Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích

Thay vì chỉ cung cấp những bài học, số liệu khô khan, sách giáo dục về môi trường – thiên nhiên ngày càng được người viết, người làm sách quan tâm đầu tư, thu hút ngày càng nhiều độc giả “nhí”, góp phần lan toả tình yêu sách và phát triển văn hoá đọc trong thanh thiếu nhi.

Năm 2021, Giải thưởng Sách quốc gia có nhiều bất ngờ khi 1 trong 2 giải A được trao cho tập sách “Chang hoang dã – Gấu” của tác giả Trang Nguyễn - nhà bảo tồn động vật hoang dã và là người sáng lập, điều hành tổ chức bảo vệ động vật hoang dã WildAct Việt Nam. Kể câu chuyện về hành trình cô bé 8 tuổi trở thành nhà bảo tồn động vật hoang dã, đưa chú gấu chó Sorya trở về với thiên nhiên, cuốn sách gửi gắm nhiều thông điệp về tình yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống cho độc giả nhỏ tuổi.

Trong tuần đầu ra mắt, 3.000 bản sách đã được bán hết. Đây cũng là một trong số ít những cuốn sách cho thiếu nhi trong vài năm gần đây được bán bản quyền xuất bản cho nhiều đơn vị làm sách tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Sách giáo dục môi trường cho thiếu nhi – xu hướng xuất bản nên được khuyến khích -0
Nhiều đầu sách về môi trường dành cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi .

Trang Nguyễn cũng là tác giả của nhiều tác phẩm khác thuộc dòng sách cho thiếu nhi về thiên nhiên và bảo vệ môi trường như: Trở về nơi hoang dã, 100 điều nhỏ nhặt tớ làm cho trái đất… Độc giả cũng dễ dàng tìm thấy nhiều tác phẩm về dòng sách này như: Cuốn sách lớn rực rỡ về bốn mùa, Chăm sóc hành tinh của chúng mình, No More Plastic, Hít hà mùi đất nước, Go Green!… 

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trước đây, sách về thiên nhiên – môi trường thường tập trung vào số liệu, gây nỗi sợ cho người đọc. Tuy nhiên, gần đây, các tác phẩm thú vị, hấp hẫn hơn, tác giả đã mềm hóa các thông điệp, chuyển tải dễ hiểu, nhẹ nhàng, dễ chạm vào cảm xúc người đọc hơn. Vì vậy, dù thuộc dòng sách chuyên môn, khoa học, có thể đề cập về một vấn đề khá phức tạp, mang tính chuyên môn cao nhưng độc giả vẫn có thể tiếp cận được. Có những bộ sách chỉ cần nhìn vào đã thấy câu chuyện truyền cảm hứng về đất nước, con người Việt Nam.

Về dòng sách thiên nhiên – môi trường, một đại diện của Nhã Nam – đơn vị xuất bản nhiều đầu sách thuộc đề tài này cho biết, đối với sách cho thiếu nhi, dòng sách này luôn là một đề tài lớn được quan tâm sâu sắc. Đây cũng là một trong những xu hướng của ngành xuất bản thế giới trong vài năm trở lại đây. Riêng Nhã Nam luôn chú trọng vào những cuốn sách giàu cảm hứng, đủ đầy kiến thức khoa học giúp nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và hướng dẫn độc giả bảo vệ môi trường bằng những hành động thiết thực nhất. Sách được phát triển từ các nhà hoạt động môi trường trong nước và dịch từ các nhà xuất bản uy tín trên thế giới.

 Trao đổi về sách thiên nhiên – môi trường, Thạc sĩ Anh Tuấn, người sáng lập chuỗi chương trình Trải nghiệm thiên nhiên – chương trình truyền cảm hứng cho thanh thiếu niên, học sinh và cộng đồng Việt Nam trong công tác giáo dục, tìm hiểu và nâng cao những hiểu biết, giá trị về thiên nhiên và môi trường cho biết, khi anh tổ chức chương trình giáo dục bảo vệ thiên nhiên cho học sinh, mỗi em thường có một quyển sách hoặc có nhu cầu tìm đến sách ngay sau khi lắng nghe một câu chuyện liên quan. Khi học sinh đến một khu cứu hộ động vật hoang dã, nếu có truyện về loại động vật mà các em được thấy thì sẽ giúp ích hơn rất nhiều.

Cũng theo Thạc sĩ Anh Tuấn, trên thế giới, dòng sách bảo vệ thiên nhiên và môi trường khá phong phú, không chỉ là sách chuyên về thông tin cho giới nghiên cứu mà còn nhiều sách cho các độc giả phổ thông. Những cuốn sách tâm huyết về đề tài này sẽ truyền cảm hứng cho bạn đọc, đặc biệt là độc giả nhỏ để tình yêu thiên nhiên và ý thức môi trường được nuôi dưỡng, phát triển một cách tự nhiên, bền vững. Tại Việt Nam, dòng sách này ngày càng được quan tâm hơn, có nhiều đầu sách hay và thú vị hơn. Đây cũng là hướng đi cần được chú trọng.

Bởi lẽ, với một người làm nghiên cứu như Anh Tuấn, khi chia sẻ những nghiên cứu của mình cho cộng đồng bằng số liệu và câu chữ có phần hàn lâm sẽ khiến người đọc khó tiếp cận, nhất là lứa tuổi học sinh. Nhưng nếu truyền tải những kiến thức khô khan, hàn lâm bằng những câu chuyện, xuất phát từ những gì gần gũi xung quanh cuộc sống hàng ngày, những con người với những câu chuyện đặc biệt mà các em có dịp tiếp cận sẽ tạo cảm xúc, khiến các em đồng cảm với thiên nhiên, từ đó muốn khám phá thiên nhiên nhiều hơn, có cơ hội mở mang kiến thức, thế giới quan của mình hơn.

Chia sẻ dưới góc độ của người viết sách, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, tác giả viết lời bộ sách “Hít hà mùi đất nước” cho biết, khi dạy về môi trường cho học sinh, chị nhận thấy, đối với các bạn nhỏ, khi bố mẹ càng quan tâm và trò chuyện nhiều về vấn đề thiên nhiên thì càng tạo nhiều hứng thú mong muốn khám phá cho các em. Tuy nhiên, không phải bố mẹ nào cũng có nhận thức về giáo dục thiên nhiên và môi trường cho con cái mình...

Để mọi người quan tâm, tiếp cận nhiều hơn, khi viết sách, Quỳnh Hương sử dụng số liệu thật, dữ liệu thật, các thông tin khoa học, nhưng sẽ lồng ghép vào những nhân vật mà mình sáng tạo nên. Ngoài chuyện các bạn nhỏ được học hiểu về thiên nhiên, môi trường, các bậc phụ huynh còn yên tâm khi cuốn sách đến với con giúp con có được tình yêu thương, giúp đỡ người khác hoặc có thêm các kỹ năng khác.

Cũng theo tác giả Quỳnh Hương, ở Việt Nam có nhiều câu chuyện, nhiều bối cảnh có thể chuyển tải thông điệp về thiên nhiên và môi trường, kể cả những vấn đề mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, nếu người viết sách chỉ chăm chăm nói về thiên nhiên, môi trường với ý đồ thật to tát, muốn sau khi đọc xong, các bạn nhỏ sẽ làm gì đó ngay để giảm cái này cái kia thì sách sẽ khó tiếp cận độc giả. Muốn trẻ hiểu và yêu thiên nhiên hơn, yêu môi trường hơn bằng những việc thiết thực, nhẹ nhàng như vẫn diễn ra hàng ngày thì nên truyền tải những thông điệp nho nhỏ, dễ hiểu, phù hợp với từng độ tuổi, qua tranh vẽ của họa sĩ, ngôn ngữ tác giả lựa chọn….

N.Nguyễn

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.