Ám ảnh Quốc lộ 5A

• Khắc phục hậu quả tai nạn thảm khốc tại Quốc lộ 5
• Tận cùng nỗi đau vùng quê nghèo ven Quốc lộ 5

4 vụ tai nạn giao thông gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trong vòng 24 giờ (từ sáng 23 đến sáng 24-7) chỉ như “giọt nước tràn ly”. Việc phải nhanh chóng xây dựng, triển khai các phương án cải tạo, nâng cấp tuyến quốc lộ này đang trở nên bức thiết hơn bao giờ hết...

Quốc lộ 5A được ví như “đường làng” vì nhiều đoạn cư dân sống hai bên đường rất đông, thường xuyên qua lại gây ùn ứ.

Quốc lộ khác chi... đường làng

Nếu hỏi cảm xúc của những người dân sống ven quốc lộ 5A và cả những người từng có thời gian phải di chuyển qua tuyến quốc lộ dài khoảng 90km này thì sẽ gặp không ít những cái lắc đầu lè lưỡi. Tuyến quốc lộ này từ lâu đã thành nỗi sợ hãi, ám ảnh cho rất nhiều người.

Tháng 7, chúng tôi có chuyến công tác về TP Hải Dương, lộ trình theo quốc lộ 5A. Khoảng 8 giờ chúng tôi xuất phát, chỉ vừa ra khỏi cửa ngõ Thủ đô thì đã phải chứng kiến một hiện tượng bất thường trong giao thông. Đó là mặc dù tuyến đường này có nhiều đoạn tốc độ cho phép khoảng 90km/h, song ngay từ đoạn chạy qua các phường Phúc Đồng, Thạch Bàn (quận Long Biên), thị trấn Trâu Quỳ (Gia Lâm) thì con đường 3-4 làn xe mỗi bên đã bị ùn ứ nghiêm trọng. Các điểm giao cắt, ngã tư đèn xanh - đỏ, các phương tiện phải chờ rất lâu mới có thể di chuyển.

Sau 30 phút mới “thoát” khỏi đoạn này, chúng tôi mới được cảm giác “dễ thở” hơn. Tuyến quốc lộ qua địa bàn các huyện Văn Lâm, Mỹ Hào (tỉnh Hưng Yên), tài xế có thể “mát ga” lên 60-80km/h, song chẳng vui được bao lâu bởi thi thoảng chúng tôi lại phải phanh dúi dụi, đánh lái gấp để tránh các phương tiện cắt ngang.

Nhưng, kinh dị hơn là thỉnh thoảng lại gặp một bóng người từ bên đường vọt sang phía bên kia, dù đã có dải phân cách cứng. Người đi bộ, đi xe đạp thường lấp ló ở những lùm cây trên dải phân cách cứng, xuất hiện cực kỳ đột ngột, chỉ thiếu quan sát một chút là rất dễ dẫn đến lạc tay lái.

Chưa hết, để di chuyển trên cung đường này đòi hỏi tài xế phải có “thần kinh thép”. Bởi việc trên đường luôn xuất hiện đủ các loại phương tiện như xe tải, xe container, xe ô tô con, xe máy, xe đạp, thậm chí cả xe ba gác cứ đan xen lẫn lộn. Thi thoảng các xe bus, xe khách tạt vào đón khách, rồi lại tạt ra khiến tôi phải phanh gấp.

Đồng hành với tôi là Nguyễn Hoàng (trú tại TP Hải Phòng). Hoàng kể không ít lần di chuyển trên tuyến đường này về quê anh đã phải chứng kiến những tai nạn ghê rợn khi xe container va chạm với xe máy, xe ô tô con hoặc xe tải chẹt vào người đi bộ, đi xe đạp. Theo Hoàng, tai nạn ở quốc lộ 5 xảy ra nhiều còn do vạch sơn kẻ đường rất mờ, có nhiều đoạn bị xuống cấp, đi như trên sống trâu (đặc biệt là đoạn qua huyện Kim Thành, Hải Dương). Rồi khu vực đi qua thị trấn, thị tứ bị người dân lấn chiếm để bán hàng...

Anh Phạm Văn Toàn (quê Gia Lộc, Hải Dương, hiện công tác tại Hà Nội) cho chúng tôi biết anh thường đi xe máy về nhà. Không ít lần phải chứng kiến những vụ tai nạn giao thông khi người dân băng qua đường không quan sát. Đặc biệt, những thời điểm trời tối, ban đêm dù đi đúng làn đường dành cho xe máy, song vẫn thường xuyên gặp phải xe máy đi ngược chiều, rọi đèn pha vào mắt khiến anh bị “mù đường” khoảng 3 giây. Khi đó rất khó tránh được nguy hiểm.

“Những khi trời nắng, việc di chuyển trên cung đường này đã đầy bất an nhưng nếu đi vào khi trời mưa to thì lại càng đáng sợ. Sơ sẩy một chút là gặp tai họa” - Toàn nhớ lại.

Chị Thanh Hương (quê TP Hải Phòng) thì chia sẻ, từ khi quốc lộ 5B được đưa vào sử dụng, chị đã hoàn toàn nói lời “vĩnh biệt” với đường 5A. “Mặc dù bị thu phí khá cao song tôi vẫn chọn tuyến cao tốc 5B. Bởi thần kinh không thể chịu nổi...”.

Và chỉ nhìn vào con số thống kê những tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng xảy ra thời gian gần đây cũng khiến người ta phải sởn da gà...

Ngày 16-1, một đôi nam nữ trú xã Đức Xương (huyện Gia Lộc, Hải Dương) đèo nhau trên xe máy Honda nhãn hiệu SH BKS 34-B3 061.73 đi từ trong ga Phú Thái ra quốc lộ 5A hướng về Hà Nội đã xảy ra va chạm với xe container BKS 16M-6410 kéo theo rơ moóc BKS 34R-018.75 lưu thông hướng Hà Nội - Hải Phòng. Hậu quả vụ tai nạn khiến đôi nam nữ tử vong.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông tại huyện Kim Thành, sáng 23-7.

Ngày 21-1, trên tuyến quốc lộ 5A đoạn qua xã Kim Lương (Kim Thành, Hải Dương) xảy ra vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng khiến 8 người chết và 8 người bị thương.

Ngày 22-3 trên quốc lộ 5A đoạn qua cầu vượt 79 thuộc địa bàn phường Bình Hàn (TP Hải Dương), tài xế xe khách mang BKS 15B-025.82 không làm chủ được tốc độ, mất lái đâm thẳng vào trụ cầu vượt. Cú tông mạnh khiến đầu xe khách bị biến dạng, 2 người ngồi phía đầu xe mắc kẹt, bị thương nặng. Tổng số người bị thương là 11 người, trong đó một số bị thương nhẹ như trầy xước...

Và đặc biệt, từ rạng sáng ngày 23 đến ngày 24-7, tại địa bàn các xã Cộng Hòa, Lai Vu và Cổ Dũng (huyện Kim Thành, Hải Dương) đã xảy ra 4 vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, khiến 7 người chết và nhiều người bị thương, các phương tiện bị hư hỏng nặng.

Những con số biết nói

Báo cáo từ Ban An toàn giao thông tỉnh Hải Dương cho thấy, cả năm 2018, trên quốc lộ 5 qua Hải Dương xảy ra 29 vụ tai nạn giao thông làm 29 người chết, 13 người bị thương thì chỉ 6 tháng đầu năm 2019 đã xảy ra 21 vụ làm 28 người chết và 22 người bị thương. So với cùng kỳ năm ngoái, tăng 6 vụ, tăng 15 người chết và 11 người bị thương. Còn so với 6 tháng đầu năm 2017, tăng 14 vụ, 20 người chết và 19 người bị thương.

Theo số liệu thống kê của Ban An toàn giao thông Hải Phòng, năm 2018 trên quốc lộ 5 (đoạn qua TP Hải Phòng) xảy ra 16 vụ tai nạn, làm chết 13 người, 5 người bị thương. Trong 6 tháng đầu năm 2019, cũng trên đoạn tuyến này xảy ra 8 vụ tai nạn giao thông làm 6 người chết và 2 người bị thương. Còn tại Hưng Yên, 6 tháng đầu năm 2019, trên tuyến quốc lộ 5 xảy ra 8 vụ làm chết 5 người và bị thương 6 người.

Tính từ thời điểm được cải tạo nâng cấp (1998) tuyến quốc lộ 5A đã khai thác trên 21 năm nhưng chưa một lần được sửa chữa lớn nên xuống cấp nghiêm trọng. Hiện nay, hai bên đường, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu dân cư, các loại hình dịch vụ phát triển mạnh và đấu nối ra khiến quốc lộ 5 giống như “đường làng”.

Có thể nói việc cải tạo, sửa chữa, hoàn thiện hạ tầng quốc lộ 5 chưa theo kịp mức tăng phương tiện và tốc độ phát triển kinh tế - xã  hội của các địa phương có tuyến đường đi qua. Tình trạng mặt đường lồi lõm, “sống trâu” diễn ra hầu hết trên tuyến nhưng chậm được sửa chữa. Hệ thống báo hiệu đường bộ, sơn vạch kẻ đường không được rà soát, sửa chữa, thay thế, điều chỉnh và bổ sung thường xuyên. Công tác bảo trì chưa được quan tâm tương xứng.

Theo Trung tá Bùi Văn Hải - Phó Trạm trưởng Trạm CSGT Hải Dương, hiện tại trên tuyến quốc lộ 5 đoạn qua tỉnh Hải Dương đã bị xuống cấp, nhiều sống trâu, vệt lún, nhiều đường ngang, lối rẽ nhưng lại cho phép tốc độ lên đến 90 km/h dẫn đến các lái xe chủ quan.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông tại huyện Kim Thành, sáng 23-7.

“Xe có trọng tải 30-40 tấn mà chạy tốc độ cho phép lên đến 90 km/h thì khi xảy ra tình huống bất ngờ rất khó xử lý. Đặc biệt, dân cư hai bên đường rất đông đúc, mặt đường nhiều sống trâu lồi lõm, phân làn không rõ ràng mà quy định tốc độ như thế thì rất nguy hiểm” - Trung tá Hải chia sẻ.

Ngoài ra, hiện tuyến đường này còn có nhiều bất cập khác như việc tổ chức giao thông, hệ thống biển báo trên tuyến không đúng quy chuẩn, chưa phân làn riêng biệt giữa xe ô tô, mô tô, xe thô sơ. Thậm chí, có nhiều lối rẽ nguy hiểm như lối rẽ từ xã Hồng Lạc (huyện Thanh Hà) được mở vào quốc lộ 5 ở khu vực gần cầu Lai Vu. “Nếu xe tải mà lao vào lối mở này thì sự thảm khốc còn lớn hơn nhiều so với vụ xảy ra sáng 23-7 mới đây khiến 5 người tử vong”, Trung tá Bùi Văn Hải nói.

Trung tá Bùi Văn Hải chia sẻ, Trạm CSGT Hải Dương đã nhiều lần báo cáo lên Phòng CSGT tỉnh Hải Dương cùng kiến nghị chỉ rõ những bất cập trên quốc lộ 5 như vạch sơn đường bị mờ, biển phân làn phương tiện không đúng quy chuẩn, tổ chức giao thông chưa hợp lý tại nhiều nút giao, thậm chí có nút giao không có hệ thống đèn báo hiệu nguy hiểm... Ví dụ tại nút giao quốc lộ 5 với quốc lộ 17B (địa phận thị trấn Phú Thái, huyện Kim Thành) thường xuyên xảy ra ùn tắc cục bộ do các phương tiện container, xe tải đi chuyển từ quốc lộ 5 vào quốc lộ 17B với nhiều bất cập trong tổ chức giao thông...

“Toàn bộ hệ thống biển báo quốc lộ 5 qua Hải Dương đều không đúng theo Quy chuẩn 41. Toàn tuyến không có biển hạn chế tốc độ, biển cắm đông dân cư thì rất hạn chế, chỉ có 2 điểm. Những điểm chưa đủ điều kiện khu đông dân cư thì phải cắm biển hạn chế tốc độ. Vì các phương tiện đến ngã ba, ngã tư phải giảm tốc độ xuống mức có thể dừng ngay tức khắc. Nếu chúng ta không cắm, không thể đảm bảo an toàn giao thông”.

Cần những giải pháp cấp bách

Sau khi liên tiếp xảy ra 3 vụ nạn giao thông tại Kim Thành, Hải Dương ngày 23-7, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể có mặt tại hiện trường để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả. Bộ trưởng nhận định, khu vực huyện Kim Thành thời gian qua thường xuyên xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. quốc lộ 5 đoạn đi qua huyện Kim Thành của Hải Dương là một trong những con đường hết sức nguy hiểm là “điểm đen” về tai nạn giao thông.

Để giải quyết thực trạng trên, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể giao Tổng cục Đường bộ Việt Nam tổ chức khảo sát tình trạng mặt đường, các ngã giao liên quan đến quốc lộ 5 trên địa bàn huyện Kim Thành. Đồng thời, phối hợp Ban An toàn giao thông các cấp; đặc biệt là VIDIFI - đơn vị đang khai thác quốc lộ 5 - khảo sát toàn bộ các ngã giao, điều kiện xung quanh hai bên quốc lộ 5, điều chỉnh vận tốc, cắm biển hạn chế tốc độ qua khu dân cư, làm cầu vượt, xây đường gom.

Trước mắt, dùng kinh phí từ nguồn vốn 800 tỷ đồng của dự án đảm bảo an toàn giao thông trên quốc lộ 5 để tổ chức khắc phục ngay tình trạng mặt đường lồi lõm, trang bị thêm các thiết bị phản quang, phân làn cho xe máy và xe cơ giới, xây thêm gờ giảm tốc... để tăng năng lực an toàn giao thông trên tuyến...