Ai Cập: Những người dám “thách thức“ Tổng thống al-Sisi

Cuộc bầu cử Tổng thống Ai Cập năm 2018 chuẩn bị khởi động, với một loạt người có ý định ra ứng cử, thách thức địa vị độc tôn của đương kim Tổng thống Abdel Fatah al-Sisi. Họ có thể là giáo sư đại học, là công chức, chính trị gia, tạo cho cuộc đua trở nên “cạnh tranh” sôi động ngay từ vòng sơ bộ.

Trong một quán bar kiêm nhà hàng ở khu trung tâm Cairo, nữ giáo sư Anh văn Mona Prince, ứng cử viên tổng thống, ngồi chống khuỷu tay lên cạnh bàn, rít một hơi thuốc lá thật mạnh, trò chuyện với báo chí. Bà nói: “Tôi đang phá vỡ hình ảnh một tổng thống toàn năng, thần thánh”. Trông bà có vẻ “bụi bụi”: đầu đội chiếc mũ lưỡi trai của vận đông viên bóng chày, vừa nói chuyện, vừa uống bia. “Tôi là một con người, và tổng thống cũng là một con người đấy thôi!” - Prince cười giòn tan.

Không chỉ có Mona Prince. Cairo trong những ngày này còn có những người khác cũng can đảm, thẳng thắn tuyên bố tham gia cuộc đua. Họ đều có chung một quan niệm, các lãnh đạo, kể cả đương kim Tổng thống al-Sisi, đều “có thể thay thế”.

Anwar el-Sadat, cháu trai lấy cùng tên cố Tổng thống Anwar Sadat thẳng thắn: “Trước tiên chúng tôi muốn gửi đi một thông điệp rằng không vị tổng thống nào tại vị mãi mãi - rằng còn có những ứng cử viên khác và có sự cạnh tranh”.

Sadat nói trên Báo Guardian của Anh rằng, ông cũng đang xem xét ra ứng cử và người của ông đang chuẩn bị cho việc này. Sadaqt vốn nổi tiếng với quan điểm đối lập trong Quốc hội Ai Cập, vì vậy, nếu ra tranh cử ông sẽ trở thành ứng cử viên lợi hại.

Nhưng xưa nay, cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống ở Ai Cập không phải là cuộc chơi dành cho nhiều người; đó thường là cuộc chơi của chỉ một người nắm trong tay quyền lực mạnh nhất. Năm 2012, Mohammed Morsi tưởng chừng đã viết nên trang sử mới trên chính trường Ai Cập khi giành chiến thắng vang dội, lần đầu tiên một người của Huynh đệ Hồi giáo trở thành Tổng thống Ai Cập.

Có vẻ như quyền lực ở Ai Cập từ đây sẽ được cạnh tranh bình đẳng, ai cũng có quyền và có cơ hội nắm quyền lãnh đạo đất nước. Thế rồi biến cố đã xảy đến vào năm 2013, Morsi bị phế truất trong một cuộc đảo chính êm ái của quân đội, không tiếng súng, không thương vong. El-Sisi, người nắm trong tay nhiều sức mạnh nhờ hậu thuẫn của quân đội, đã trở thành gương mặt quyền lực mới. Cuộc bầu cử tổng thống năm 2014 đích thực là “cuộc chơi của một người” và al-Sisi giành chiến thắng không tưởng với 96% phiếu bầu, các ứng cử viên khác chỉ tham gia để “góp phần chen lấn cho vui”.

Anwar el-Sadat, cháu trai cố Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat.
Anwar el-Sadat, cháu trai cố Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat.

Tiếp sau đó là sự tái diễn “màn trình diễn quyền lực” dữ dội nhất, khiến cho các lực lượng đối lập phải im hơi lặng tiếng. Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo gần như tan rã sau khi hầu hết lãnh đạo chủ chốt của tổ chức này, bao gồm ông Morsi và các lãnh đạo cao nhất, đều bị bắt giam và tuyên án nhằm triệt tiêu hoàn toàn sức mạnh của họ.

Hầu hết các ứng cử viên tiềm năng hiện nay đều đang “có vấn đề”, và đều có khả năng bị cấm tham gia tranh cử hoặc bị tước quyền bầu cử. Sadat từng là một nghị sĩ có tiếng nói đối lập, phản biện mạnh mẽ đối với thế lực cầm quyền. Ông đã từ chức Chủ tịch Ủy ban Nhân quyền của Quốc hội để phản đối việc Quốc hội chỉ là một “cánh tay” phục vụ quyền lực cho quân đội và Tổng thống al-Sisi.

Sau nhiều màn chỉ trích, tra vấn quyết liệt đối với Chủ tịch Quốc hội Ali Abdel Al, Sadat bị Quốc hội bỏ phiếu trục xuất hồi tháng 2-2017 với cáo buộc tiết lộ cho các đại sứ quán nước ngoài nội dung dự thảo của đạo luật gây tranh cãi về các tổ chức phi chính phủ. Ngoài ra, Sadat còn bị cáo buộc giả chữ ký các nghị sĩ để thông qua một dự luật do chính ông đề xuất.

Người gây chú ý nhiều nhất là giáo sư Anh văn của Đại học Suez Mona Prince. Phong cách mạnh mẽ của một phụ nữ Arập khiến Prince chuốc lấy rắc rối nhiều hơn là sự ủng hộ, bởi xã hội Ai Cập còn khá bảo thủ, không dễ dàng chấp nhận những phá cách từ vị nữ giáo sư năng động.

Với tinh thần quật khởi, Prince thường bộc lộ quan điểm “Chúng tôi không phải đã chấm hết”. Đó là một thông điệp nổi loạn nhằm vận động các tầng lớp không chịu khuất phục. Prince muốn lấy giáo dục và văn hóa nghệ thuật làm giải pháp cho những khó khăn chưa có lối thoát của Ai Cập, trong đó nổi cộm nhất là khủng hoảng kinh tế và khủng bố thánh chiến đang ngày càng tăng.

Prince đã thông báo ý định ứng cử theo kiểu phá cách, khiến cho những người bảo thủ không hài lòng: Tung video lên mạng xã hội Facebook trong đó thể hiện hình ảnh bà leo lên mái nhà ngồi uống bia và thảo luận chuyện chính trị. Prince thừa nhận, không một ứng cử viên nào dám hành động như bà, cho rằng bà muốn thể hiện sự chân thực của mình.

Nhưng giới bình luận cho rằng như thế là không ổn trong khi Prince đã quen với những chuyện rắc rối trong cuộc sống. Bà từng bị Đại học Suez đình chỉ giảng dạy do đã dạy cho sinh viên trường này tác phẩm “Paradise Lost” (Thiên đường đã mất) của nhà văn Anh John Milton, bị nhà trường buộc tội “tuyên truyền tư tưởng đồi bại” và “tôn vinh quỷ Satan”.

Bên cạnh đó, Đại học Suez hiện cũng đang làm thủ tục kỷ luật bà vì những hành vi không phù hợp sau khi bà cho đăng video nhảy múa lên Feacebook và chụp ảnh mặc bikini. Nếu bị truy tố ra trước pháp luật vì việc này, Prince có thể bị cấm tham gia ứng cử.

Một cái tên cũng rất đáng chú ý khác là cựu ứng cử viên tổng thống Ahmed Shafiq, từng thất bại trước ông Mohammed Morsi vào năm 2012. Shafiq vừa để lộ ý định sẽ lại ra thử thời vận lần thứ hai vào năm 2018. Là cựu Thủ tướng và cựu Tư lệnh Không quân Ai Cập, Shafiq có lợi thế hơn các ứng cử viên khác ở chỗ ông có mối quan hệ tốt với quân đội vốn được xem là một thế lực hùng mạnh ở Ai Cập.

Tuy nhiên, Shafiq hiện sống lưu vong tại Các tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) vì bất đồng với Tổng thống al-Sisi, tên ông từng bị đưa vào danh sách theo dõi tại các cửa khẩu sân bay. Hiện tên của Shafiq đã được rút khỏi danh sách theo dõi, và cũng được phép trở về nước tham gia hoạt động chính trị, nhưng ông vẫn chưa quyết định trở về.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.