Bài học từ những vụ lừa đảo lớn ở Agribank

Hàng loạt cán bộ Agribank tiếp tay lừa đảo

Tại TP HCM, chỉ tính riêng hai vụ án lừa đảo xảy ra ở Agribank chi nhánh Tân Bình và Agribank chi nhánh 3, số tiền các đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt lên đến gần 200 tỷ đồng tiền vốn vay.

Với Agribank Tân Bình, có 9 đối tượng nguyên là cán bộ Ngân hàng Agribank chi nhánh Tân Bình và cán bộ kiểm tra nội bộ Văn phòng Agribank khu vực phía Nam đã bị truy tố về tội "Vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng" và "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Về phía lãnh đạo Agribank Tân Bình, do có mối quan hệ làm ăn, thân quen từ trước nên dù biết rõ Công ty TNHH Cát Phương Nam (Trần Huỳnh Nghĩa làm Giám đốc) không có năng lực tài chính, không có tài sản đảm bảo, không có dự án đầu tư, không đủ điều kiện để được vay vốn nhưng Nguyễn Tám (nguyên Giám đốc Agribank Tân Bình) vẫn giúp Nghĩa và  (nguyên Phó giám đốc kinh doanh Công ty Reetech thuộc Công ty CP Cơ điện lạnh REE) vay tiền.

Nguyễn Tám chỉ đạo các cán bộ dưới quyền tiếp nhận các loại hồ sơ giấy tờ cần thiết từ Nghĩa và Hoa để lập báo cáo thẩm định mà không cần thực hiện khâu thẩm định hồ sơ. Chính từ sự lỏng lẻo này, từ cuối năm 2005- 2009, Trần Huỳnh Nghĩa đã câu kết bằng thủ đoạn giả mạo các hợp đồng kinh tế góp vốn đầu tư vào Dự án cao ốc văn phòng E-town 2, 3, 4 (đường Cộng Hòa, quận Tân Bình,) do Công ty REE làm chủ đầu tư và sử dụng các tờ cổ phiếu giả của REE để làm tài sản thế chấp, lập hồ sơ vay vốn tại Agribank Tân Bình để chiếm đoạt tổng cộng 120 tỷ đồng.

Tại Agribank chi nhánh 3 (phường 14, quận 5), cơ quan CSĐT Công an TP HCM cũng đã khởi tố 4 đối tượng nguyên là cán bộ Ngân hàng về tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng", để cho các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng tiền vốn vay.

Không hiểu vì lý do gì, khi Trần Quốc Dân nhờ Nguyễn Hữu Long (nguyên Phó giám đốc phụ trách tín dụng Agribank chi nhánh 3) giải quyết cho Công ty TNHH Xuân Lan (do Trần Quốc Dân lập ra) vay 39 tỷ đồng với tài sản thế chấp là giấy tờ căn nhà số 368 Nguyễn Sơn, phường Phú Thạnh, quận Tân Phú, thì Long cũng đã bỏ qua khâu vô cùng quan trọng là khâu thẩm định. Hồ sơ vay tiền của Dân được Đới Sỹ Thúy (Nguyên Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng tư vấn tín dụng Agribank chi nhánh 3) ký duyệt để giải ngân.

Hơn một năm sau, Công ty Xuân Lan không có khả năng trả nợ thì Dân lại được Long và Thúy ưu ái, tiếp tục giúp đỡ bằng cách cho Công ty TNHH TM DV vận tải Trọng Bằng vay tiếp 40 tỷ đồng để trả nợ thay cho Công ty Xuân Lan. Tài sản bảo đảm cũng chính là căn nhà 368 Nguyễn Sơn vốn đang thế chấp tại đây. Tuy nhiên, qua xác minh hồ sơ căn nhà 368 Nguyễn Sơn đang thế chấp tại Agribank chi nhánh 3 thì hồ sơ này hoàn toàn là giả mạo.

… Có hay không tiêu cực?

Điều đáng nói là hầu hết những cán bộ của Agribank khi bị cơ quan chức năng phát hiện những sai phạm thì những cán bộ này đều tỏ ra ngây thơ và dường như không hiểu gì về các quy định của pháp luật.

Với Agribank Tân Bình, tại CQĐT, các đối tượng nguyên là cán bộ Agribank Tân Bình gồm: Phạm Việt Văn (Phó giám đốc), Đặng Thị Duyên Nghĩa (Trưởng phòng Tín dụng), Võ Đức Hùng và Nguyễn Văn Chín (Trưởng phòng, cán bộ thẩm định) khai nhận là thực hiện theo chỉ đạo của Nguyễn Tám (Giám đốc) là không cần phải thẩm tra xác minh các hợp đồng góp vốn và cổ phiếu tại Công ty REE vì Nguyễn Tám đã làm việc với Công ty REE rồi (?). Công ty REE là tập đoàn tài chính lớn, có uy tín, đến Công ty REE thẩm tra sẽ làm ảnh hưởng đến uy tín, giá cổ phiếu của Công ty REE.

Trong khi đó, Nguyễn Tám cũng khai nhận, ngay từ đầu khi tiếp xúc và làm việc với Hoa và Nghĩa thì đã biết rõ 2 Công ty Cát Phương Nam và Trường Phát Đạt không đủ điều kiện vay vốn tại ngân hàng nhưng Tám vẫn quyết định cho vay vì Ngân hàng đang dư vốn(?).

Còn tại Agribank chi nhánh 3, theo khai nhận của Đới Sỹ Thúy là do tin tưởng nhân viên của mình nên đã ký duyệt mà không kiểm tra thực tế Công ty Xuân Lan đã trả hết nợ cho ngân hàng hay chưa (?). Tuy nhiên, căn cứ vào lời khai của Nguyễn Hữu Long, Đào Phương Thế (nguyên Trưởng phòng Kế hoạch kinh doanh), Huỳnh Trung Hiếu (nguyên cán bộ tín dụng) và tài liệu, chứng cứ đủ cơ sở xác định Đới Sỹ Thúy biết rõ việc cho Công ty Trọng Bằng vay là sai mục đích, tài sản thế chấp bảo đảm cho khoản vay 40 tỷ đồng của công ty đang được thế chấp bảo đảm cho khoản vay 39 tỷ đồng của Công ty Xuân Lan và chưa thu được khoản nợ gốc và lãi nào.

Ngoài 2 hợp đồng tín dụng trên, Đới Sỹ Thúy còn ký duyệt nhiều hồ sơ vay của các công ty khác không đủ điều kiện theo quy định do Trần Quốc Dân lập ra. Từ đó, tạo điều kiện cho Dân chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng tiền vay của Agribank chi nhánh 3 mà không có khả năng thu hồi.

Qua các vụ lừa đảo trên, điều khiến dư luận băn khoăn chính là vấn đề trong khi có nhiều doanh nghiệp làm ăn chân chính rất khó khăn tiếp cận với nguồn vốn vay ngân hàng, thì các đối tượng lừa đảo chỉ cần lập ra vài công ty "khống", và dùng các loại giấy tờ giả để đi vay tiền. Nhưng có điều lạ là không hiểu sao ngân hàng vẫn cho các đối tượng này vay rất dễ dàng số tiền lên đến hàng trăm tỷ, hàng ngàn tỷ đồng. Thậm chí, một số ngân hàng còn ưu ái cho họ được hưởng lãi suất thấp.

Vấn đề đặt ra là tại sao các đối tượng lừa đảo lại tập trung nhiều ở hệ thống Ngân hàng Agribank? Có phải vì đây là tiền của Nhà nước? Nếu không có hối lộ, chung chi thì làm sao cán bộ ngân hàng lại nhiệt tình giúp đỡ như vậy mặc dù biết rõ rành rành là trái pháp luật?

Vì vậy, để ngăn chặn tình trạng hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng của Nhà nước bị thất thoát, các cơ quan chức năng cần làm rõ những hành vi vi phạm trong việc trong việc quản lý nguồn vốn vay tín dụng còn yếu kém của một số cán bộ chủ chốt ngân hàng, cũng như lật tẩy những hành vi móc ngoặc, hối lộ của các cán bộ Ngân hàng. Các hành vi vi phạm cần xử lý triệt để để làm gương để các đơn vị khác tránh theo "vết xe đổ" trong việc quản lý nguồn vay vốn tín dụng