Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích

Thay vì chỉ cung cấp những bài học, số liệu khô khan, sách giáo dục về môi trường – thiên nhiên ngày càng được người viết, người làm sách quan tâm đầu tư, thu hút ngày càng nhiều độc giả “nhí”, góp phần lan toả tình yêu sách và phát triển văn hoá đọc trong thanh thiếu nhi.

Năm 2021, Giải thưởng Sách quốc gia có nhiều bất ngờ khi 1 trong 2 giải A được trao cho tập sách “Chang hoang dã – Gấu” của tác giả Trang Nguyễn - nhà bảo tồn động vật hoang dã và là người sáng lập, điều hành tổ chức bảo vệ động vật hoang dã WildAct Việt Nam. Kể câu chuyện về hành trình cô bé 8 tuổi trở thành nhà bảo tồn động vật hoang dã, đưa chú gấu chó Sorya trở về với thiên nhiên, cuốn sách gửi gắm nhiều thông điệp về tình yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống cho độc giả nhỏ tuổi.

Trong tuần đầu ra mắt, 3.000 bản sách đã được bán hết. Đây cũng là một trong số ít những cuốn sách cho thiếu nhi trong vài năm gần đây được bán bản quyền xuất bản cho nhiều đơn vị làm sách tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích -0
Nhiều đầu sách về môi trường dành cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi .

Trang Nguyễn cũng là tác giả của nhiều tác phẩm khác thuộc dòng sách cho thiếu nhi về thiên nhiên và bảo vệ môi trường như: Trở về nơi hoang dã, 100 điều nhỏ nhặt tớ làm cho trái đất… Độc giả cũng dễ dàng tìm thấy nhiều tác phẩm về dòng sách này như: Cuốn sách lớn rực rỡ về bốn mùa, Chăm sóc hành tinh của chúng mình, No More Plastic, Hít hà mùi đất nước, Go Green!… 

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trước đây, sách về thiên nhiên – môi trường thường tập trung vào số liệu, gây nỗi sợ cho người đọc. Tuy nhiên, gần đây, các tác phẩm thú vị, hấp hẫn hơn, tác giả đã mềm hóa các thông điệp, chuyển tải dễ hiểu, nhẹ nhàng, dễ chạm vào cảm xúc người đọc hơn. Vì vậy, dù thuộc dòng sách chuyên môn, khoa học, có thể đề cập về một vấn đề khá phức tạp, mang tính chuyên môn cao nhưng độc giả vẫn có thể tiếp cận được. Có những bộ sách chỉ cần nhìn vào đã thấy câu chuyện truyền cảm hứng về đất nước, con người Việt Nam.

Về dòng sách thiên nhiên – môi trường, một đại diện của Nhã Nam – đơn vị xuất bản nhiều đầu sách thuộc đề tài này cho biết, đối với sách cho thiếu nhi, dòng sách này luôn là một đề tài lớn được quan tâm sâu sắc. Đây cũng là một trong những xu hướng của ngành xuất bản thế giới trong vài năm trở lại đây. Riêng Nhã Nam luôn chú trọng vào những cuốn sách giàu cảm hứng, đủ đầy kiến thức khoa học giúp nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và hướng dẫn độc giả bảo vệ môi trường bằng những hành động thiết thực nhất. Sách được phát triển từ các nhà hoạt động môi trường trong nước và dịch từ các nhà xuất bản uy tín trên thế giới.

 Trao đổi về sách thiên nhiên – môi trường, Thạc sĩ Anh Tuấn, người sáng lập chuỗi chương trình Trải nghiệm thiên nhiên – chương trình truyền cảm hứng cho thanh thiếu niên, học sinh và cộng đồng Việt Nam trong công tác giáo dục, tìm hiểu và nâng cao những hiểu biết, giá trị về thiên nhiên và môi trường cho biết, khi anh tổ chức chương trình giáo dục bảo vệ thiên nhiên cho học sinh, mỗi em thường có một quyển sách hoặc có nhu cầu tìm đến sách ngay sau khi lắng nghe một câu chuyện liên quan. Khi học sinh đến một khu cứu hộ động vật hoang dã, nếu có truyện về loại động vật mà các em được thấy thì sẽ giúp ích hơn rất nhiều.

Cũng theo Thạc sĩ Anh Tuấn, trên thế giới, dòng sách bảo vệ thiên nhiên và môi trường khá phong phú, không chỉ là sách chuyên về thông tin cho giới nghiên cứu mà còn nhiều sách cho các độc giả phổ thông. Những cuốn sách tâm huyết về đề tài này sẽ truyền cảm hứng cho bạn đọc, đặc biệt là độc giả nhỏ để tình yêu thiên nhiên và ý thức môi trường được nuôi dưỡng, phát triển một cách tự nhiên, bền vững. Tại Việt Nam, dòng sách này ngày càng được quan tâm hơn, có nhiều đầu sách hay và thú vị hơn. Đây cũng là hướng đi cần được chú trọng.

Bởi lẽ, với một người làm nghiên cứu như Anh Tuấn, khi chia sẻ những nghiên cứu của mình cho cộng đồng bằng số liệu và câu chữ có phần hàn lâm sẽ khiến người đọc khó tiếp cận, nhất là lứa tuổi học sinh. Nhưng nếu truyền tải những kiến thức khô khan, hàn lâm bằng những câu chuyện, xuất phát từ những gì gần gũi xung quanh cuộc sống hàng ngày, những con người với những câu chuyện đặc biệt mà các em có dịp tiếp cận sẽ tạo cảm xúc, khiến các em đồng cảm với thiên nhiên, từ đó muốn khám phá thiên nhiên nhiều hơn, có cơ hội mở mang kiến thức, thế giới quan của mình hơn.

Chia sẻ dưới góc độ của người viết sách, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, tác giả viết lời bộ sách “Hít hà mùi đất nước” cho biết, khi dạy về môi trường cho học sinh, chị nhận thấy, đối với các bạn nhỏ, khi bố mẹ càng quan tâm và trò chuyện nhiều về vấn đề thiên nhiên thì càng tạo nhiều hứng thú mong muốn khám phá cho các em. Tuy nhiên, không phải bố mẹ nào cũng có nhận thức về giáo dục thiên nhiên và môi trường cho con cái mình...

Để mọi người quan tâm, tiếp cận nhiều hơn, khi viết sách, Quỳnh Hương sử dụng số liệu thật, dữ liệu thật, các thông tin khoa học, nhưng sẽ lồng ghép vào những nhân vật mà mình sáng tạo nên. Ngoài chuyện các bạn nhỏ được học hiểu về thiên nhiên, môi trường, các bậc phụ huynh còn yên tâm khi cuốn sách đến với con giúp con có được tình yêu thương, giúp đỡ người khác hoặc có thêm các kỹ năng khác.

Cũng theo tác giả Quỳnh Hương, ở Việt Nam có nhiều câu chuyện, nhiều bối cảnh có thể chuyển tải thông điệp về thiên nhiên và môi trường, kể cả những vấn đề mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, nếu người viết sách chỉ chăm chăm nói về thiên nhiên, môi trường với ý đồ thật to tát, muốn sau khi đọc xong, các bạn nhỏ sẽ làm gì đó ngay để giảm cái này cái kia thì sách sẽ khó tiếp cận độc giả. Muốn trẻ hiểu và yêu thiên nhiên hơn, yêu môi trường hơn bằng những việc thiết thực, nhẹ nhàng như vẫn diễn ra hàng ngày thì nên truyền tải những thông điệp nho nhỏ, dễ hiểu, phù hợp với từng độ tuổi, qua tranh vẽ của họa sĩ, ngôn ngữ tác giả lựa chọn….

N.Nguyễn

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.