Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích

Thay vì chỉ cung cấp những bài học, số liệu khô khan, sách giáo dục về môi trường – thiên nhiên ngày càng được người viết, người làm sách quan tâm đầu tư, thu hút ngày càng nhiều độc giả “nhí”, góp phần lan toả tình yêu sách và phát triển văn hoá đọc trong thanh thiếu nhi.

Năm 2021, Giải thưởng Sách quốc gia có nhiều bất ngờ khi 1 trong 2 giải A được trao cho tập sách “Chang hoang dã – Gấu” của tác giả Trang Nguyễn - nhà bảo tồn động vật hoang dã và là người sáng lập, điều hành tổ chức bảo vệ động vật hoang dã WildAct Việt Nam. Kể câu chuyện về hành trình cô bé 8 tuổi trở thành nhà bảo tồn động vật hoang dã, đưa chú gấu chó Sorya trở về với thiên nhiên, cuốn sách gửi gắm nhiều thông điệp về tình yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống cho độc giả nhỏ tuổi.

Trong tuần đầu ra mắt, 3.000 bản sách đã được bán hết. Đây cũng là một trong số ít những cuốn sách cho thiếu nhi trong vài năm gần đây được bán bản quyền xuất bản cho nhiều đơn vị làm sách tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích -0
Nhiều đầu sách về môi trường dành cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi .

Trang Nguyễn cũng là tác giả của nhiều tác phẩm khác thuộc dòng sách cho thiếu nhi về thiên nhiên và bảo vệ môi trường như: Trở về nơi hoang dã, 100 điều nhỏ nhặt tớ làm cho trái đất… Độc giả cũng dễ dàng tìm thấy nhiều tác phẩm về dòng sách này như: Cuốn sách lớn rực rỡ về bốn mùa, Chăm sóc hành tinh của chúng mình, No More Plastic, Hít hà mùi đất nước, Go Green!… 

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trước đây, sách về thiên nhiên – môi trường thường tập trung vào số liệu, gây nỗi sợ cho người đọc. Tuy nhiên, gần đây, các tác phẩm thú vị, hấp hẫn hơn, tác giả đã mềm hóa các thông điệp, chuyển tải dễ hiểu, nhẹ nhàng, dễ chạm vào cảm xúc người đọc hơn. Vì vậy, dù thuộc dòng sách chuyên môn, khoa học, có thể đề cập về một vấn đề khá phức tạp, mang tính chuyên môn cao nhưng độc giả vẫn có thể tiếp cận được. Có những bộ sách chỉ cần nhìn vào đã thấy câu chuyện truyền cảm hứng về đất nước, con người Việt Nam.

Về dòng sách thiên nhiên – môi trường, một đại diện của Nhã Nam – đơn vị xuất bản nhiều đầu sách thuộc đề tài này cho biết, đối với sách cho thiếu nhi, dòng sách này luôn là một đề tài lớn được quan tâm sâu sắc. Đây cũng là một trong những xu hướng của ngành xuất bản thế giới trong vài năm trở lại đây. Riêng Nhã Nam luôn chú trọng vào những cuốn sách giàu cảm hứng, đủ đầy kiến thức khoa học giúp nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và hướng dẫn độc giả bảo vệ môi trường bằng những hành động thiết thực nhất. Sách được phát triển từ các nhà hoạt động môi trường trong nước và dịch từ các nhà xuất bản uy tín trên thế giới.

 Trao đổi về sách thiên nhiên – môi trường, Thạc sĩ Anh Tuấn, người sáng lập chuỗi chương trình Trải nghiệm thiên nhiên – chương trình truyền cảm hứng cho thanh thiếu niên, học sinh và cộng đồng Việt Nam trong công tác giáo dục, tìm hiểu và nâng cao những hiểu biết, giá trị về thiên nhiên và môi trường cho biết, khi anh tổ chức chương trình giáo dục bảo vệ thiên nhiên cho học sinh, mỗi em thường có một quyển sách hoặc có nhu cầu tìm đến sách ngay sau khi lắng nghe một câu chuyện liên quan. Khi học sinh đến một khu cứu hộ động vật hoang dã, nếu có truyện về loại động vật mà các em được thấy thì sẽ giúp ích hơn rất nhiều.

Cũng theo Thạc sĩ Anh Tuấn, trên thế giới, dòng sách bảo vệ thiên nhiên và môi trường khá phong phú, không chỉ là sách chuyên về thông tin cho giới nghiên cứu mà còn nhiều sách cho các độc giả phổ thông. Những cuốn sách tâm huyết về đề tài này sẽ truyền cảm hứng cho bạn đọc, đặc biệt là độc giả nhỏ để tình yêu thiên nhiên và ý thức môi trường được nuôi dưỡng, phát triển một cách tự nhiên, bền vững. Tại Việt Nam, dòng sách này ngày càng được quan tâm hơn, có nhiều đầu sách hay và thú vị hơn. Đây cũng là hướng đi cần được chú trọng.

Bởi lẽ, với một người làm nghiên cứu như Anh Tuấn, khi chia sẻ những nghiên cứu của mình cho cộng đồng bằng số liệu và câu chữ có phần hàn lâm sẽ khiến người đọc khó tiếp cận, nhất là lứa tuổi học sinh. Nhưng nếu truyền tải những kiến thức khô khan, hàn lâm bằng những câu chuyện, xuất phát từ những gì gần gũi xung quanh cuộc sống hàng ngày, những con người với những câu chuyện đặc biệt mà các em có dịp tiếp cận sẽ tạo cảm xúc, khiến các em đồng cảm với thiên nhiên, từ đó muốn khám phá thiên nhiên nhiều hơn, có cơ hội mở mang kiến thức, thế giới quan của mình hơn.

Chia sẻ dưới góc độ của người viết sách, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, tác giả viết lời bộ sách “Hít hà mùi đất nước” cho biết, khi dạy về môi trường cho học sinh, chị nhận thấy, đối với các bạn nhỏ, khi bố mẹ càng quan tâm và trò chuyện nhiều về vấn đề thiên nhiên thì càng tạo nhiều hứng thú mong muốn khám phá cho các em. Tuy nhiên, không phải bố mẹ nào cũng có nhận thức về giáo dục thiên nhiên và môi trường cho con cái mình...

Để mọi người quan tâm, tiếp cận nhiều hơn, khi viết sách, Quỳnh Hương sử dụng số liệu thật, dữ liệu thật, các thông tin khoa học, nhưng sẽ lồng ghép vào những nhân vật mà mình sáng tạo nên. Ngoài chuyện các bạn nhỏ được học hiểu về thiên nhiên, môi trường, các bậc phụ huynh còn yên tâm khi cuốn sách đến với con giúp con có được tình yêu thương, giúp đỡ người khác hoặc có thêm các kỹ năng khác.

Cũng theo tác giả Quỳnh Hương, ở Việt Nam có nhiều câu chuyện, nhiều bối cảnh có thể chuyển tải thông điệp về thiên nhiên và môi trường, kể cả những vấn đề mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, nếu người viết sách chỉ chăm chăm nói về thiên nhiên, môi trường với ý đồ thật to tát, muốn sau khi đọc xong, các bạn nhỏ sẽ làm gì đó ngay để giảm cái này cái kia thì sách sẽ khó tiếp cận độc giả. Muốn trẻ hiểu và yêu thiên nhiên hơn, yêu môi trường hơn bằng những việc thiết thực, nhẹ nhàng như vẫn diễn ra hàng ngày thì nên truyền tải những thông điệp nho nhỏ, dễ hiểu, phù hợp với từng độ tuổi, qua tranh vẽ của họa sĩ, ngôn ngữ tác giả lựa chọn….

N.Nguyễn

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.