn trong sử dụng lửa và sự cố hệ thống điện, thiết bị tiêu thụ điện và do vi phạm quy định an toàn PCCC gây ra (chiếm tới 57,2% tổng số vụ cháy).
Đáng lưu ý là, trong số 94.213 cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thì có tới 49.631 cơ sở chưa xây dựng đội PCCC tại chỗ. Nhiều nơi có đội PCCC nhưng cũng chỉ mang tính hình thức, đối phó với cơ quan quản lý nhà nước. Lực lượng tại chỗ nhìn chung thiếu và yếu do không được tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức PCCC. Cơ sở không trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ theo quy định nên khi xảy ra cháy, lực lượng PCCC rất lúng túng, hoạt động không hiệu quả.
Việc chữa cháy tại chỗ đã không hiệu quả, việc báo cháy cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp cũng rất chậm trễ. Hầu như cơ sở nào cũng treo các tiêu lệnh về PCCC, trong đó quy định rõ, việc chữa cháy và báo cháy phải được thực hiện đồng thời, nhưng đến khi cháy xảy ra, chẳng ai còn nhớ những quy định của tiêu lệnh này. Nhiều trường hợp cơ sở bị cháy nhưng do sợ ảnh hưởng thành tích và thương hiệu nên đã cố giấu, chỉ đến khi đám cháy bùng phát quá lớn, không thể chữa được mới báo cho Cảnh sát PCCC và CNCH biết.
Trong 6 tháng đầu năm 2011, có tới 10/14 vụ cháy lớn xảy ra vào ban đêm. Thời điểm này, có cơ sở chỉ bố trí từ 1 đến 2 nhân viên bảo vệ nên khi cháy xảy ra không đủ lực lượng để phát hiện, triển khai công tác chữa cháy và sơ tán tài sản gây ra thiệt hại vô cùng nghiêm trọng.
Theo Thượng tá Thân Thế Lực, Trưởng phòng Tổ chức công tác chữa cháy, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thì trong 5 phút đầu, đối với các chất dễ cháy, đám cháy phát triển tự do sẽ đạt 945m2, nhưng trong 5 phút tiếp theo, khi nhiệt độ đã rất lớn, đám cháy sẽ phát triển với diện tích khoảng 2.000m2. Lúc này công tác cứu chữa sẽ vô cùng khó khăn. Vì vậy, vai trò của lực lượng PCCC tại chỗ trong việc tổ chức chữa cháy ban đầu và báo cháy là hết sức quan trọng.
Cần có sự tham gia của toàn xã hội
Trong công tác PCCC, yếu tố phòng ngừa luôn được đặt lên hàng đầu 6 tháng qua, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức PCCC cho nhân dân với 1.024 tin bài, phóng sự được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng của Trung ương và địa phương, 1.756 buổi nói chuyện chuyên đề, 1.851 lớp huấn luyện nghiệp vụ PCCC ở các đơn vị, cơ sở, chợ, trung tâm thương mại và khu dân cư. Công tác kiểm tra thanh tra đã được tăng cường với việc tổ chức kiểm tra tổng thể các chuyên đề như khí đốt hóa lỏng, chợ, trung tâm thương mại, nhà cao tầng.
Lực lượng Cảnh sát PCCC cả nước đã kiểm tra 54.006 lượt cơ sở, lập 51.977 biên bản, xử phạt hành chính 2.159 cơ sở vi phạm các quy định an toàn PCCC, với số tiền là 3,737 tỷ đồng; hướng dẫn, chỉ đạo các đơn vị, cơ sở, khu dân cư lập và thực tập các phương án PCCC và CNCH phù hợp thực tế...
Nhưng chừng ấy là chưa đủ để khắc chế "Bà Hỏa" vì công tác PCCC và CNCH mang tính xã hội hóa sâu sắc nên cần có sự tham gia tích cực và có hiệu quả của toàn xã hội mà tiên phong là những người đứng đầu chính quyền, đơn vị, cơ sở, chủ hộ gia đình. Và để phòng ngừa cháy lớn, cần thực hiện từ những việc tưởng chừng rất nhỏ như khi thắp hương, đốt vàng mã phải trông coi cẩn thận, thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị điện, bếp đun để kịp thời khắc phục những nguy cơ gây cháy; nguồn lửa, nguồn nhiệt phải để cách xa các vật dễ cháy; tắt nguồn lửa và ngắt các thiết bị điện khi không sử dụng đến.
Các cơ sở cần thực hiện những biệp pháp mang tính nghiệp vụ PCCC như thường xuyên và định kỳ tổ chức tự kiểm tra an toàn PCCC để phát hiện và khắc phục kịp thời các nguy cơ gây cháy; xây dựng và thực tập các phương án chữa cháy và thoát nạn; củng cố hoạt động, trang bị phương tiện, huấn luyện nghiệp vụ cho lực lượng chữa cháy tại chỗ; tăng cường tuần tra canh gác, nhất là vào ban đêm và ngoài giờ hành chính để phát hiện, báo cháy và dập tắt cháy ngay từ khi mới phát sinh
