Đại dịch COVID-19
Kế hoạch của cựu Phó Tổng thống Joe Biden để giải quyết đại dịch bao gồm việc xét nghiệm miễn phí cho tất cả dân Mỹ; thuê 100.000 người để theo dõi các hoạt động, di chuyển của những người bị nhiễm virus SARS-CoV-2 và sử dụng Đạo luật sản xuất phục vụ quốc phòng để tăng cường sản xuất thiết bị bảo hộ cho nhân viên y tế, vật tư thử nghiệm cùng các mặt hàng khác.
Đồng thời, ứng cử viên đảng Dân chủ cũng công bố các bước được thiết kế để giúp doanh nghiệp và trường học mở cửa trở lại trong đó có hỗ trợ tài chính để giữ chân hoặc thuê lại công nhân; xây dựng cơ sở thanh toán thực hành tốt nhất cho các trường học và đảm bảo nghỉ phép có lương cho bất kỳ ai bị nhiễm COVID-19 hoặc những người đang chăm sóc người bị nhiễm virus. Ông Joe Biden còn khẳng định sẽ yêu cầu tất cả mọi người đeo khẩu trang ở nơi công cộng để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.
Hồi tháng 1, khi dịch bệnh bắt đầu bùng phát, Nhà Trắng thành lập một lực lượng đặc nhiệm chống COVID-19. Tháng 2, Mỹ đã bắt đầu thực hiện các hạn chế đi lại nghiêm ngặt, tạm thời từ chối nhập cảnh đối với những công dân nước ngoài đã đến Trung Quốc trong 14 ngày trước khi họ đến Mỹ. Tuy nhiên, bản thân Tổng thống Donald Trump lại không muốn đeo khẩu trang. Ông cũng nhiều lần hạ thấp sự cần thiết của việc tăng cường xét nghiệm và nói đây là “con dao hai lưỡi”.
 |
| Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump và đối thủ Joe Biden có những quan điểm trái ngược nhau trong nhiều vấn đề và đã tranh cãi nảy lửa trong cuộc “so găng” trực tiếp trên truyền hình hôm 29-9. Ảnh: Getty. |
Cải cách y tế
Kế hoạch chăm sóc sức khỏe của ông Joe Biden sẽ mở rộng đáng kể các khoản trợ cấp của chương trình Obamacare để làm cho chính sách bảo hiểm tư nhân có sẵn trên các sàn giao dịch hợp lý hơn. Kế hoạch này cũng sẽ tạo ra một "lựa chọn công khai" mới tương tự như Medicare mà mọi người có thể mua".
Ngày 24-9, Tổng thống Mỹ đã đưa ra cái mà ông gọi là "tầm nhìn" của mình đối với việc chăm sóc sức khỏe ở Mỹ và tuyên bố sẽ ký một sắc lệnh hành pháp để bảo vệ những người Mỹ và một sắc lệnh chỉ đạo Quốc hội thông qua luật để giải quyết việc thanh toán y tế bất ngờ vào cuối năm. Tổng thống Donald Trump cũng hứa sẽ giảm giá thuốc và công bố kế hoạch chi tiết để thực hiện điều này vào năm 2018. Tuy nhiên, một số nỗ lực của ông đã bị cản trở, bao gồm việc yêu cầu các nhà sản xuất thuốc đưa giá niêm yết của họ vào quảng cáo truyền hình (việc này bị thẩm phán liên bang bác bỏ vào mùa hè năm 2019).
Trong nỗ lực giảm chi phí chăm sóc sức khỏe tổng thể, chính quyền ông Donald Trump cũng đã ban hành một quy tắc, yêu cầu các bệnh viện niêm yết mức phí mà họ thương lượng riêng với các công ty bảo hiểm y tế, bắt đầu từ năm 2021. Một liên minh các bệnh viện lớn đã hành động pháp lý để ngăn chặn yêu cầu này.
Phát triển kinh tế
Cựu Phó Tổng thống Joe Biden nói rằng đất nước cần phải xây dựng một nền kinh tế "phần thưởng cho công việc chứ không chỉ cho sự giàu có" và tuyên bố muốn bãi bỏ các khoản cắt giảm thuế do chính quyền ông Donald Trump ban hành; thúc đẩy mức lương tối thiểu 15 USD/giờ; loại bỏ các thỏa thuận không cạnh tranh cho người lao động và mở rộng cơ hội tiếp cận với giáo dục giá cả phải chăng, bao gồm cả đại học cộng đồng miễn phí.
Trong một cuộc phỏng vấn với CNN hồi tháng 7-2019, ông Joe Biden cho biết, nếu thắng cử, ông sẽ nâng mức thuế thu nhập cá nhân hàng đầu lên 39,5% và tăng thuế suất doanh nghiệp từ 21% lên 28%. Cựu Phó Tổng thống tuyên bố ông sẽ xây dựng hàng chục nghìn cơ sở chăm sóc trẻ em mới như một phần của kế hoạch thúc đẩy chiến dịch gọi là "nền kinh tế chăm sóc".
Trong khi đó, Quốc hội Mỹ đã thông qua và Tổng thống Donald Trump đã ký gói viện trợ khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử Mỹ vào ngày 27-3 để đối phó với tác động kinh tế của COVID-19. Một phần lớn của gói kích cầu 2 nghìn tỷ USD là Chương trình Bảo vệ lương trị giá 660 tỷ USD, cung cấp các khoản vay cho các doanh nghiệp nhỏ. Cũng trong tháng 3, ông Donald Trump đã ký thành luật một gói cứu trợ đại dịch bao gồm các điều khoản để xét nghiệm miễn phí COVID-19 và nghỉ phép khẩn cấp có trả tiền cho một số người nhất định bị ảnh hưởng bởi đại dịch.
Cải cách lực lượng cảnh sát
Ông Joe Biden nói rằng ông ủng hộ các đề xuất tăng chi tiêu cho các chương trình xã hội tách biệt với ngân sách của cảnh sát địa phương; cung cấp trang thiết bị mới cho cảnh sát như gắn camera hành trình và đào tạo về cách tiếp cận trị an cộng đồng... Ông Joe Biden đã kêu gọi thêm 300 triệu USD tài trợ cho Chương trình Dịch vụ lập chính sách hướng tới cộng đồng. Chương trình này sẽ cho phép nhiều nhân viên được thuê hơn và sẽ trả tiền cho việc đào tạo cảnh sát về các phương pháp tiếp cận chính sách cộng đồng.
Còn ông Donald Trump thì tuyên bố mình là "Tổng thống của luật pháp và trật tự". Hồi tháng 6, ông đã ký một lệnh ban hành những cải cách khiêm tốn trong một động thái nhằm đối đầu với sự phản đối kịch liệt trước sự tàn bạo của cảnh sát, bao gồm một chương trình theo dõi, khuyến khích các địa phương cung cấp thông tin về các sĩ quan bị sa thải hoặc bị phát hiện vì sử dụng vũ lực quá mức.
Bộ Tư pháp cũng sẽ kiểm tra các khoản tài trợ của liên bang đối với các sở cảnh sát, tăng cường đào tạo về các chương trình kết hợp nhân viên xã hội với cảnh sát để trả lời các cuộc gọi về sức khỏe tâm thần và tình trạng vô gia cư; ban hành chính sách ưu tiên ngăn chặn tình trạng tội phạm bạo lực gia tăng trên toàn quốc và nâng cao tinh thần của cảnh sát đường phố.
 |
| Kinh tế Mỹ đang bị suy giảm trầm trọng và có nguy cơ tăng trưởng âm. Ảnh: Getty. |
Bạo lực súng đạn
Cựu Phó Tổng thống Joe Biden đang thúc đẩy việc cấm cái gọi là vũ khí tấn công. Trong một bài báo của New York Times, ông Joe Biden - người đã giúp dẫn đầu nỗ lực cấm vũ khí tấn công vào những năm 1990, viết rằng Mỹ có một "vấn đề lớn với súng" và vũ khí tấn công mà ông định nghĩa là "súng kiểu quân sự được thiết kế để bắn nhanh", là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Ông cũng nói với Anderson Cooper của CNN rằng sẽ thúc đẩy một chương trình mua lại súng liên bang và ủng hộ việc kiểm tra lý lịch phổ quát. Trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên của đảng Dân chủ, ông Joe Biden còn nêu khái niệm "súng thông minh" và tập trung kiểm tra hơn nữa vào các nhà sản xuất súng.
Còn Tổng thống Mỹ, sau các vụ xả súng hàng loạt trong suốt nhiệm kỳ của mình, đã tuyên bố sẽ hành động chống lại bạo lực súng đạn, bao gồm cả việc mở rộng kiểm tra lý lịch. Nhưng, ông lại mơ hồ về kế hoạch thực hiện và nhiều lần chỉ ra rằng sức khỏe tâm thần và sự căm ghét là những vấn đề cơ bản của bạo lực súng đạn.
Nhập cư
Ông Joe Biden hỗ trợ con đường trở thành công dân cho những người nhập cư không có giấy tờ. Ông kêu gọi Quốc hội ngay lập tức cấp quyền công dân cho một số người nhập cư không có giấy tờ tùy thân được đưa đến Mỹ khi còn nhỏ. Quan điểm của cựu Phó Tổng thống là những người nhập cư không có giấy tờ và không có tiền án "không nên là trọng tâm của việc trục xuất”.
Tổng thống Donald Trump thì ngược lại, trong chiến dịch tranh cử năm 2016 của mình, ông đã đề xuất xây dựng một bức tường dọc theo biên giới Mỹ-Mexico và biến nó thành nguyên lý trong chính sách nhập cư của ông. Sau khi nhậm chức, ông ban hành một lệnh hành pháp đình chỉ việc nhập cảnh của những người từ một số quốc gia (đa số theo đạo Hồi) trong 90 ngày.
Chính sách "không khoan nhượng" của chính quyền ông Donald Trump vào năm 2018, truy tố hình sự những người trưởng thành vượt biên trái phép đã dẫn đến hàng nghìn gia đình ly tán ở biên giới do cha mẹ bị giam giữ. Ông Donald Trump cũng chính thức chấm dứt các biện pháp bảo vệ từ thời cựu Tổng thống Barack Obama đối với những người nhập cư không có giấy tờ được đưa vào đất nước khi còn nhỏ, một quyết định hiện đang được đưa lên Tòa án Tối cao.
Giáo dục
Ông Joe Biden đề xuất tăng tài trợ cho các trường học ở những khu vực thu nhập thấp, giúp giáo viên trả các khoản vay cho học sinh và tăng gấp đôi số lượng chuyên gia y tế làm việc trong trường học. Ứng cử viên đảng Dân chủ còn tiết lộ một kế hoạch cắt giảm nghĩa vụ nợ tiền vay của sinh viên, miễn 10.000 USD mỗi năm, trong tối đa 5 năm cho những người đang làm việc công ích như giáo viên hoặc phục vụ trong quân đội.
Ông cũng đảm bảo rằng những người kiếm được dưới 25.000 USD không phải trả khoản vay liên bang thời còn là sinh viên, trong khi các khoản thanh toán của những người khác kiếm được trên 25.000 USD sẽ được giới hạn ở mức 5% thu nhập, giảm một nửa so với mức 10% hiện tại.
Ông Donald Trump, với tư cách là tổng thống, đã thề sẽ sửa khoản vay cho sinh viên. Nhà Trắng cũng đã tự động xóa nợ cho các cựu chiến binh khuyết tật và kêu gọi Quốc hội đưa ra mức giới hạn đối với khoản vay của sinh viên. Ông Donald Trup cũng đã nhiều lần đề xuất chấm dứt chương trình xóa nợ cho sinh viên đối với công nhân viên chức.
 |
| Ông Joe Biden hỗ trợ con đường trở thành công dân cho những người nhập cư không có giấy tờ còn Tổng thống Donald Trump thì không. Ảnh: Getty. |
Quan hệ đối ngoại
Một lập luận trọng tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên Joe Biden là ông có nhiều kinh nghiệm về chính sách đối ngoại từ 8 năm phục vụ tại Nhà Trắng và từ việc đi khắp thế giới với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Hồi tháng 6, ông Joe Biden cam kết sẽ tìm cách khôi phục các chuẩn mực quốc tế và "đặt nước Mỹ trở lại vị trí đầu bảng".
Khác hoàn toàn đối thủ của mình, ông Donald Trump đã thực hiện một loạt các động thái khó lường về thương mại, bao gồm cả việc áp thuế đối với các đồng minh như Liên minh châu Âu (EU); tham gia cuộc chiến thương mại kéo dài 2 năm với Trung Quốc, áp đặt một loạt thuế quan trả đũa leo thang gây ảnh hưởng đến nông dân, nhà nhập khẩu và nhà sản xuất Mỹ.
Ngay sau khi nhậm chức năm 2017, ông công bố kế hoạch rút khỏi Hiệp định và đàm phán Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Thích các thỏa thuận song phương, ông đã ký một hiệp ước thương mại mới với Nhật Bản vào năm 2019; đàm phán lại Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ, hiệp định thương mại với Canada và Mexico.
Khủng hoảng khí hậu
Tháng 7 vừa qua, ông Joe Biden đề xuất chi 2 nghìn tỷ USD trong 4 năm cho các dự án năng lượng sạch và chấm dứt phát thải carbon từ các nhà máy điện vào năm 2035. Đề xuất mới của ứng viên Tổng thống đảng Dân chủ tham vọng hơn kế hoạch 10 năm trị giá 1,7 nghìn tỷ USD mà ông đã đưa ra trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ, bao gồm mục tiêu đạt được mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tiêu chuẩn điện sạch 100% được đề xuất của ông vào năm 2035 được mô phỏng theo đề xuất ban đầu do Thống đốc Washington Jay Inslee đưa ra và sau đó được thượng nghị sĩ bang Massachusetts Elizabeth Warren chấp thuận.
Quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định khí hậu Paris - một thỏa thuận mang tính bước ngoặt năm 2015 về các mục tiêu làm nóng lên toàn cầu, là một đòn giáng mạnh vào phản ứng toàn cầu đối với cuộc khủng hoảng khí hậu. Quyết định này đã gửi một thông điệp tới phần còn lại của thế giới rằng, Mỹ - nước có thể rời khỏi thỏa thuận một cách hợp pháp sớm nhất là vào năm 2020 sẽ không dẫn đầu cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Chính quyền đã thu nhỏ hai di tích quốc gia của Utah; mở cửa khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia Bắc Cực của Alaska để thăm dò dầu khí, cũng như các vùng biển dọc theo bờ biển phía Đông và Thái Bình Dương.
