Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích

Thay vì chỉ cung cấp những bài học, số liệu khô khan, sách giáo dục về môi trường – thiên nhiên ngày càng được người viết, người làm sách quan tâm đầu tư, thu hút ngày càng nhiều độc giả “nhí”, góp phần lan toả tình yêu sách và phát triển văn hoá đọc trong thanh thiếu nhi.

Năm 2021, Giải thưởng Sách quốc gia có nhiều bất ngờ khi 1 trong 2 giải A được trao cho tập sách “Chang hoang dã – Gấu” của tác giả Trang Nguyễn - nhà bảo tồn động vật hoang dã và là người sáng lập, điều hành tổ chức bảo vệ động vật hoang dã WildAct Việt Nam. Kể câu chuyện về hành trình cô bé 8 tuổi trở thành nhà bảo tồn động vật hoang dã, đưa chú gấu chó Sorya trở về với thiên nhiên, cuốn sách gửi gắm nhiều thông điệp về tình yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống cho độc giả nhỏ tuổi.

Trong tuần đầu ra mắt, 3.000 bản sách đã được bán hết. Đây cũng là một trong số ít những cuốn sách cho thiếu nhi trong vài năm gần đây được bán bản quyền xuất bản cho nhiều đơn vị làm sách tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích -0
Nhiều đầu sách về môi trường dành cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi .

Trang Nguyễn cũng là tác giả của nhiều tác phẩm khác thuộc dòng sách cho thiếu nhi về thiên nhiên và bảo vệ môi trường như: Trở về nơi hoang dã, 100 điều nhỏ nhặt tớ làm cho trái đất… Độc giả cũng dễ dàng tìm thấy nhiều tác phẩm về dòng sách này như: Cuốn sách lớn rực rỡ về bốn mùa, Chăm sóc hành tinh của chúng mình, No More Plastic, Hít hà mùi đất nước, Go Green!… 

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trước đây, sách về thiên nhiên – môi trường thường tập trung vào số liệu, gây nỗi sợ cho người đọc. Tuy nhiên, gần đây, các tác phẩm thú vị, hấp hẫn hơn, tác giả đã mềm hóa các thông điệp, chuyển tải dễ hiểu, nhẹ nhàng, dễ chạm vào cảm xúc người đọc hơn. Vì vậy, dù thuộc dòng sách chuyên môn, khoa học, có thể đề cập về một vấn đề khá phức tạp, mang tính chuyên môn cao nhưng độc giả vẫn có thể tiếp cận được. Có những bộ sách chỉ cần nhìn vào đã thấy câu chuyện truyền cảm hứng về đất nước, con người Việt Nam.

Về dòng sách thiên nhiên – môi trường, một đại diện của Nhã Nam – đơn vị xuất bản nhiều đầu sách thuộc đề tài này cho biết, đối với sách cho thiếu nhi, dòng sách này luôn là một đề tài lớn được quan tâm sâu sắc. Đây cũng là một trong những xu hướng của ngành xuất bản thế giới trong vài năm trở lại đây. Riêng Nhã Nam luôn chú trọng vào những cuốn sách giàu cảm hứng, đủ đầy kiến thức khoa học giúp nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và hướng dẫn độc giả bảo vệ môi trường bằng những hành động thiết thực nhất. Sách được phát triển từ các nhà hoạt động môi trường trong nước và dịch từ các nhà xuất bản uy tín trên thế giới.

 Trao đổi về sách thiên nhiên – môi trường, Thạc sĩ Anh Tuấn, người sáng lập chuỗi chương trình Trải nghiệm thiên nhiên – chương trình truyền cảm hứng cho thanh thiếu niên, học sinh và cộng đồng Việt Nam trong công tác giáo dục, tìm hiểu và nâng cao những hiểu biết, giá trị về thiên nhiên và môi trường cho biết, khi anh tổ chức chương trình giáo dục bảo vệ thiên nhiên cho học sinh, mỗi em thường có một quyển sách hoặc có nhu cầu tìm đến sách ngay sau khi lắng nghe một câu chuyện liên quan. Khi học sinh đến một khu cứu hộ động vật hoang dã, nếu có truyện về loại động vật mà các em được thấy thì sẽ giúp ích hơn rất nhiều.

Cũng theo Thạc sĩ Anh Tuấn, trên thế giới, dòng sách bảo vệ thiên nhiên và môi trường khá phong phú, không chỉ là sách chuyên về thông tin cho giới nghiên cứu mà còn nhiều sách cho các độc giả phổ thông. Những cuốn sách tâm huyết về đề tài này sẽ truyền cảm hứng cho bạn đọc, đặc biệt là độc giả nhỏ để tình yêu thiên nhiên và ý thức môi trường được nuôi dưỡng, phát triển một cách tự nhiên, bền vững. Tại Việt Nam, dòng sách này ngày càng được quan tâm hơn, có nhiều đầu sách hay và thú vị hơn. Đây cũng là hướng đi cần được chú trọng.

Bởi lẽ, với một người làm nghiên cứu như Anh Tuấn, khi chia sẻ những nghiên cứu của mình cho cộng đồng bằng số liệu và câu chữ có phần hàn lâm sẽ khiến người đọc khó tiếp cận, nhất là lứa tuổi học sinh. Nhưng nếu truyền tải những kiến thức khô khan, hàn lâm bằng những câu chuyện, xuất phát từ những gì gần gũi xung quanh cuộc sống hàng ngày, những con người với những câu chuyện đặc biệt mà các em có dịp tiếp cận sẽ tạo cảm xúc, khiến các em đồng cảm với thiên nhiên, từ đó muốn khám phá thiên nhiên nhiều hơn, có cơ hội mở mang kiến thức, thế giới quan của mình hơn.

Chia sẻ dưới góc độ của người viết sách, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, tác giả viết lời bộ sách “Hít hà mùi đất nước” cho biết, khi dạy về môi trường cho học sinh, chị nhận thấy, đối với các bạn nhỏ, khi bố mẹ càng quan tâm và trò chuyện nhiều về vấn đề thiên nhiên thì càng tạo nhiều hứng thú mong muốn khám phá cho các em. Tuy nhiên, không phải bố mẹ nào cũng có nhận thức về giáo dục thiên nhiên và môi trường cho con cái mình...

Để mọi người quan tâm, tiếp cận nhiều hơn, khi viết sách, Quỳnh Hương sử dụng số liệu thật, dữ liệu thật, các thông tin khoa học, nhưng sẽ lồng ghép vào những nhân vật mà mình sáng tạo nên. Ngoài chuyện các bạn nhỏ được học hiểu về thiên nhiên, môi trường, các bậc phụ huynh còn yên tâm khi cuốn sách đến với con giúp con có được tình yêu thương, giúp đỡ người khác hoặc có thêm các kỹ năng khác.

Cũng theo tác giả Quỳnh Hương, ở Việt Nam có nhiều câu chuyện, nhiều bối cảnh có thể chuyển tải thông điệp về thiên nhiên và môi trường, kể cả những vấn đề mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, nếu người viết sách chỉ chăm chăm nói về thiên nhiên, môi trường với ý đồ thật to tát, muốn sau khi đọc xong, các bạn nhỏ sẽ làm gì đó ngay để giảm cái này cái kia thì sách sẽ khó tiếp cận độc giả. Muốn trẻ hiểu và yêu thiên nhiên hơn, yêu môi trường hơn bằng những việc thiết thực, nhẹ nhàng như vẫn diễn ra hàng ngày thì nên truyền tải những thông điệp nho nhỏ, dễ hiểu, phù hợp với từng độ tuổi, qua tranh vẽ của họa sĩ, ngôn ngữ tác giả lựa chọn….

N.Nguyễn

Các tin khác

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Sau 15 năm nghiên cứu chuyên sâu, những tư liệu về Điện Kính Thiên ngày càng được làm sáng rõ. Nhiều nhà khoa học nhận định, những tư liệu hiện có đã đủ cơ sở để tự tin phục dựng Điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực, công trình quan trọng bậc nhất của kinh đô Thăng Long xưa. Nếu hoàn thành, đây sẽ kỳ tích.

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Hàng loạt phát hiện mới về điện Kính Thiên từ đợt khai quật khảo cổ lần thứ 4 năm 2026 được công bố ngày 14/9, cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, quan trọng về quy mô, kiến trúc móng nền, móng cột, vật liệu xây dựng,... điện Kính Thiên, giúp nhận diện tương đối đầy đủ về Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên.

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Ngày 5/9/2026, Masterise Group chính thức đồng hành cùng Miss World 2026 với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Lần đầu tiên trong lịch sử 75 năm, Miss World được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một điểm gặp gỡ đặc biệt giữa các nền văn hóa, những giá trị và chuẩn mực mang tầm quốc tế.

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nằm trong chuỗi chương trình Lý luận phê bình văn học nghệ thuật, chiều 4/9, Hội đồng Lý luận Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đài Phát thanh - Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) tổ chức buổi Tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: “Nghệ thuật Cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc”.

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Công ty TNHH MTV Truyền thông Viettel (Viettel Media) tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển và khai thác các nền tảng, dịch vụ nội dung số trong môi trường truyền thông hiện đại.

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Lần đầu tiên sau 16 mùa phát sóng, hành trình của Sao Nhập Ngũ vươn ra quần đảo Trường Sa. Giữa biển trời thiêng liêng của Tổ quốc, tám nghệ sĩ không chỉ đối diện với những thử thách trong môi trường quân ngũ mà còn có cơ hội sống, rèn luyện và cảm nhận sâu sắc hơn sự hy sinh thầm lặng của những người lính nơi đầu sóng.

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Ngày 8/8, Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp Thành đoàn TP Hồ Chí Minh tổ chức vòng chung kết Hội thi “Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người” năm 2026. Sự kiện là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người (30/7).

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Trải qua nhiều ngày tranh tài sôi nổi, Giải vô địch các câu lạc bộ (CLB) võ cổ truyền quốc gia lần thứ XV năm 2026 vừa chính thức khép lại tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn (Gia Lai).