Không chỉ bị quá trình thi công giếng thu S27 của liên danh nhà thầu Tmec & Chec-3 gây nứt nhà, việc cả gia đình bị "lô cốt" bít đường kinh doanh suốt 42 tháng trời đã đẩy nỗi bức xúc của ông Nguyễn Văn Lang, ở 12/7 Nguyễn Huy Tự, phường Đa Kao, quận 1 - TP HCM lên đỉnh điểm. Tháng 10/2009, ông Lang đã quyết định ủy quyền cho đại diện của mình nộp đơn khởi kiện Ban quản lý Dự án vệ sinh môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè và Sở Giao thông vận tải thành phố ra tòa. Sau một năm hòa giải, đàm phán về mức bồi thường với nhà thầu không thành, vụ việc vừa chính thức được TAND TP HCM thụ lý, chuẩn bị đưa ra xét xử.
Cảnh tỉnh ý thức trách nhiệm của nhà thầu
Tính toán trong đơn khởi kiện của ông Lang đã cho thấy, thiệt hại từ việc mất doanh thu kinh doanh quán ăn suốt 42 tháng trời với gia đình ông do "lô cốt" chắn sừng sững trước cửa lên tới 252 triệu đồng theo mức kê khai thuế trước đó. Nhà thầu cù cưa, chối bỏ trách nhiệm đã khiến ông bức xúc đòi bồi thường thêm 120 triệu đồng. Cũng may, các thành viên trong gia đình ông Lang còn có "đường" khác để tìm kế kiếm sống, chứ sau khi dẹp quán chỉ trông đợi tinh thần tự giác khắc phục hậu quả của chủ đầu tư và nhà thầu Tmec & Chec-3 thì có lẽ gia đình ông đã… chết đói. Bởi suốt 3 năm trời dựng "lô cốt" bít đường làm ăn của gia đình ông Lang, đại diện chủ đầu tư và nhà thầu đã không hề ngó ngàng hay đếm xỉa gì tới việc kinh doanh kiếm sống của 6 - 7 con người trong gia đình ông.
Thi công kiểu thủ công tại gói thầu số 7. Ảnh: Đ.T.
Chỉ đến khi ông Lang bức xúc khởi kiện, đại diện nhà thầu mới có động thái tiến hành thương thảo. Cho dù lúc đầu gia đình ông Lang cũng chỉ lên tiếng đòi bồi thường số tiền gần 32 triệu đồng cho việc sửa chữa căn nhà bị hư hỏng và con số này đã được Công ty Kiểm định xây dựng Sài Gòn xác định. Thì sau thời gian dài vòng vo, chối bỏ trách nhiệm không được, nhà thầu cũng chỉ trả giá có 8 triệu đồng và cho rằng đó là khoản hỗ trợ thiệt hại chứ không phải tiền bồi thường. Thấy ông Lang quyết tâm làm căng, nhà thầu trả tăng lên được gần 16 triệu đồng. Đến mức như vậy, trong đơn gửi tòa án, số tiền đại diện của ông Lang yêu cầu nhà thầu bồi thường khoản tiền do bị hư hỏng nhà tăng lên gấp gần 4 lần so với con số ban đầu.
Kết cục từ việc lựa chọn chào thầu giá rẻ
Cùng thời điểm khởi động Dự án vệ sinh môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, một phần của dự án cải thiện môi trường nước thành phố đã được nhà thầu thi công bằng công nghệ đào ngầm. Ngay tại Dự án Nhiêu Lộc - Thị Nghè, việc đào hệ thống cống thu nước thải cũng được nhà thầu triển khai đào ngầm bằng rô bốt. Tiếp đó, sự kiện TP HCM khởi động tuyến metro số 2 vào ngày 24/8 vừa qua cũng được đào ngầm hoàn toàn bằng rô bốt cũng đã một lần nữa cho thấy: Việc lựa chọn công nghệ đào hở lạc hậu để thi công với các dự án tiêu thoát nước trên địa bàn thành phố thời gian qua khiến hàng triệu người dân phải khổ sở với cảnh kẹt xe, ngập nước, khói bụi… là có vấn đề. Sai một ly đã đi cả trăm tỷ đồng, nhưng việc quản lý với nhà thầu sau đó càng khiến người dân bức xúc, chuyện khởi kiện kể trên chỉ là giọt nước tràn ly.
Tìm hiểu về nhà thầu Tmec & Chec-3 và gói thầu số 7 gồm các hạng mục như thi công tuyến cống bao, thiết bị tách dòng, miệng xả ngầm, hệ thống cống đào hở, hố ga… với giá trị 13,8 triệu USD và 245 tỷ đồng do liên danh nhà thầu này thi công tại Dự án vệ sinh môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, chúng tôi được biết, chào thầu với giá được cho là rẻ, rẻ hơn dự toán gói thầu khoảng 20 - 30% nên Tmec & Chec-3 đương nhiên trúng thầu. Ngay lúc thành phố lựa chọn nhà thầu Tmec & Chec-3, nhà thầu tư vấn giám sát của dự án là CDM cũng đã khuyến cáo chủ đầu tư không nên chọn Tmec & Chec-3 vì "Bỏ thầu quá thấp sẽ khó bảo đảm tiến độ công trình…".
Cùng thời điểm đó, khi thẩm định kết quả trúng thầu với dự án này, Bộ Kế hoạch - Đầu tư cũng đã khuyến cáo thành phố chú ý đến năng lực của liên danh nhà thầu Tmec & Chec-3 và nhiều nhà khoa học cũng lên tiếng về vấn đề này... Đúng như cảnh báo, chỉ sau 3 năm thi công, cuối năm 2006 khi hết thời hạn hợp đồng thi công, nhà thầu mới chỉ hoàn tất được khoảng 1/3 giá trị gói thầu.
Hiện gói thầu số 7B lắp đặt tuyến cống thoát nước vượt ngầm dưới lòng sông Sài Gòn đã được thành phố chỉ định cho Công ty Thoát nước đô thị và một nhà thầu phụ của Thái Lan thi công. Tuy vậy, việc này cũng không dễ do phải xóa bỏ làm lại từ đầu và khoản kinh phí còn lại chắc chắn sẽ không đủ do thời giá vật tư, nhiên liệu, nhân công… hiện đã tăng gấp nhiều lần.
| Nhận xét về hành động tiên phong khởi kiện này, ông Lê Hồng Việt, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT cho rằng, nếu đơn vị thi công trong thời gian cho phép thì người dân trong vùng bị ảnh hưởng còn dễ thông cảm, song kéo dài như vậy thì chẳng thể nói gì được. Sự việc này cũng là tiếng chuông cảnh tỉnh ý thức trách nhiệm của nhà thầu, đơn vị thi công và chủ đầu tư. Và nếu người dân thắng kiện, dễ tạo tiền lệ để những người dân khác khởi kiện theo giống như vụ Vedan. Bởi chỉ với riêng gói thầu do nhà thầu Tmec & Chec-3 này làm tổng thầu, đã có tới 64 căn nhà bị hư hại được Công ty Kiểm định xây dựng Sài Gòn thực hiện kiểm định mức độ thiệt hại với số tiền chi phí sửa chữa lên tới 2,8 tỷ đồng theo thời giá cách đây vừa tròn 2 năm kèm theo nhận định: Nhà thầu không chụp hình, khảo sát hiện trạng nhà dân trước khi thi công nên hoàn toàn phải chịu trách nhiệm trong việc gây lún nứt nhà dân. |
