Ám ảnh chuyện… cát
Ông Nguyễn Văn Tòng, 54 tuổi cho biết, trước đây nhà ông có bán quán nước để sinh sống qua ngày. Thế nhưng hơn 1 năm nay, từ ngày mà các thầu bắt tay vào thi công nhà máy nhiệt điện này thì lại phải đóng cửa quán bởi suốt cả ngày, cát bay mù mịt, chẳng ai dám đến để ngồi uống nước.
Vợ ông Tòng kể thêm: “Cách đây vài tháng, nhà tui có nấu mâm cơm cúng ông bà. Hôm đó, vừa đốt nhang khấn vái xong thì có hai cơn gió liên tiếp. Chờ đến khi tàn cây nhang thì mâm cơm cũng không thể ăn được, đành phải đổ bỏ. Mùa này đã đỡ rồi do đã có vài đám mưa. Thế nhưng bữa nào muốn ngon miệng thì bà con phải dọn mâm cơm trong mùng”.
Bà Phan Thị Cúc (57 tuổi), nhà gần đó dẫn tôi vào nhà chỉ vào tấm nilon căng trên trần nhà, cho biết: “Nhà nào cũng phải căng như vậy. Thế nhưng tối đến, dù thêm một lớp mùng nữa, ngủ cũng chẳng yên. Có khi sáng thức dậy, mùng mền, mình mẩy, đầu tóc đầy cát. Cát bay vào mắt, vào miệng,…
Không chịu được “bão cát”, người dân cạnh dự án phải ăn cơm trong mùng.
Đáng tội nhất là trẻ con khi chúng phải sống cạnh những “núi cát”. Bà con kể nhiều lúc tan trường, bất ngờ gặp phải “bão cát”, chẳng có nơi nào tránh, thế là bọn trẻ phải bụm mặt, chịu trận. Nhiều đứa chưa quen ứng phó đã bị cát bay bay vào mắt, khóc điếng. Nhiều đứa hít bụi cát vào, thở khò khè giống như người bị hen suyễn. Còn quần áo đồng phục của tụi trẻ chẳng mấy chốc biến từ trắng sang thành màu vàng…
Chúng tôi cũng được anh Nguyễn Văn Khinh (37 tuổi) kể về “bi kịch” mà gia đình anh phải hứng chịu. Do nhà anh nằm sát công trình, không chịu nổi cảnh hàng ngày 2 đứa con phải hít thở cát nên vợ chồng anh phải thống nhất thực hiện phương án: Đứa con nhỏ mới 3 tuổi cho theo mẹ lên TP Hồ Chí Minh làm thuê kiếm sống; còn đứa bé lớn 5 tuổi thì ở nhà với anh và cháu cứ bị bệnh triền miên.
Anh Khinh kể thêm: “Đồ đạc trong nhà của bà con ở đây như tivi, đầu máy bị hư liên tục. Có trường hợp đang coi thì tivi bị cháy nổ do bị cát bám đầy vào bên trong”. Anh Khinh còn kể nhiều người dân ấp này do không chịu nổi “bão cát” bất kể ngày đêm nên đã phải bỏ ra chợ thuê nhà để ở.
Chờ đến bao giờ?
Trước chuyện không phải chỉ một ngày, một bữa mà đã xảy ra từ đầu mùa khô năm 2011 đến nay, gây xáo trộn, ảnh hưởng đời sống, sản xuất của 77 hộ dân, ông Lê Thành Tâm – Chánh Văn phòng UBND huyện Duyên Hải cho biết UBND tỉnh từng nhiều lần làm việc với chủ đầu tư - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), BQL dự án và đơn vị thi công - Tập đoàn Đông Phương (Trung Quốc). “Tốn giấy mực thời gian nhiều rồi nhưng các bên có liên quan vẫn chưa tìm ra biện pháp nào khắc phục tình trạng kể trên” – ông Tâm nói.
Cho đến giữa tháng 3 vừa qua, UBND tỉnh Trà Vinh đã có văn bản báo cáo Bộ Công Thương cho biết tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi đại diện các hộ dân bức xúc, nhiều lần tập trung tại UBND tỉnh để yêu cầu giải quyết chuyện “bão cát”.
Và sau khi UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo EVN có biện pháp xử lý kịp thời, khắc phục triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường, ổn định cuộc sống của người dân, ngày 19/3, đích thân đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh đã có buổi làm việc với BQL dự án.
Tại buổi buổi làm việc này, BQL dự án và nhà thầu thi công đã đưa ra phương án: Sẽ đắp bờ bao bằng đất cao 3m quanh công trình thi công rồi dùng lưới mùng bao chắn tiếp phía trên để hạn chế cát bay vào nhà dân; đồng thời sẽ mua… bao bố phát cho dân che chắn hạn chế cát bay vào nhà dân.
Dư luận tại Trà Vinh tỏ ra hoài nghi phương án kể trên bởi công trường của Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 theo thiết kế được phê duyệt rộng hơn 600ha, nếu tiến hành thi công bờ bao, phải đến khi nào mới xong? Còn chuyện dùng bao bố phát cho dân che nhà, thực ra nhiều người dân cũng đã làm rồi nhưng vẫn không chặn được “bão cát”.
Xâu chuỗi lại chuyện lấy cát bãi biển cạnh đó san lấp nền gây sạt lở nghiêm trọng trên chiều dài cả 2km, ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất của người dân rồi cho đến chuyện để xảy ra “bão cát”, một cán bộ Sở TN&MT tỉnh Trà Vinh nhận định: “BQL dự án và các nhà thầu, đơn vị thi công hình như chưa có sự gắn kết, thể hiện trách nhiệm để kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện dự án”
