Ai đứng sau vụ tấn công tàu chở dầu trên biển Oman?

Vụ việc chiếc tàu chở dầu mang cờ Panama bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái cách đây một tuần đang ngày càng trở thành mấu chốt gây căng thẳng mới trong khu vực Trung Đông, với việc Israel một mực yêu cầu các đồng minh giúp “trả đũa” Iran do nghi ngờ Tehran đứng sau vụ tấn công.

Vụ tấn công tàu chở dầu xảy ra vào ngày 29-7 trong vùng biển quốc tế ngoài khơi Oman. Thời điểm đó tàu không có hàng, vụ việc không gây thiệt hại về vật chất nhưng làm chết 2 thủy thủ, gồm 1 người Anh và 1 người Romania. Chiếc tàu chở dầu mang tên Mercer Street, mang cờ Liberia, thuộc sở hữu của Nhật Bản và điều hành bởi công ty Zodiac Maritime của Israel. Đặc biệt, trong vụ tấn công này hung thủ sử dụng nhiều thiết bị bay không người lái cùng lúc phối hợp tấn công từ nhiều phía.

Vài ngày sau vụ tấn công tàu Mercer Street, chính quyền Oman thông báo chiếc tàu chở nhựa đường tên Asphalt Princess mang cờ Panama lại bị tấn công ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). 8 kẻ được cho là “hải tặc” đã lên tàu nhưng sau đó bỏ đi. Vụ việc được Cơ quan Quản lý hoạt động thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho là “có khả năng cướp biển”. Theo UKMTO, những vụ tấn công hàng hải tương tự như thế vẫn thường xảy ra trên các vùng biển quốc tế, không riêng vùng biển Oman nhưng vụ việc xảy ra vào thời điểm hiện tại khiến các đối thủ của Iran muốn quy kết trách nhiệm cho Iran nhằm tạo thêm sức thuyết phục cho các hành động chống Iran.

Ai đứng sau vụ tấn công tàu chở dầu trên biển Oman? -0
 Tàu chở dầu Mercer Street trước khi bị tấn công.

Có 2 luồng ý kiến khác nhau xung quanh tính chất và hung thủ gây ra vụ tấn công tàu Mercer Street. Luồng ý kiến thứ nhất, các chuyên gia hàng hải đánh giá vụ tấn công mang tính chất một vụ cướp biển. Bọn cướp biển đã biết sử dụng công nghệ hiện đại để thực hiện hành động cướp. Đây là một trong những vụ cướp biển theo xu hướng mới, sử dụng thiết bị bay không người lái để tấn công.

Các vùng biển trong khu vực Trung Đông, như vùng biển Vùng Vịnh, Biển Đỏ và bờ biển phía Đông Địa Trung Hải là nơi xảy ra ước tính khoảng 150 cuộc tấn công trở lên trong 3 năm qua, trong đó có nhiều vụ vẫn chưa được các bên công nhận. Máy bay không người lái ngày càng được các bên sử dụng trong suốt năm nay. Trước đó, mìn được cài trên vỏ tàu và thỉnh thoảng có tên lửa nhỏ được cho là đã được triển khai trong các vụ tấn công khiến hàng chục tàu bị hư hại.

Mặc dù việc gián đoạn vận chuyển là phổ biến nhưng rất hiếm khi xảy ra trường hợp tử vong. Tuy nhiên, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái được cho là đã được thực hiện trên một tàu chở dầu của Iran ngoài khơi bờ biển Syria vào đầu năm 2021 đã giết chết 3 người khi một tên lửa lao vào mũi tàu. Vào tháng 6, con tàu lớn nhất của hải quân Iran đã chìm gần Oman sau khi phòng máy của nó bốc cháy một cách bí ẩn.

Nhưng, đối với giới chính khách khu vực, việc vụ đã trở nên phức tạp hơn nhiều. Đặc biệt là Israel, quốc gia xác định là “kẻ thù truyền thống” của Iran, nhất quyết cho rằng Iran đứng sau vụ tấn công. Có lẽ, việc người Israel điều hành chiếc tàu Mercer Street là lý do duy nhất để Israel gây căng thẳng với Iran.

Ngày 4-8, Ngoại trưởng Israel Yair Lapid đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Anh Dominic Raab, trong đó ông đưa ra yêu cầu Anh, Mỹ và các đồng minh hiệp lực giúp Israel “trả đũa” Iran do vụ tấn công tàu hàng ngoài khơi Oman. Cùng ngày, trong một cuộc họp mặt với đại diện phái đoàn ngoại giao các nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz đưa ra thông điệp tương tự và nhấn mạnh rằng “Iran không chỉ là vấn đề của Israel mà còn là một “thách thức khu vực và toàn cầu”. Ông Gantz kêu gọi các quốc gia Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an iên Hiệp Quốc, đặc biệt là Anh, Mỹ và các đồng minh của Israel áp dụng các biện pháp “trả đũa” về ngoại giao, kinh tế và thậm chí cả quân sự nhằm ngăn chặn các vụ tấn công tương tự trong tương lai.

Lời kêu gọi của Israel ít nhất đã nhận được sự ủng hộ của Mỹ và Anh. Chính phủ Anh đã có hành động cụ thể đầu tiên bằng việc triệu tập Đại sứ Iran tại London đến Văn phòng Bộ Ngoại giao để đưa ra lời cáo buộc “Iran gây ra vụ tấn công phi pháp bằng thiết bị bay không người lái làm chết một công dân Anh” và yêu cầu Iran “phải dừng các vụ tấn công tương tự”. Một nguồn tin từ số 10 Phố Downing cho biết, Anh hiện đang xem xét phản ứng ngoại giao và cách trả đũa nhưng bước đầu tiên là phải tạo được sự đồng thuận quốc tế, trong các tổ chức như iên Hiệp Quốc và G7, rằng Iran đứng sau vụ tấn công.

Ai đứng sau vụ tấn công tàu chở dầu trên biển Oman? -0
 Ngoại trưởng Israel Yair Lapid yêu cầu các đồng minh hiệp lực giúp Israel “trả đũa”.

Giới chức Iran đã lên tiếng bác bỏ việc mình có liên quan các vụ việc nêu trên. Tehran cho rằng vụ việc là một nỗ lực của các nước phương Tây và Israel “nhằm chuẩn bị dư luận quốc tế cho hành động thù địch chống lại Iran”.

Ngay cả giới chức Mỹ dù ủng hộ Israel trong các cáo buộc chống Iran nhưng vụ việc này cũng chưa thể khẳng định ai đã đứng sau vụ tấn công. Điều này cho thấy Mỹ hiện đang ở vào thế khó khi đứng ra bênh vực Israel trong cuộc đối đầu mới với Iran. Chính quyền của Tổng thống Joe Biden hiện đang gặp trở ngại trong nỗ lực thực hiện lời hứa tái đàm phán Thỏa thuận hạt nhân với Iran kể từ khi ông Ebrahim Raisi lên làm Tổng thống Iran.

Cuộc chiến ngầm giữa Iran và Israel lâu nay vẫn tiếp diễn, với các vụ tấn công trả đũa qua lại giữa hai bên trên các tuyến đường thủy trong khu vực và trên bầu trời Syria, Iraq - nơi các máy bay phản lực của Israel thường xuyên ném bom các mục tiêu mà Israel tin là có liên quan đến Iran. Thường thì không bên nào tuyên bố chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công mà họ phát động. Các vụ việc ăn miếng trả miếng diễn ra một cách nhẹ nhàng và không bên nào cố đi quá đà để dẫn đến sự leo thang nguy hiểm. Phải chăng đây cũng là một vụ việc mới trong cuộc chiến ngầm đó?

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.