Đây là sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 50 năm ngày ra mắt Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (gọi tắt Trụ sở) và hướng tới kỷ niệm 50 năm chuyến thăm lịch sử của lãnh tụ Cuba Fidel Castro đến vùng giải phóng miền Nam Việt Nam 9/1973 - 9/2023.
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; các đồng chí Lê Quang Tùng, Bí thư Tỉnh ủy, Nguyễn Đăng Quang, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Võ Văn Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị; GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì điều hành hội thảo.
Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành Trung ương; Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam; đại diện các tỉnh Tây Ninh, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; các nhân chứng lịch sử...
Cách đây nửa thế kỷ, sau khi tỉnh Quảng Trị được giải phóng (1/5/1972), đặc biệt sau khi Hiệp định Paris về kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết (27/1/1973), để đáp ứng yêu cầu mới của công cuộc kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, thực hiện chủ trương của Đảng, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã chọn vùng đất thuộc huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị làm nơi đặt Trụ sở. Ngày 6/6/1973, Trụ sở hoàn thành và chính thức đi vào hoạt động.
Việc tổ chức hội thảo có ý nghĩa quan trọng, bên cạnh kỷ niệm 50 năm ngày ra mắt Trụ sở và chuyến thăm lịch sử của lãnh tụ Cuba Fidel Castro đến vùng giải phóng miền Nam Việt Nam, hội thảo nhằm khẳng định giá trị lịch sử của Khu di tích; làm rõ vai trò và những đóng góp to lớn của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng, ý chí kiên cường của dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho các thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Với ý nghĩa đó, hội thảo thu hút đông đảo các nhà khoa học, lịch sử với hàng chục bài tham luận tập trung nghiên cứu, thảo luận làm rõ một số vấn đề chủ yếu như: Sự ra đời và những đóng góp to lớn của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; những dấu ấn nổi bật của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Quảng Trị; đóng góp của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Trị đối với những hoạt động của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam...
Đặc biệt trong đó khẳng định, quá trình hoạt động của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam là rất hiệu quả, thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình. Đó là mở rộng cải cách dân chủ trong vùng giải phóng, đặc biệt là thực hiện khẩu hiệu “Người cày có ruộng”; chăm lo phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; triển khai thành công nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng, tranh thủ được sự ủng hộ, giúp đỡ mạnh mẽ của bè bạn quốc tế đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta.
Đặc biệt, từ ngày 12/6/1969, Đoàn đại biểu của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam thay thế Đoàn đại biểu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành đàm phán tại Hội nghị Paris với tư cách là Chính phủ độc lập, đại diện chân chính của nhân dân miền Nam, góp phần vào thắng lợi của Hội nghị, tạo tiền đề thúc đẩy cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đến ngày toàn thắng.
Gặp người đưa Chủ tịch Fidel Castro thăm vùng giải phóng Miền Nam 
