Ba Lan nổi đóa vì Donald Tusk tái đắc cử Chủ tịch EU

Quan hệ giữa Ba Lan và Liên minh châu Âu (EU) vẫn đang căng thẳng sau khi Warsaw thất bại trong việc ngăn cản một người nước mình - cựu Thủ tướng Donald Tusk - tái đắc cử chức Chủ tịch Hội đồng châu Âu. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ việc cạnh tranh giữa hai đảng phái chính trị trong nước Ba Lan.

Cựu thủ tướng Donald Tusk đã tái đắc cử chức Chủ tịch EU với tỉ lệ gần như tuyệt đối, 27 trên 28 thành viên EU ủng hộ, chỉ có duy nhất một phiếu chống là Ba Lan, đất nước của chính ông. Ông Tusk là sự lựa chọn được ủng hộ nhiều nhất cho cương vị Chủ tịch EU và sẽ tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai, 2 năm rưỡi, kết thúc vào năm 2019, để dìu dắt khối vượt qua nhiệm vụ đàm phán Brexit đầy khó khăn và căng thẳng.

Ông Donald Tusk tái đắc cử Chủ tịch EU.

Ông Donald Tusk tái đắc cử Chủ tịch EU.

Thông tin về việc Tusk tái đắc cử được phát ra từ Thủ tướng Bỉ Charles Michel hôm 9-3-2017 khi ông này lên mạng xã hội Twitter viết lời chúc mừng ông Tusk ngay sau cuộc họp thành viên khối. Ngay sau đó, Chính phủ Ba Lan đã lên tiếng biểu hiện sự phản đối.

Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Witold Waszczykowski gọi kết quả bỏ phiếu bầu ông Tusk là "sự độc tài chuyên chế của Berlin" - ám chỉ việc đa số các quốc gia ủng hộ ông Tusk là do nể sợ quyền lực quá mạnh của Thủ tướng Đức Angela Merkel. Phát biểu của ông Waszczykowski phản ánh quan điểm chung của đảng Pháp luật và Công lý (PiS) cầm quyền ở Ba Lan.

PiS đã liên tục lên tiếng phản đối cái gọi là "sự kiểm soát của Berlin đối với EU". Điều này không hoàn toàn không có lý, bởi trên thực tế nhiều vấn đề được đưa ra giải quyết ở EU đều phải chịu sự chi phối mạnh từ Berlin, cụ thể như vấn đề nợ công của Hy Lạp trong mấy năm qua.

Thủ tướng Ba Lan Beata Szydlo.
Thủ tướng Ba Lan Beata Szydlo.

Szydlo lặp đi lặp lại lý lẽ cho rằng "Tusk không phải là một chủ tịch tốt của EU" mà không đưa ra được luận điểm nào khác sắc bén hơn. Và bà Szydlo cũng không làm theo chỉ dẫn của lãnh đạo đảng PiS Jaroslaw Kaczynski là phải đấu tranh trực tiếp với Berlin trong vấn đề không cho ông Tusk tái đắc cử. Những người ủng hộ ông Kaczynski đều gọi Tusk là "ứng viên của nước Đức".

Sự phản đối của Warsaw đối với kết quả bỏ phiếu của EU có nguyên nhân từ việc Chính phủ do đảng PiS chống lại việc ông Tusk tiếp tục ngồi ở vị trí đứng đầu EU, và Warsaw đã liên tục tìm cách ngăn cản điều này xảy ra.

Tuy nhiên, khi cố ngăn ông Tusk tái đắc cử, Ba Lan bỗng thấy mình đơn độc trong sân chơi, vì hầu như tất cả các quốc gia thành viên còn lại trừ Ba Lan, ngay cả những đồng minh truyền thống đều đã đứng về phía đa số ủng hộ ông Tusk. Ba Lan đã hy vọng Thủ tướng Hungary Viktor Orban sẽ về phe với mình để ngăn việc bầu chọn ông Tusk, nhưng rốt cuộc Orban cũng đã đứng về phía ủng hộ ông Tusk.

Không phải ông Orban bỏ rơi đồng minh một cách vô tình như thế. Thực ra ông cũng đã cố gắng hòa giải, tìm một lối ra thỏa hiệp giữa Ba Lan và các thành viên còn lại của EU nhưng không thành công. Bà Szydlo cũng rất thất vọng với Thủ tướng Anh Theresa May vì trước đây các nghị sĩ EU của đảng Bảo thủ và các nghị sĩ EU của PiS ngồi chung phe cánh với nhau, còn hiện nay bà May đã thay đổi quan điểm bảo thủ và cũng đứng vào hàng ngũ ủng hộ ông Tusk, dù biết rằng ông Tusk sẽ là người đứng ra chủ trì tiến trình đàm phán Brexit với Anh.

Việc Ba Lan quyết liệt ngăn cản ông Tusk tái đắc cử Chủ tịch EU có liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau. Trong đó, mâu thuẫn, xung đột nội bộ quốc gia Ba Lan là nguyên do quan trọng nhất. Chính phủ Ba Lan trong mấy năm qua liên tục cáo buộc ông Tusk lợi dụng vị trí lãnh đạo EU để can thiệp, thao túng chính trị nội bộ trong nước Ba Lan và cáo buộc ông đứng về phía Brussels chống lại Warsaw trong cuộc tranh luận xoay quanh vấn đề tuân thủ pháp luật tại Ba Lan.

Mâu thuẫn gay gắt nhất có lẽ là cuộc tranh cãi xoay quanh vụ tai nạn máy bay ở Smolensk, Nga, làm chết cựu Tổng thống Lech Kaczynski, anh trai ông Jaroslaw Kaczynski, vào năm 2010. Ông Kaczynski đổ lỗi cho ông Tusk có trách nhiệm trong việc gây ra vụ tai nạn này.

Cuộc điều tra vụ tai nạn đó đã kết luận tai nạn do lỗi của phi công và thời tiết xấu, nhưng đãng PiS của ông Kaczynski vẫn khăng khăng cho rằng Chính phủ của ông Tusk khi đó phải chịu trách nhiệm. Các nhà phân tích  tin rằng Chính phủ Ba Lan và đảng PiS hy vọng phá hỏng việc tái đắc cử của ông Tusk để đưa người của mình ra ứng cử thay thế ông Tusk.

Chính phủ Ba Lan đã tiến hành bước đi quyết định, đề xuất đưa nghị sĩ EU Jacek Saryusz-Wolski, một thành viên khác cùng đảng Diễn đàn Công dân (CPP) với ông Tusk ra tranh cử, nhưng ông Saryusz-Wolski tuy là người từng có công đưa Ba Lan vào EU, nhưng ông này lại chưa từng làm Thủ tướng, một tiêu chuẩn bắt buộc để được bầu làm Chủ tịch EU trong khi ông Tusk đã làm Thủ tướng từ năm 2007 đến 2014.

Thủ tướng Ba Lan Beata Szydlo khẳng định Ba Lan sẽ trả đũa cho thất bại này bằng cách ngăn không cho thông qua bản thông cáo chung của Hội nghị thượng đỉnh EU. Đây sẽ lại là một cuộc đấu gay go, vì thông cáo Hội nghị thượng đỉnh là một văn bản quan trọng, nó chuyển tải quan điểm, chính sách của toàn khối EU, trong đó có những vấn đề đang nóng, như tăng trưởng kinh tế, di dân và tình hình Tây Balkans (việc Kosovo đòi có quân đội riêng, xung đột, bất ổn tại một số quốc gia nghi là có sự chọc phá của Nga).

Nhưng Ba Lan có vẻ khó thành công với chiêu bài này, vì cho dù bị Ba Lan ngăn cản, văn bản đó vẫn có thể được thông qua theo một quy trình thủ tục khác, và vì thế nếu quyết tâm thực hiện hành động trả đũa EU, Ba Lan sẽ tự cô lập mình thêm.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.