Bà Hứa Thị Phấn bị tuyên phạt 30 năm tù

• Xét xử sai phạm tại NH Đại Tín: VKS bảo lưu quan điểm buộc tội
• Diễn biến mới vụ xét xử sai phạm tại ngân hàng Đại Tín
• Nguyên cố vấn cấp cao Ngân hàng Đại Tín Hứa Thị Phấn bị đề nghị 30 năm tù

Sau gần 4 tuần xét xử, TAND TP Hồ Chí Minh vừa tuyên vụ án "cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng", "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đại Tín (tiền thân của ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam - VNCB, hiện nay là ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng Việt Nam - CB) đối với bà Hứa Thị Phấn (71 tuổi, nguyên cố vấn cao cấp HĐQT ngân hàng Đại Tín, nguyên chủ tịch HĐQT công ty cổ phần đầu tư phát triển Phú Mỹ) và 27 đồng phạm.

Không chấp nhận "chứng cứ mới"

Hội đồng xét xử cho rằng, trước khi bị khởi tố, bị cáo Phấn nhập viện và từ đó đến nay luôn trong tình trạng khó tiếp xúc nên CQĐT, VKS tối cao chưa thể hỏi cung để làm rõ thêm một số nội dung liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo. 

Dù viện lý do không bảo đảm sức khỏe, không thể làm việc với cơ quan chức năng khi có yêu cầu nhưng trong khoảng thời gian này bị cáo Phấn lại liên tục ký các đơn tố cáo, đơn kiến nghị... Trong suốt quá trình xét xử, bị cáo Phấn đều vắng mặt không lý do, nhưng xét bị cáo tuổi cao, đi lại khó khăn nên đã không bị áp giải đến toà. Việc vắng mặt của bị cáo không ảnh hưởng đến quá trình xét xử.

Chủ tọa phiên tòa - thẩm phán Phạm Lương Toản đọc bản án.

Ý kiến các luật sư của bà Phấn về việc 3/5 thành viên trong HĐXX phiên toà này là thành viên HĐXX trong vụ án Phạm Công Danh là vi phạm tố tụng, HĐXX cho rằng, trong quá trình xét xử, HĐXX có quyền khởi tố vụ án. Trong Bộ luật Tố tụng hình sự không có điều luật nào quy định thành phần HĐXX khởi tố vụ án thì không được tham gia xét xử vụ án đó. Do đó, HĐXX khẳng định HĐXX vụ án này không vi phạm tố tụng như ý kiến của các luật sư. 

Đối với chứng cứ mới là USB ghi âm cuộc nói chuyện giữa bà Phấn, ông Nguyễn Hữu Luận (chủ tịch HĐQT công ty Phương Trang) liên quan đến số tiền trên 9.000 tỷ đồng, do luật sư Trương Thị Minh Thơ (bào chữa cho bị cáo Phấn) cung cấp tại tòa. HĐXX cho rằng không chứng minh được chiếc USB này do bà Phấn cung cấp, cũng như chưa được đối chất với bà Phấn. Ngoài ra, USB được phát hiện từ tháng 4-2017 đến tháng 5-2018, luật sư mới giao nộp. Vì vậy không có căn cứ để chấp nhận đây là chứng cứ mới của vụ án.

Về cuốn sổ thu chi do Hứa Thị Bích Hạnh (thủ quỹ, cháu bà Phấn) lập thể hiện các khoản nợ của công ty Phương Trang mà các luật sư đưa ra, HĐXX cho rằng trong cuốn sổ này không có ghi chép số trang nên không có căn cứ chấp nhận.

Đủ căn cứ để buộc tội

Về hành vi phạm tội của bà Phấn, từ quá trình điều tra và xét xử tại toà, từ lời khai nhận tội của các bị cáo khác, HĐXX khẳng định đủ cơ sở để xác định: trong vụ án này bà Phấn là người chủ mưu, vì lòng tham lôi kéo hàng loạt người thân, nhân viên cấp dưới thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Bị cáo Phấn dùng các thủ đoạn tinh vi điều phối hoạt động ngân hàng cho mục đích thủ lợi bản thân, bất chấp hậu quả, dùng mọi thủ đoạn để chiếm đoạt tiền ngân hàng. 

Các bị cáo nghe tuyên án.

Từ hành vi trái pháp luật trên, bị cáo Phấn đã chiếm đoạt của ngân hàng Đại Tín 1.105 tỷ đồng trong việc nâng khống căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, phường 6, quận 3 và hạch toán thu chi khống sử dụng trái pháp luật chiếm đoạt 5.256 tỷ đồng. Tổng cộng, bị cáo Phấn phải chịu trách nhiệm chính về toàn bộ số tiền mà ngân hàng Đại Tín thiệt hại do bị cáo và các đồng phạm gây ra là 6.341 tỷ đồng.

Khi bào chữa cho bị cáo Phấn, các luật sư cho rằng quá trình điều tra CQĐT cho định giá quá trình định giá căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, Hội đồng thẩm định giá có vi phạm như: sử dụng phương pháp so sánh để định giá là không chính xác, lấy bất động sản số 5 Phạm Ngọc Thạch so sánh với tuyến đường Nguyễn Đình Chiểu, Lý Chính Thắng là đường một chiều... là không hợp lý. 

Việc mua bán căn nhà không gây thiệt hại cho ngân hàng. Theo HĐXX, tại thời điểm định giá, khu vực tài sản thẩm định giá có ít tài sản được đưa giao dịch trên thị trường và giá biến động nhiều, khả năng giao dịch thành công không nhiều, không có tài sản nào có giá trị tương tự để so sánh. Do đó, khi so sánh Hội đồng định giá cũng đã có sự điều chỉnh các yếu tố chênh lệch về quy mô, vị trí để có giá phù hợp với đường Phạm Ngọc Thạch nên không chấp nhận ý kiến của các luật sư.

VKS xác định bị cáo Bùi Thị Kim Loan (nguyên kế toán công ty TNHH Phú Mỹ; thư ký bà Phấn) là người đã giữ vai trò giúp sức đắc lực cho bà Phấn thực hiện hai hành vi chiếm đoạt tiền của ngân hàng như đã nêu trên. Bị cáo là người trực tiếp nhận lệnh bị cáo Phấn rồi chỉ đạo cho các bị cáo khác làm theo. 

Kế đến là bị cáo Ngô Kim Huệ, nguyên Phó Tổng giám đốc; cháu bà Phấn) đã có hành vi ký khống các giấy tờ mua bán căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, ký nhiều chứng từ khống trong việc hạch toán, thu chi khoản tiền bị thiệt hại 5.256 tỷ đồng. Tuy nhiên, HĐXX xét bị cáo Huệ là người chịu ơn bà Phấn do được bà Phấn nuôi nấng từ nhỏ, cho ăn học, bị cáo đang nuôi con nhỏ nên xem xét giảm cho một phần hình phạt.

Các cán bộ, nhân viên ngân hàng Đại Tín trong đó có các bị cáo Hoàng Văn Toàn (nguyên chủ tịch HĐQT), Trần Sơn Nam (nguyên Tổng giám đốc)... vì nể nang, tin tưởng, nghĩ bị cáo Phấn là chủ ngân hàng nên nhận chỉ đạo của bà Phấn hoặc nhận chỉ đạo của cấp trên, bỏ qua các quy định của pháp luật, giúp sức cho bà Phấn chiếm đoạt tiền của ngân hàng Đại Tín. Tuy nhiên, xét quá trình điều tra và xét xử, các bị cáo này đều thành khẩn nhận tội nên giảm nhẹ cho các bị cáo một phần hình phạt.

Với nhận định như trên, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Hứa Thị Phấn mức án 30 năm tù đối với hai tội danh "cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng", "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", tổng hợp hình phạt với bản án TAND cấp cao tại TP Hà Nội vừa tuyên là 30 năm tù.

Cùng chịu hai tội danh trên, Bùi Thị Kim Loan bị tuyên án 28 năm tù; Ngô Kim Huệ 10 năm tù. Các thành viên trong HĐQT ngân hàng Đại Tín, Hoàng Văn Toàn bị tuyên án 7 năm tù; Trần Sơn Nam 6 năm tù, các bị cáo còn lại từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 10 năm tù.

Bà Phấn phải bồi thường 16.791 tỷ đồng

Về phần trách nhiệm dân sự, HĐXX buộc bị cáo Hứa Thị Phấn bồi thường tất cả các khoản tiền đã chiếm đoạt cùng khoản lãi phát sinh và lãi phạt của hai khoản tiền trên, tổng cộng 16.791 tỷ đồng (bao gồm 6.362 tỷ đồng tiền gốc và hơn 10.000 tỷ đồng lãi phát sinh cho CB). Bị cáo Ngô Thị Ngân (nguyên thủ quỹ, cháu bà Phấn) phải bồi thường 208 tỷ đồng. 

Các luật sư tham gia bào chữa tại phiên tòa.

Đây là số tiền trong tổng số tiền hơn 1 ngàn tỷ đồng bị cáo Ngân rút từ ngân hàng Nhà nước nhưng không nộp vào ngân hàng Đại Tín mà giao lại cho bà Phấn nhưng qua cấn trừ các khoản thu chi vẫn còn thiếu 208 tỷ đồng. Do đó bị cáo Ngân phải chịu trách nhiệm về số tiền này. Các bị cáo còn lại, HĐXX đánh giá chỉ làm theo chỉ đạo của bị cáo Phấn, là công cụ để bị cáo Phấn thực hiện mục đích, hành vi phạm tội của mình, không hưởng lợi nên không phải bồi thường.

Để đảm bảo thi hành án, HĐXX tiếp tục kê biên hàng trăm tài sản là bất động sản, cổ phần, cổ phiếu do bị cáo Phấn đứng tên hoặc của Hứa Thị Phấn nhưng nhờ người thân đứng tên. HĐXX tuyên thu hồi nhiều khoản tiền, trong đó có hơn 1.600/5.256 tỷ đồng từ hành vi hạch toán thu chi khống của Hứa Thị Phấn. Theo HĐXX, bị cáo Phấn dùng số tiền này để tất toán cho nhiều khoản vay của nhóm Phú Mỹ tại ngân hàng Đại Tín nên cần thu hồi.

Nhóm công ty Phương Trang phải trả hơn 6.604 tỷ đồng

HĐXX cho rằng giai đoạn 2010-2012, thông qua bà Phấn, nhóm công ty Phương Trang đã ký kết 82 hợp đồng tín dụng, 1 khoản đầu tư trái phiếu với ngân hàng Đại Tín. Do lúc này bà Phấn sở hữu 84,92% cổ phần của ngân hàng Đại Tín và biết công ty Phương Trang rất cần vốn kinh doanh nên đã yêu cầu Phương Trang ký trước các hồ sơ chứng từ, bàn giao các giấy tờ, tài sản trước để bị cáo Phấn chỉ đạo ngân hàng cho vay.

Thông qua Bùi Thị Kim Loan, Hứa Thị Phấn chỉ đạo lãnh đạo và các cán bộ, nhân viên Ngân hàng Đại Tín chi nhánh Sài Gòn và chi nhánh Lam Giang thực hiện các hành vi trái pháp luật trong việc lập và hạch toán chứng từ thu, chi khống nhằm mục đích không giải ngân cho công ty Phương Trang như thỏa thuận. Thực tế  chỉ giải ngân khoản tiền tương ứng với số tiền công ty Phương Trang thực nhận là 3.936 tỷ đồng. Số tiền còn lại, đáng lẽ công ty Phương Trang được nhận thì bị cáo Phấn sử dụng thủ đoạn thu chi khống rút ra sử dụng hết, đẩy dư nợ 82 khoản vay và phát hành trái phiếu cho nhóm Phương Trang.

Tại toà, các luật sư của bà Phấn cho rằng không có việc thu chi khống mà thực chất là thu chi cấn trừ giữa các khoản công ty Phương Trang nợ bà Phấn nhưng không đưa ra được chứng cứ gì nên HĐXX không chấp nhận. Do bị cáo Phấn chỉ đạo cán bộ, nhân viên ngân hàng Đại Tín hạch toán thu chi khống, sự việc xuất phát từ lỗi của ngân hàng Đại Tín nên không thể buộc công ty Phương Trang phải chịu toàn bộ dư nợ 82 khoản vay, 1 khoản phát hành trái phiếu mà chỉ có thể buộc phía Phương Trang chịu trách nhiệm số tiền thực nhận là 3.936 tỷ đồng. Vì vậy, công ty Phương Trang phải trả số tiền này và lãi phát sinh tính đến ngày khởi tố vụ án, tổng cộng hơn 6.604 tỷ đồng.

Đối với các tài sản của nhóm công ty Phương Trang dùng thế chấp để vay tiền tại ngân hàng Đại Tín đang bị kê biên, HĐXX tuyên giải tỏa kê biên, giao cho CB quản lý. Khi nào nhóm công ty Phương Trang hoàn trả toàn bộ số tiền hoặc một khoản tiền nào đó sẽ được nhận toàn bộ tài sản hoặc số tài sản tương ứng đối với từng khoản tiền mà Phương Trang đã trả.

Riêng tài sản thế chấp cho khoản vay 2.000 tỷ đồng trái phiếu Trường Vỹ là dự án Bình Điền (Long An), do công ty Phương Trang thế chấp vay nhưng hoàn toàn không được giải ngân. Đến nay xác định không có dư nợ với khoản vay này nên HĐXX tuyên giải tỏa kê biên, trả lại tài sản cho công ty Phương Trang.