ATM chưa Tết đã lỗi, hết tiền

Đến hẹn lại lên, cứ mỗi dịp lễ, Tết, do nhu cầu sử dụng dịch vụ tăng vọt, nên các điểm rút tiền tự động (ATM) lại xảy ra tình trạng nghẽn, lỗi, hết tiền… Năm nay, dù dự báo kinh tế khó khăn, lương thưởng thấp, nhu cầu tiêu dùng ít đi, trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng quyết liệt chỉ đạo các tổ chức tín dụng cung ứng đủ tiền phục vụ Tết, nhưng tình trạng nghẽn, lỗi, hết tiền ở các cây ATM không vì thế mà không xảy ra. Ngay từ hôm nay, dù chưa đến Tết, nhưng tình trạng này đã bắt đầu xuất hiện.

Mệt mỏi, bức xúc vì ATM

10h30 sáng 30/1, tại cây ATM của Vietcombank cuối phố Bà Triệu (Hà Nội), rất nhiều khách hàng vào rút tiền rồi lại trở ra ngao ngán vì không giao dịch được. Bạn Nguyễn Thị Thu - SV Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho biết: Từ sáng đến giờ, đây là cây ATM thứ 3 của Vietcombank báo hết tiền. Hai cây trước, Thu đã đi từ phố Minh Khai, lên phố Lạc Trung và vòng lên điểm thứ 3 này là phố Bà Triệu. Do dùng thẻ ATM của Vietcombank, và sợ bị mất phí khi rút tiền ngoại mạng ở các cây ATM của NH khác, nên Thu mới chịu khó đi xa như thế.

Tuy nhiên, đến lúc này thì Thu thực sự bức xúc: “Em chuẩn bị về quê ăn Tết, nên đi rút tiền để mua vé xe. May mà em là SV, lúc này cũng không quá bận nên mới chịu khó đi tìm để rút tiền. Nghe nói vài tháng nữa, NH còn định thu phí rút tiền nội mạng. Kiểu này chắc em chẳng dám sử dụng thẻ ATM nữa”.

Cùng chung tâm trạng bức xúc, Trần Quốc Hùng, một nhân viên của chuỗi cửa hàng ăn nhanh Lotteria cho biết vì công ty trả lương qua tài khoản, nên anh thường xuyên phải sử dụng thẻ ATM và theo đó, tần suất gặp rắc rối, bực mình cũng tăng theo. Hết tiền, lỗi, không giao dịch, nghẽn mạng, nuốt thẻ, hoặc có giao dịch nhưng tiền không được nhả ra trên khay đỡ… là “chuyện thường ngày ở huyện”.

Theo Hùng, trước đây, tiền trong các cây ATM chủ yếu mệnh giá lớn, còn gần đây, nhiều NH tiếp quỹ cho ATM bằng tiền mệnh giá nhỏ như 20.000 đồng. Theo quy định mỗi lần rút tiền, khách hàng không được rút quá 35 tờ tiền. Như vậy, với số tiền mệnh giá 20.000 đồng, mỗi lần, khách hàng chỉ được rút tối đa là 700.000 đồng. Vì quy định phiền toái này, mà chị Trần Hạnh Chi, một người rút tiền khác ấm ức: “Tôi cần rút ngay 5 triệu đồng tiền mặt, nhưng vì chỉ có mệnh giá 20.000 đồng, nên mất gần 30 phút mà vẫn chưa thể hoàn thành việc rút tiền. Tưởng giao dịch qua NH thì sẽ văn minh, hiện đại hơn, nhưng với kiểu này, tôi chỉ thấy mất thời gian và thêm bực mình. Bây giờ giao dịch nội mạng miễn phí thì còn đỡ, sau này, NH thu phí, mỗi lần thao tác sẽ mất tiền. Như vậy, khách hàng càng rút tiền nhiều lần, phí mất càng nhiều; trong khi khách hàng thiệt thì NH lại có lợi. Tôi nghĩ điều này thật vô lý”.

Không phải chỉ phiền toái vì khó rút tiền, anh Tuấn, một khách hàng ở Thanh Xuân kể: anh dùng thẻ của NH Vietinbank, nhưng có lần, anh rút tiền ở cây ATM của Maritimebank ở Nguyễn Trãi. Sau khi làm các thao tác, ATM báo các giao dịch của anh không thể thực hiện được và đề nghị nhận lại thẻ. Tuy nhiên, anh đứng chờ 1 lúc, nhưng máy không chịu nhả thẻ trả. Gọi theo số điện thoại trên đường dây nóng không được, anh phải đến tận NH hỏi. Sau một hồi được hướng dẫn viết đơn và chờ đợi, nản quá, anh quyết định báo mất thẻ và làm lại thẻ mới tại Vietinbank.

Khó tránh tắc nghẽn cục bộ

Theo thống kê của NHNN, hiện cả nước có hơn 47 triệu thẻ ghi nợ nội địa (ATM) nhưng chỉ có khoảng 14.000 máy ATM. Nhiều NH có quy mô lớn cho rằng, vì hệ thống ATM liên thông, thẻ NH này có thể rút tiền từ ATM của NH khác, nên một số NH nhỏ chỉ lo phát hành thẻ, không đầu tư hệ thống máy ATM. Điều này không những khiến người rút tiền phải trả phí rút tiền ngoại mạng, mà còn tạo áp lực thêm cho hệ thống ATM khi một lượng khách hàng lớn giao dịch. Theo tính toán, nhu cầu tiền mặt ở một cây ATM rất lớn, trung bình khoảng 500 triệu đồng. Tại một số cây ATM tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội trong dịp Tết năm ngoái nhu cầu tiếp quỹ lên tới 800 triệu - 1 tỷ đồng/ngày. Với tần suất giao dịch tăng vọt vào dịp cuối năm, có thời điểm tăng tới trên 300% - 400% sẽ khó tránh được tình trạng nghẽn mạng.

Ông Đặng Công Hoàn, chuyên gia Thẻ thanh toán NH Techcombank tính toán: Với gần 50 triệu chủ thẻ, chỉ cần khoảng 20% chủ thẻ cùng đi rút tiền vào giờ cao điểm thì ATM nào cũng có khả năng gặp sự cố hoặc quá tải.

“Vào dịp cuối năm, thường giao dịch tăng cao, do các chủ thẻ cuối năm được thanh toán thêm các khoản lương, thưởng, phúc lợi... Khi có tiền, các chủ thẻ thường tập trung rút hết tiền để phục vụ chi tiêu cá nhân, dẫn đến các giao dịch tăng cao trong một số thời điểm, nên hệ thống xử lý chậm dẫn đến trục trặc. Ngoài ra, thiết bị ATM là một thiết bị công nghệ nên đôi khi cũng xảy ra các lỗi ảnh hưởng đến hoạt động của máy như lỗi thiết bị phần cứng, lỗi đường truyền, lỗi do hệ thống cung cấp điện không đảm bảo, điện hay bị cắt... Ngoài ra, một số trường hợp giao dịch trục trặc là do lỗi của chủ thẻ khi nhập sai PIN, giao dịch rứt tiền nhưng không lấy tiền để máy nuốt tiền, nuốt thẻ... Hiện nay, trung bình mỗi tháng hệ thống của Techcombank đang xử lý khoảng 4.5-5 triệu giao dịch, nếu có khoảng vài trăm giao dịch bị lỗi khi khách hàng thực hiện rút tiền cũng là chuyện có thể xảy ra, cho dù việc xảy ra trục trặc chỉ là cục bộ”, ông Hoàn cho biết.

Cùng chung ý kiến, Giám đốc Trung tâm Thẻ Vietcombank Nguyễn Thanh Hằng nhận định, cứ vào dịp Tết, doanh nghiệp tại khu công nghiệp, khu chế xuất thường chờ tới ngày cuối mới chi lương, thưởng. Điều này gây nhiều khó khăn cho công nhân trong việc rút tiền mặt từ máy ATM. Để giảm áp lực, NH chủ động đàm phán với doanh nghiệp trả thưởng dịp Tết làm nhiều lần, có thể theo ca kíp của công nhân, để tránh hiện tượng ùn tắc tại các ATM. Tuy nhiên, dù có trang bị tới 20 máy ATM tại một khu chế xuất, nhưng nếu với số lượng 1.000 công nhân rút cùng một thời điểm thì NH có cố gắng thêm nữa thì tắc vẫn hoàn tắc”, bà Hằng chia sẻ.