Báo chí phải tiên phong đổi mới để gánh vác trách nhiệm lớn hơn

Tối 21/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng đã diễn ra Lễ trao giải Giải báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025. Đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội đến dự và phát biểu chỉ đạo.

Cùng dự có đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước; đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng.

Về phía Ban chỉ đạo Giải Báo chí Quốc gia có đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải báo chí Quốc gia.

Tham dự buổi lễ còn có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành của Trung ương và địa phương; các hội viên thuộc các Liên chi hội, Chi hội, Hội nhà báo các địa phương, các nhà báo lão thành và các tác giả đạt giải.

Lễ trao giải năm nay được xây dựng với chủ đề “Tâm sáng để phụng sự - Giữ lửa để tiên phong”. Đây không chỉ là tên gọi của chương trình mà còn là thông điệp xuyên suốt gửi tới đội ngũ những người làm báo trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Lễ trao giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 vinh danh 123 tác phẩm xuất sắc, gồm 11 giải A, 26 giải B, 50 giải C và 36 giải Khuyến khích thuộc 13 loại giải. Báo CAND đạt một giải C; Phát thanh CAND đạt một Giải C và Tạp chí CAND đạt một Giải khuyến khích.

Điểm đáng chú ý là chương trình năm nay không chỉ dừng lại ở nghi thức trao giải, mà được thiết kế như một hành trình nghệ thuật - nghề nghiệp, tái hiện mạch nguồn hơn một thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam, từ những trang báo đầu tiên đến nền báo chí đa nền tảng trong thời đại số.

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX đánh dấu chặng đường 20 năm hình thành và phát triển của giải thưởng. Giải thưởng đã quy tụ những tác phẩm xuất sắc, phản ánh đầy đủ các sự kiện và vấn đề lớn của đất nước trong từng năm. Có thể xem đây như một bức tranh toàn cảnh, phản chiếu sinh động đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước cũng như những vấn đề nổi bật của khu vực và thế giới.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội đồng Giải báo chí Quốc gia nhấn mạnh, Giải báo chí Quốc gia - giải thưởng uy tín nhất của những người làm báo đã bước sang mùa thứ 20, một chặng đường không hề ngắn. Hai mươi năm ghi nhận sự trưởng thành của nền báo chí nước nhà, hai mươi năm tôn vinh những người làm báo đã không ngừng sáng tạo, đổi mới và cống hiến.

Giải báo chí Quốc gia đã trở thành sự kiện chính trị - nghề nghiệp thường niên thân thuộc trong đời sống báo chí, góp phần khích lệ chúng ta giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn, vào những giá trị mà nhà báo mang lại cho xã hội hôm nay.

Đằng sau mỗi phát hiện là một tư duy sắc sảo. Đằng sau mỗi sự thật là những tháng ngày kiểm chứng, tìm tòi. Đằng sau mỗi tấm gương nhân ái, nhân văn là một trái tim nóng. Hai mươi năm qua, Giải báo chí Quốc gia đã vinh danh những bình luận đầy trăn trở với thời cuộc, những phản ánh, phản biện gợi mở giải pháp, những điều tra gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh, những câu chuyện về lòng tốt mang khát vọng vươn lên. Đó là những tác phẩm khiến chúng ta phải suy nghĩ, thúc đẩy chúng ta phải hành động. Những tác phẩm dù lớn dù nhỏ, nhưng đều có tác động thực sự vào chính sách, vào con người, góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam dành lời tri ân đội ngũ người làm báo cách mạng Việt Nam với tình yêu nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tinh thần dấn thân trong từng trang viết. Các nhà báo không chỉ mang đến những tác phẩm xuất sắc, mà còn mang đến hơi thở của cuộc sống, những chuyển động của đất nước, những trăn trở của xã hội và trách nhiệm công dân.

Phát biểu tại lễ trao giải, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thay mặt các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ghi nhận, đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương những người làm báo trong cả nước, đặc biệt là các tác giả, nhóm tác giả được vinh danh, nhận giải thưởng cao quý.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, mỗi chặng đường của Đảng, mỗi thời kỳ phát triển của đất nước đều ghi dấu những trang báo mang âm hưởng thời đại. Báo chí đã tiên phong trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; phê phán những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống; đi đầu trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phát hiện, cổ vũ những gương người tốt việc tốt, những cách làm hay, lan tỏa lòng nhân ái, nhân văn.

Báo chí góp phần tích cực trong phổ biến tri thức, gìn giữ và bồi đắp các giá trị tinh thần, phát huy nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc; quảng bá hình ảnh của đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Sau 20 năm thực hiện, Giải Báo chí Quốc gia đã khẳng định được giá trị, trở thành giải thưởng nghề nghiệp danh giá, uy tín nhất trong giới báo chí. Điều đó không chỉ là sự ghi nhận những tác phẩm xuất sắc, mang tính phát hiện, tính xây dựng, nhân văn, phản ánh hơi thở của thực tiễn, mà còn là sự tôn vinh bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội, tinh thần bền bỉ, dấn thân và niềm tin của nhân dân đối với nhà báo.

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với thời cơ, vận hội lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức mới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu báo chí phải tiên phong đổi mới, để gánh vác trách nhiệm lớn hơn. Những người làm báo không được bao giờ quên những giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng, đó là lý tưởng, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và gắn bó máu thịt với Nhân dân, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết.

Chủ tịch Quốc hội nhắc lại bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, báo chí phải là nơi Nhân dân tìm đến khi cần; xã hội cần nơi tin cậy để hiểu đúng sự thật. Người dân cần biết việc gì đã xảy ra, vì sao xảy ra, tác động đến ai, trách nhiệm thuộc về đâu và giải pháp nào có cơ sở. Báo chí phải tuyên truyền mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, cổ vũ mọi tầng lớp nhân dân cùng tích cực tham gia vào sự nghiệp phát triển đất nước.

Báo chí phải là lực lượng đi đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Ở đâu xuất hiện luận điệu xuyên tạc, phản động - ở đó có báo chí phản bác đanh thép; nơi nào có thông tin xấu, tư tưởng lệch lạc - nơi đó có báo chí nói lên sự thật, củng cố niềm tin.

Mỗi nhà báo phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, năng lực chuyên môn cao, thành thạo công nghệ để theo kịp môi trường truyền thông đầy biến động và thách thức; phải nâng cao năng lực phản biện chính sách, dẫn dắt dư luận, chuyển hóa những chủ trương của Đảng, Nhà nước thành nhận thức, niềm tin và hành động trong toàn dân, toàn xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhắc nhở các nhà báo phải luôn ghi nhớ lời Bác Hồ kính yêu đã căn dặn: Mỗi khi viết một bài báo thì tự hỏi viết cho ai xem, viết để làm gì, viết thế nào cho phổ thông, dễ hiểu, ngắn gọn, dễ đọc.

Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin tưởng, báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục phát triển chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, dùng ngòi bút sắc bén của mình để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Thượng tá Cao Thị Hồng, Phó Trưởng ban Ban Kinh tế - Pháp luật, Báo CAND:

“Bài viết đưa ra loạt giải pháp để không gian mạng được “phủ xanh”

“Tôi thực hiện chuyên đề “Ngăn chặn, xử lý thông tin xấu độc trước thềm Đại hội XIV” gồm ba bài: “Tạo “trend nhân sự” để câu like, chống phá chế độ; “Cuộc chiến” trong thế giới ảo; Chung tay làm sạch môi trường mạng”. Chuyên đề được thực hiện trong bối cảnh, trên không gian mạng xuất hiện nhiều tin giả, tin xấu độc, đặc biệt là các video được sản xuất bằng công nghệ AI tạo sinh, deepfake… với những thông tin độc hại đang lan truyền với tốc độ chóng mặt. Những thông tin, hình ảnh này không chỉ bóp méo, xuyên tạc sự thật mà còn chủ tâm phá hoại Đại hội Đảng, phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng.

Với ba bài viết, tôi đã phản ánh thực trạng về thông tin xấu độc, biện pháp đấu tranh, xử lý của cơ quan chức năng, trong đó nòng cốt là lực lượng Công an. Đặc biệt, thông qua ghi nhận tại các hội thảo, lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, chuyên đề đã đưa ra một số giải pháp để người dân tham gia không gian mạng được tiếp cận với những nguồn tin chính xác, môi trường thông tin trên không gian mạng được phủ xanh. Khi tham dự Giải Báo chí quốc gia năm 2025, tác phẩm của tôi đã được Hội đồng giám khảo chấm giải C. Đây là vinh dự lớn trong nghề báo của tôi”.

Đại tá Hà Nam Thắng, Trưởng phòng Tham mưu, Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an:

Loạt bài góp phần tổng kết về mô hình chuyển đổi số trong vận động quần chúng

Loạt bài “Chuyển đổi số trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới” của nhóm tác giả Đại tá Hà Nam Thắng, (Trưởng phòng tham mưu, Cục Khoa học Chiến lược và Lịch sử Công an), Trung tá Đoàn Đức Phương, Trung tá Ngô Châu Giang, Thiếu tá Lê Chí Công (Tạp chí CAND) như công trình tổng kết lý luận và thực tiễn công tác của lực lượng CAND trực tiếp bám nắm địa bàn cơ sở với phẩm chất “Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, góp phần giữ vững bình yên trên mỗi thôn, xóm, bản, làng. Loạt bài đoạt giải Khuyến khích Giải báo chí quốc gia năm 2025.

Chia sẻ với PV Báo CAND, Đại tá Hà Nam Thắng – đại diện nhóm tác giả, cho biết:

“Chúng tôi lấy ý tưởng thực hiện loạt bài từ việc Công an tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn nhiều sáng kiến cho đội ngũ cán bộ công an cơ sở, trong đó có mô hình chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền vận động quần chúng, như Kênh “Toàn dân Podcast” của Công an vùng cao Võ Nhai và Kênh Youtube “Công an Đồng Hỷ vì Bình yên cuộc sống”. Hai kênh tuyên truyền này hoạt động hiệu quả, những số phát sóng tiếng dân tộc thiểu số đã góp phần thức tỉnh đồng bào không tin, không nghe theo các luận điệu sai trái.

Chúng tôi lấy gương điển hình từ chuyện nghề của Thượng úy Ma Văn Đàn, Phó Trưởng Công an xã Tràng Xá. Khi đi vào vùng người Mông, cán bộ công an không biết tiếng đồng bào nên không trực tiếp tuyên truyền được, mới hỏi một người Mông biết tiếng phổ thông: “Tại sao đồng bào đi theo D.V.M”. Người Mông này trả lời: “Vì người trong nhóm D.V.M hướng dẫn người Mông nghe tiếng người Mông ta nói trên điện thoại di động”. Đồng chí Ma Văn Đàn bảo: “Vậy tôi cũng cho đồng bào nghe tiếng người Mông ta nói trong điện thoại nhé”. Nói xong, đồng chí Ma Văn Đàn cầm điện thoại di động nhấn vào đường link các số phát thanh tiếng Mông trên kênh “Toàn dân Podcast”. Bấy giờ, đồng bào mới vỡ lẽ và ký cam kết từ bỏ, không nghe và không tin theo D.V.M.

Vì thế, hai kênh tuyên truyền này được Giám đốc Công an tỉnh Thái Nguyên có quyết định công nhận là sáng kiến cấp cơ sở. Đặc biệt, sau khi đồng chí Đoàn Đức Phương viết bài báo “Nghe tiếng Mông ta, bà con đã tẩy chay tổ chức Dương Văn Mình” đăng trên Báo CAND vào ngày 5/2/2023 đã có sức lan tỏa, được nhiều cơ quan thông tấn báo chí của trung ương, địa phương biết đến, về làm phóng sự. Năm 2024, Bộ Công an có văn bản hướng dẫn Công an các đơn vị, địa phương trên toàn quốc tham khảo học tập mô hình chuyển đổi số này. Đây là niềm vinh dự lớn của chúng tôi”.