Arập Xêút: Kế hoạch cải cách kinh tế đầy tham vọng của Phó Hoàng thái tử

Vị hoàng tử trẻ tuổi của Vương quốc Arập Xêút vừa công bố kế hoạch cải cách toàn diện nền kinh tế đất nước vào hôm 25-4 vừa qua, hiện thực hóa những lời hứa khi được vua cha phong chức cách đây đúng một năm. Điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch cải cách kinh tế của phó hoàng thái tử trẻ là đa dạng hóa cơ cấu kinh tế nhằm “cắt cơn nghiện” dầu mỏ đã tồn tại từ hàng chục năm qua tại đất nước giàu dầu mỏ nhất thế giới này.

Phát biểu tại lễ công bố bản kế hoạch mang tên Tầm nhìn 2030 (Vision 2030), Phó Hoàng thái tử Mohammed bin Salman tuyên bố: “Chúng ta sẽ không cho phép đất nước chúng ta lệ thuộc vào sự trồi sụt giá cả hàng hóa tiêu dùng của các thị trường nước ngoài”.

Tuyên bố này thể hiện quyết tâm, đồng thời tham vọng rất cao của vị hoàng tử trẻ trong việc “bẻ lái” hướng đi sắp tới của con thuyền kinh tế Arập Xêút trước những thách thức nghiêm trọng về kinh tế toàn cầu. Đó có thể hiểu là lời “tuyên ngôn” cho một dự án cải cách đầy tham vọng mà Vua Salman đặt hàng cho con trai ông thực hiện trong vai trò mới được giao phó.

Kế hoạch được công bố đã tạo cú hích trên thị trường chứng khoán Riyadh, tăng 2,5 điểm và đạt khối lượng giao dịch nhiều nhất trong 8 tháng qua.

Mohammed bin Salman năm nay 31 tuổi và hiện đang nắm trong tay quyền hành cực lớn, được xem là một gương mặt tương lai lên nắm quyền cai trị vương quốc. Quyền lực của ông đã bắt đầu gia tăng vùn vụt kể từ khi cha ông, Vua Salman bin Abdulaziz Al Saud lên nắm quyền khi Vua Abdullah qua đời.

Được vua cha trao quyền phó hoàng thái tử vào cuối tháng 4-2015, bin Salman đã nắm trong tay quyền thống lĩnh quân đội và quyền điều hành nền kinh tế đang có dấu hiệu xuống dốc, chệch choạc do bị ảnh hưởng bởi những biến động địa chính trị thế giới làm giá dầu mỏ tụt dốc không phanh. Từ đó, bin Salman đã bắt tay vào xúc tiến những thay đổi quan trọng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Arập Xêút theo đúng tinh thần chỉ thị của vua cha.

Sau lĩnh vực đối ngoại, kinh tế là lĩnh vực được Vua Salman quan tâm nhất và được ưu tiên cải cách trước so với các lĩnh vực khác. Ngay cả trước khi giá dầu mỏ thế giới bắt đầu lao dốc từ năm 2014, các nhà kinh tế đã đánh giá chính sách tài chính và cơ cấu kinh tế của Arập Xêút là không bền vững.

Kể từ năm 2014 trở đi, khi giá dầu lao dốc thê thảm, nguồn thu từ dầu mỏ giảm mạnh đã khiến cho yêu cầu cải cách cơ cấu nền kinh tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đó là bước ngoặt quan trọng mà Vua Salman đã tạo ra ngay sau khi lên nắm quyền vào đầu năm 2015, và 3 tháng sau, ông đã chọn con trai mình để giao trọng trách thực thi nhiệm vụ trọng đại này.

Từ trái sang: Hoàng Thái tử Mohammed bin Nayef, Vua Salman và Phó Hoàng thái tử Mohammed bin Salman tại cuộc họp nội các công bố bản kế hoạch Vision 2030 ngày 25-4-2016 tại Riyadh.
Từ trái sang: Hoàng Thái tử Mohammed bin Nayef, Vua Salman và Phó Hoàng thái tử Mohammed bin Salman tại cuộc họp nội các công bố bản kế hoạch Vision 2030 ngày 25-4-2016 tại Riyadh.

Trong bản kế hoạch, bin Salman đưa ra phương án cổ phần hóa Công ty dầu hỏa Quốc gia Saudi Aramco. Cụ thể, ông nói rằng công ty sẽ được định giá khoảng 2 nghìn đến 3 nghìn tỉ USD và sẽ bán gần 5% giá trị cổ phần trong đợt ra mắt sàn chứng khoán đầu tiên sắp tới. Do quy mô của công ty khai thác dầu Aramco quá lớn, nên chỉ cần 1% giá trị cổ phần được bán cũng có thể trở thành đợt ra mắt hoành tráng nhất trên sàn chứng khoán.

Ngoài ra, các công ty trực thuộc Aramco cũng sẽ được cổ phần hóa, lên sàn chứng khoán để huy động vốn thị trường phục vụ cho đầu tư phát triển, góp phần tạo chuyển biến trong việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng đa dạng hóa, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Một điểm nhấn quan trọng của kế hoạch là việc tăng nguồn thu phi dầu mỏ từ 163,5 tỉ riyal (43,6 tỉ USD) hiện nay lên 600 tỉ riyal (160 tỉ USD) vào năm 2020 và 1 nghìn tỉ riyal (267 tỉ USD) vào năm 2030. Tuy nhiên, bản kế hoạch lại không đưa ra phương án làm thế nào để đạt mục tiêu này.

Trọng tâm của bản kế hoạch là việc tái cấu trúc Quỹ Đầu tư công (PIF), theo Phó Hoàng thái tử bin Salman sẽ trở thành đầu mối triển khai các chương trình đầu tư ra nước ngoài. Phó Hoàng thái tử tuyên bố, Arập Xêút huy động nguồn vốn cho PIF vào khoảng 7 nghìn tỉ riyal (2 nghìn tỉ USD), từ mức 600 tỉ riyal (160 tỉ USD) hiện nay, trong đó một phần nguồn tài chính sẽ được trích từ nguồn thu bán cổ phần Công ty Aramco.

Ngoài cải cách kinh tế, bản kế hoạch cũng đưa ra những cải cách quan trọng có thể tạo ra những thay đổi trong cấu trúc xã hội “siêu bảo thủ” của Arập Xêút bằng cách thúc đẩy việc trao cho phụ nữ vai trò lớn hơn trong nền kinh tế và cải thiện vị thế của các kiều bào ở nước ngoài.

Giới phân tích cho rằng, việc cải thiện vị thế của phụ nữ có tầm quan trọng cốt lõi trong các cải cách kinh tế - xã hội của Arập Xêút. Bởi thế, bản kế hoạch cải cách Vision 2030 của Phó Hoàng thái tử bin Salman đã đưa ra lời hứa sẽ tăng cường cơ hội giáo dục và việc làm cho phụ nữ. Hiện tại phụ nữ Arập Xêút chiếm một nửa số sinh viên tốt nghiệp đại học, nhưng cơ hội việc làm còn rất thấp.

Kế hoạch mới của Phó Hoàng thái tử bin Salman dự kiến sẽ tăng tỉ lệ phụ nữ tham gia vào lực lượng lao động cả nước lên 30%. Để đạt được các mục tiêu này, Arập Xêút sẽ tiến hành cải cách chương trình giáo dục quốc gia theo hướng chuẩn bị cho học sinh, sinh viên những kiến thức cần thiết để tham gia vào hoạt động kinh tế hiện đại, thay vì bám sát theo giáo lý tôn giáo như trước đây. Đây là một bước tiến khá quan trọng, giữa lúc dư luận cũng có tin đồn rằng Phó Hoàng thái tử bin Salman và Vua Salman có thiên hướng ủng hộ việc dỡ bỏ lệnh cấm lái xe đối với phụ nữ.

Cũng nhằm tăng cường động lực cho nền kinh tế theo hướng đa dạng hóa, bản kế hoạch của Phó Hoàng thái tử bin Salman còn chuyển hướng trang bị quốc phòng 50% sản xuất trong nước để tạo thêm công ăn việc làm. Đồng thời, tích cực cắt giảm các khoản chi tiêu lãng phí nhằm tiết kiệm ngân sách.

Ngoài ra, những mục tiêu đáng chú ý khác sẽ bao gồm tăng tỉ trọng kinh tế tư nhân từ 40% hiện nay lên 60%, và giảm tỉ lệ thất nghiệp từ 11% hiện tại xuống còn 7,6%.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.