Hành khách không vào bến, “tự nộp mình” cho xe dù
Theo ông Thượng Thanh Hải, Phó Giám đốc Bến xe Miền Đông, TP HCM, bình quân mỗi ngày bến xe khách liên tỉnh đường dài này có trên 1.000 lượt đầu xe với chừng 20.000 hành khách xuất bến về các tỉnh phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên... Đa số xe khách liên tỉnh chạy các tuyến dài đều là xe loại lớn, từ 45 – 50 chỗ ngồi hoặc 32 - 36 giường nằm. Điều đáng chú ý là ngoài những ngày cao điểm lễ, Tết, vào ngày thường khi xuất bến xe chỉ có khoảng… 15 khách. Thậm chí xe thương hiệu nhưng còn trống một nửa ghế ngồi, giường nằm. Vì vậy, ra khỏi bến, hầu hết các nhà xe phải đón thêm khách dọc đường. Đối với xe “chợ” khi ra khỏi cổng bến, hành trình đua, cúp đầu nhau để giành khách cũng bắt đầu.
Ông Lê Hồng Việt, Phó chánh thanh tra Sở GTVT TP HCM, người trực tiếp chỉ đạo việc phối hợp xử lý xe khách vi phạm cho biết: Từ đầu năm đến hết tháng 4 vừa qua, các tổ kiểm soát liên ngành giữa thanh tra GTVT và CSGT đã phát hiện, xử phạt tới 1.316 vụ xe khách vi phạm. Trong đó có tới 493 vụ vi phạm về đón trả khách không đúng nơi quy định.
Bám theo chiếc xe khách loại 45 chỗ BKS 18X–0029X chạy tuyến Bắc
Cậy nhỏ dễ lách, chiếc xe này ngang nhiên chạy vào làn đường dành cho xe máy với tốc độ khá nhanh, hễ cứ nhác thấy ven đường có khách đứng chờ là tài xế vội vã tấp vô lề, bất chấp sự nguy hiểm cho người đi xe máy. Cứ như vậy, quãng đường từ Bến xe Miền Đông ra đến khu vực Suối Tiên chỉ 10km, nhưng phải mất đến 2 hơn tiếng đồng hồ các xe trên mới ra khỏi địa phận TP HCM.
Tại cầu vượt Sóng Thần trên QL1A, chúng tôi còn bắt gặp hình ảnh một chiếc xe khách nhái sơn màu xanh y chang xe buýt BKS 53M–6843 dừng lại ven đường để lơ xe nhảy xuống chèo kéo khách lên xe đi… Lâm Đồng. Phần tin đó là xe buýt, phần ham giá vé rẻ, nhiều hành khách đã tặc lưỡi theo gã lơ mồm miệng dẻo quẹo lên xe, phó mặc tính mạng cho gã tài xế đạp mát ga phóng bạt mạng.
Quay về gần Bến xe Miền Đông, giả làm khách đón xe ra Phan Thiết, chúng tôi đã được cả chục tài xe ôm tự do đậu xe ngoài đường vây quanh mời mọc đi xe với lời hứa hẹn chở ra đường sẽ có xe đi ngay. Theo gã xe ôm ra tới khu vực gần chợ đầu mối Thủ Đức, đòi trả “5 xị” xong, gã phụ với lơ xe đẩy chúng tôi lên chiếc xe 30 chỗ đang nổ máy dừng đón khách tại bến “cóc” ven đường.
Trên xe lúc này chỉ có hơn chục hành khách nhưng có tới 3 - 4 gã lơ xe mặt mũi bặm trợn thay nhau đứng chặn ngay cửa, sẵn sàng trong tư thế nhảy xuống lôi khách xềnh xệch từ lề đường đẩy vào xe. Lên xe đã lâu vẫn thấy nhà xe cứ lòng vòng đón khách, sốt ruột bà Vui, một hành khách lên tiếng yêu cầu xe chạy, lập tức, gã lơ xe đứng gần cửa trợn mắt quát: Bộ mình bà mua nguyên chuyến xe hả? Thái độ bặm trợn của gã lơ khiến những hành khách bất đắc dĩ trên xe biết rằng đã lên nhầm xe “dù” và chỉ còn biết hy vọng đừng bị bán sang xe khác dọc đường. Sau tiếng quát mang tính đe nẹt, ai nấy đều nín khe, móc bóp khi gã lơ xe tiến lại kêu mọi người trả tiền vé.
Cần lên án lối hành xử “Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”
Tình trạng khách không vào bến mua vé đi xe mà chọn cách đứng đón xe ngoài đường để làm mồi cho cả xe dù lẫn xe trong bến đã gây bức xúc tại TP HCM nhiều năm nay. Ông Lê Hồng Việt cho rằng do vị trí của Bến xe Miền Đông nằm khá sâu trong nội thành. Trong khi tại khu vực quận ven Thủ Đức, quận 9 và tỉnh Bình Dương có tới vài trăm ngàn công nhân các tỉnh tập trung về làm việc tại các KCN; người dân nhập cư làm nghề lao động tự do và sinh viên các trường đại học cư trú.
Phải tốn thêm vài chục ngàn đi xe ôm, xe buýt quay ngược lại bến để mua vé, rồi còn phải chờ tới giờ lên xe khiến nhiều người ngại. Thực trạng này khiến quãng đường QL13 từ Bến xe Miền Đông lên thị xã Thủ Dầu Một, Bình Dương hoặc ra tới Suối Tiên từ lâu đã hình thành nhiều điểm đón xe khách liên tỉnh tự phát…
Với giá vé xe giường nằm từ 920 ngàn – 1,05 triệu đồng trên tuyến TP HCM đi Hà Nội, Hải Phòng, ông Hòa, một chủ xe tính toán: Nếu đủ khách, một chuyến chủ xe cũng chỉ thu được cao lắm là hơn 36 triệu đồng. Trong khi đó, chi phí tiền dầu đã mất đứt gần 10 triệu đồng; tiền bao ăn uống của khách khoảng 100 ngàn đồng/người, số còn lại nhà xe phải chi phí đủ thứ, từ tiền thuê tài xế, lơ xe; tiền dầu nhớt, tiền khấu hao xe rồi phí cầu đường…
Mùa thấp điểm, khách ít, chạy trên tuyến Bắc Nam chỉ được 4 - 5 chuyến/tháng nên để giảm chi phí, hầu hết các nhà xe chỉ thuê 1 tài xế chính, cùng lắm là có thêm 1 tài phụ hoặc lơ xe có bằng lái dấu E để đối phó. Vì vậy, quy định tài xế chỉ được phép chạy liên tục 4 tiếng là phải nghỉ và mỗi ngày chỉ được phép chạy không quá 10 tiếng… vẫn chỉ là quy định. Hơn thế, thời gian chạy từ Hà Nội, Hải Phòng… vào đến TP HCM của nhà xe thông thường chỉ mất có 33 - 36 tiếng. Tức sau khi trừ đi thời gian dừng nghỉ cho khách ăn uống, vệ sinh mất khoảng 3 – 4 tiếng, mỗi giờ tài xế phải “phi” được chừng 60km.
Tuy nhiên, theo lời tài xế tên Dũng Mập, người có thâm niên hơn chục năm chạy xe khách thuê cho nhiều chủ xe trên tuyến Bắc Nam: Do còn phải dừng để chờ lên xuống khách, giao nhận hàng trên đường, rồi phải chạy chậm khi qua các khu vực đông dân cư… nên để bù vào khoảng thời gian này, về đêm đường vắng tài xế thường phải “đạp” mát ga. Về đêm, khi đã ở trạng thái mệt mỏi, xử lý tình huống chậm và buồn ngủ. Đạp căng ga dễ dính tai nạn chùm. Đây chính là nguyên nhân khiến xe khách đường dài thường xảy ra tai nạn về ban đêm.
Ông Thượng Thanh Hải cho biết: Để xử lý những nhà xe vi phạm: Bến xe Miền Đông đã cho dán các số điện thoại nóng của bến ngay tại các quầy vé để hành khách có thể phản ánh. Nhà xe nào vi phạm, bến sẽ xử lý bằng cách đình tài hoặc không chấp nhận cho xe vào bến. Song đó chỉ là xe trong bến, còn với xe dù hoạt động ở các bến “cóc” dọc đường, thì hành khách chỉ có nước chịu trận suốt dọc đường đi
