Đà Nẵng và Thừa Thiên - Huế chung tay bảo tồn Di tích Hải Vân Quan

Di tích Hải Vân Quan vừa được Bộ VH,TT&DL trao bằng công nhận Di tích cấp Quốc gia, đã thể hiện sự nỗ lực “giải cứu” di tích đặc biệt quan trọng này của TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế. Tuy nhiên, làm thế nào để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử di tích thì vẫn còn là bài toán khó, cần sự chung tay và phối hợp chặt chẽ từ hai địa phương trên và các cơ quan chức năng...

Hải Vân Quan được xây dựng trên đỉnh núi Hải Vân, nằm giữa địa giới TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế là một cụm di tích lịch sử về kiến trúc quân sự của triều Nguyễn được xây dựng vào năm 1826, dưới thời vua Minh Mạng.

Theo sách Đại Nam Thực Lục và Đại Nam Nhất Thống Chí, ghi lại: “Từ cửa quan trở về Bắc thuộc quản hạt phủ Thừa Thiên, ngoài cửa quan trở về Nam thuộc quản hạt tỉnh Quảng Nam, nay là Đà Nẵng”.

Được xây dựng trên núi Hải Vân, ở độ cao 490m so với mực nước biển, Hải Vân Quan là cụm bố phòng quân sự với nhiều công trình gồm hệ thống thành lũy, nhà kho, trụ sự, pháo đài thần công. Nơi đây được nhiều nhà quân sự đánh giá có vị trí hết sức quan trọng trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng.

Di tích Hải Vân Quan thu hút đông đảo du khách tham quan.
Di tích Hải Vân Quan thu hút đông đảo du khách tham quan.

Sau khi xây dựng Hải Vân Quan, triều đình nhà Nguyễn đã “phái biền binh 4 đội Hữu Sai và 2 đội Ứng Sai chở súng ống (súng quá sơn bằng đồng 5 cỗ, súng phun lửa 200 ống, pháo thăng thiên 100 cây và thuốc đạn theo súng) theo viên tấn thủ đến đóng giữ.

Vua Minh Mạng cũng đã đề trước cổng quay về phía Thừa Thiên-Huế 3 chữ: Hải Vân Quan và mặt quay về phía Đà Nẵng 6 chữ: Thiên Hạ Đệ Nhất Hùng Quan, để khắc ghi vẻ đẹp hùng vĩ của cửa ải này.

Tuy nhiên, sau hơn 190 năm tồn tại và trải qua 2 cuộc chiến tranh ác liệt, nhiều công trình tại Hải Vân Quan đã bị xuống cấp nghiêm trọng; nhất là chưa được quan tâm, bảo tồn đúng mức.

Đặc biệt, do bị bỏ hoang lâu năm và thiếu đơn vị quản lý nên thời gian qua đã xảy ra tình trạng nhiều du khách kéo đến di tích tham quan, chụp ảnh lưu niệm, ăn uống, viết bậy lên tường di tích, xả rác bừa bãi, gây nhếch nhác cảnh quan nơi đây...

Đứng trước thực trạng Hải Vân Quan ngày một xuống cấp nghiêm trọng, bị bỏ hoang trong lãng phí, vào cuối năm 2016, ngành Văn hóa của TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế đã cùng ký biên bản ghi nhớ để thực hiện các bước trùng tu di tích.

Hai địa phương đều nhìn nhận rằng, Hải Vân Quan không những là di tích lịch sử quan trọng của hai tỉnh mà còn là của cả nước nên đã thống nhất đưa ra các giải pháp “giải cứu” Hải Vân Quan, mà đầu tiên đó là việc cùng làm chung bộ hồ sơ để trình Bộ VH,TT&DL.

Rồi niềm vui cũng đến với chính quyền và nhân dân TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế, đó là vào ngày 24-5 vừa qua, hai địa phương đã tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích cấp Quốc gia Hải Vân Quan.

Tại buổi lễ này, Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Đặng Thị Bích Liên đã yêu cầu hai địa phương: TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên-Huế khẩn trương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, đẩy mạnh công tác giới thiệu tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng và nghiên cứu giá trị của di tích.

Theo đó, gấp rút thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo di tích Hải Vân Quan gắn với việc phát triển du lịch. Ông Phan Tiến Dũng, Giám đốc Sở VH,TT tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết, để bảo tồn di tích, đơn vị sẽ xin ý kiến của các chuyên gia, nhà nghiên cứu để di dời, loại bỏ các hạng mục công trình không liên quan đến các yếu tố gốc của Hải Vân Quan, như các lô cốt cũ, chòi gác, nền móng công trình dân sinh...

Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết thêm, hiện cả 2 địa phương đã thống nhất giao cho Trung tâm phối hợp với đơn vị tư vấn nghiên cứu xây dựng dự án quy hoạch tổng thể để bảo tồn di tích Hải Vân Quan.

Dự án này được chia làm nhiều giai đoạn, trong đó đầu tiên sẽ tiến hành thám sát khảo cổ học để tìm ra công trình nguyên gốc của di tích. Sau đó tổ chức lấy ý kiến để triệt giải, loại bỏ các công trình không liên quan.

Tiếp đến sẽ tiến hành phục hồi 2 cửa vòm, bảo quản bờ thành, làm lại bậc cấp từ chân đèo lên cửa ải Hải Vân và hệ thống lối đi trong di tích, tôn tạo cảnh quan để tạo sức hấp dẫn cho di tích nhằm thu hút du khách…

Bên cạnh đó, xây dựng quy chế quản lý bảo tồn, khai thác di tích Hải Vân Quan. Sau khi có cơ chế này thì hai địa phương sẽ thống nhất kêu gọi Nhà nước đầu tư hoặc xã hội hóa để khai thác, phát huy giá trị di tích đúng với quy chế ban hành.

Trung tâm dự kiến sẽ chi khoảng 500 triệu đồng để thực hiện trùng tu một số hạng mục cấp thiết để bảo vệ di tích Hải Vân Quan. Trong quá trình triển khai công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích thì hai địa phương sẽ bắt tay phối hợp thực hiện đồng bộ để đạt hiệu quả cao nhất…

Anh Khoa

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...