Ba Lan có tân Tổng thống

Nhà sử học theo chủ nghĩa dân tộc Karol Nawrocki, người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng 2 vào đầu tháng 6/2025, đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Ba Lan hôm 6/8 vừa qua. Trong bài diễn văn nhậm chức của mình, ông đã tuyên thệ đại diện cho Ba Lan "có chủ quyền", dấu hiệu cho thấy những “xung đột” tiềm tàng với chính phủ thân châu Âu của ông Donald Tusk.

Trong một bài phát biểu mang tính công kích tại quốc hội nhắm thẳng vào Thủ tướng Tusk và các đồng minh của ông, ông Nawrocki cho biết cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 6 đã "gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng mọi thứ không thể tiếp tục được điều hành theo cách này".

Vị chính trị gia 42 tuổi này đã công kích các đối thủ của mình về những gì mà ông cho biết đã phải chịu đựng trong chiến dịch tranh cử gây chia rẽ vừa qua. Ông nói rằng ông phản đối "di cư bất hợp pháp và gia nhập đồng euro", và mong muốn một "Ba Lan có chủ quyền, nằm trong Liên minh châu Âu, nhưng vẫn là và sẽ vẫn là Ba Lan". Là một người Công giáo sùng đạo, ông Nawrocki kết thúc bài phát biểu của mình bằng lời kêu gọi: "Cầu Chúa ban phước lành cho Ba Lan, Ba Lan muôn năm".

1_image003.jpg -0
Ông Karol Nawrocki và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào tháng 5.

Được sự ủng hộ của đảng đối lập cánh hữu theo chủ nghĩa dân túy Luật pháp và Công lý (PiS), đảng đã lãnh đạo Ba Lan từ năm 2015 đến năm 2023, ông Nawrocki đã tranh cử với khẩu hiệu “theo kiểu Trump” là "Ba Lan trước tiên, người Ba Lan trước tiên". Ông đã bất chấp các cuộc thăm dò dư luận để đánh bại Thị trưởng Warsaw Rafa- Trzaskowski theo đường lối tự do.

Ông Nawrocki đã phải đối mặt với nhiều tranh cãi trong chiến dịch tranh cử khi bị phát hiện từng tham gia vào một vụ ẩu đả có tổ chức giữa các hooligan bóng đá vào năm 2009, và có rất ít kinh nghiệm trong cạnh tranh chính trị. Ông từng là người đứng đầu Viện Tưởng niệm Quốc gia Ba Lan, một viện nghiên cứu nhà nước.

Bản tuyên ngôn nhậm chức của ông vượt xa quyền lực tổng thống, chứa đựng 21 lời hứa, bao gồm giảm thuế và chi phí năng lượng, chấm dứt các chính sách xanh của EU, ngăn chặn di cư bất hợp pháp và đảm bảo “tuổi thơ an toàn không có hệ tư tưởng”, một cụm từ được hiểu là phản đối việc nhận con nuôi đồng giới và giáo dục giới tính trong trường học.

Sau chuyến thăm bất ngờ tới Washington vào tuần cuối cùng của chiến dịch tranh cử (cuối tháng 5), ông Nawrocki đã tìm kiếm và nhận được sự ủng hộ của ông Trump trước cuộc bỏ phiếu. Một phái đoàn Nhà Trắng cũng đã tham gia lễ tuyên thệ nhậm chức của ông.

Về vấn đề Ukraine, ông Nawrocki đã khai thác tình cảm “bài Ukraine” của người Ba Lan đối với người tị nạn và chỉ trích mạnh mẽ Kiev cùng các kế hoạch gia nhập EU và NATO của nước này. Vì thế, mặc dù cam kết tiếp tục ủng hộ Kiev, nhưng ông phản đối tư cách thành viên NATO của Kiev. Trong nước, nhiệm kỳ tổng thống mới dự kiến sẽ trực tiếp thách thức chính phủ liên minh thân châu Âu của Thủ tướng Tusk.

Mặc dù vai trò Tổng thống Ba Lan có quyền lực hạn chế, nhưng nó mang lại cho ông một số ảnh hưởng nhất định đối với chính sách đối ngoại và quốc phòng, vị thế nổi bật trước công chúng và khả năng phủ quyết luật mới. Quyền phủ quyết chỉ có thể bị đảo ngược với đa số 3/5 trong quốc hội, điều mà chính phủ không có. Ông Nawrocki dự kiến sẽ tận dụng tối đa quyền lực của mình, tìm cách đối đầu với ông Tusk đang ngày càng mất lòng dân.

Ngay hôm tuyên thệ nhậm chức, ông Nawrocki đã vạch ra một số chiến tuyến ban đầu. Ông thách thức kế hoạch khôi phục pháp quyền của chính phủ sau những xung đột giữa chính quyền trước với EU, cáo buộc chính phủ của ông Tusk làm suy yếu hiến pháp của đất nước và kêu gọi viết lại hiến pháp rộng rãi hơn vào năm 2030.

Bất kỳ thay đổi nào đối với hiến pháp cũng sẽ đòi hỏi đa số hai phần ba trong quốc hội. Đảng PiS hy vọng sẽ tận dụng thành công của ông Nawrocki trong quá trình chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc hội năm 2027 để trở lại nắm quyền, có khả năng thông qua liên minh với đảng cực hữu tự do Konfederacja.

“Ông ấy đã nói về một cuộc đối đầu với chính phủ, và tất nhiên, chúng tôi đã sẵn sàng cho điều đó”, ông Tusk nói với các phóng viên sau bài phát biểu của ông Nawrocki. Ông hy vọng “giọng điệu khá thách thức và đối đầu sẽ không dẫn đến bất kỳ hậu quả thực tế nào”. Ông cũng chỉ trích gay gắt những bình luận của ông Nawrocki về pháp quyền, đặt chúng trong bối cảnh các cuộc điều tra về những bất thường bị cáo buộc dưới thời chính phủ PiS trước đây.

Ông Nawrocki sẽ có ít ảnh hưởng hơn đối với các vấn đề khác của EU, chẳng hạn như hội nhập sâu hơn, vay nợ chung và thỏa thuận xanh của châu Âu, nhưng tác động tổng thể của cuộc bầu cử của ông đối với tham vọng ủng hộ EU của Ba Lan sẽ rất đáng lo ngại.

Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, Ursula von der Leyen cho biết EU sẽ tiếp tục "hợp tác rất tốt" với Ba Lan. Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng phe bảo thủ Ba Lan coi cuộc bỏ phiếu hôm Chủ nhật là một cuộc trưng cầu dân ý về toàn bộ chương trình nghị sự ủng hộ EU của Tusk.

Chiến thắng của phe dân tộc chủ nghĩa cũng là một cú hích cho các đảng dân túy chỉ trích EU của châu Âu do Thủ tướng Italia Giorgia Meloni và Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đứng đầu, theo đuổi chính sách pháp quyền phi tự do.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.