Hoành tráng dự án trên 500 triệu USD
Theo báo cáo của Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, dự án Nhà máy lọc dầu (NMLD) Cần Thơ được lập hồ sơ tiền khả thi trình UBND TP Cần Thơ và các Bộ, ngành để trình Thủ tướng cho chủ trương từ cuối tháng 10-2004. Đến tháng 7-2005, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư và cho phép nhà đầu tư lập báo cáo đầu tư. Dự án xây dựng NMLD Cần Thơ có công suất thiết kế 2 triệu tấn dầu thô/năm chủ đầu tư do Công ty CP Đầu tư - Thương mại Viễn Đông (trụ sở chính đặt tại TP Hồ Chí Minh) liên doanh cùng Công ty Semtech Limited (B.V.I, Hoa Kỳ) thành lập Công ty TNHH NMLD Cần Thơ, tổng vốn đầu tư khoảng 538 triệu USD. Nhà máy xây dựng trên khu đất 250ha thuộc KCN Ô Môn, TP Cần Thơ.
Ngày 19/5/2008, UBND TP Cần Thơ cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty TNHH NMLD Cần Thơ. Dự án này khi chính thức đi vào hoạt động sẽ sản xuất xăng có chỉ số Octan Ron 92, 95, LPG, dầu Diesel, Naphtha nhẹ có công suất 2 triệu tấn dầu thô/năm. Phía Công ty Viễn Đông góp 161,4 triệu USD (30% vốn) điều lệ, bằng tiền mặt. Phía Semtech góp 376,6 triệu USD (70% vốn điều lệ), bằng tiền mặt.
Theo lộ trình góp vốn, tháng 5/2008, các bên thuộc liên doanh bắt đầu góp vốn và đến tháng 4/2010 việc góp vốn hoàn tất. Nhưng do khó khăn về tài chính, Semtech đã rút lui. Sau đó, dự án đã điều chỉnh lại quy mô từ diện tích 250ha xuống còn 50ha, số vốn từ 538 triệu USD xuống còn 350 triệu USD và công suất vẫn là 2 triệu tấn/năm (việc điều chỉnh này sau chuyến khảo sát tại Trung Quốc hồi tháng 7/2009).
Thời điểm tháng 5/2010, phía Công ty CP Đầu tư – Thương mại Viễn Đông từng hứa hẹn dự kiến tháng 7/2010 sẽ ký hợp đồng với đối tác và trong 6 tháng sẽ hoàn tất thiết kế kỹ thuật và dự kiến vào tháng 2 hoặc tháng 3/2010 tiến hành thi công trong thời gian 18 tháng. Theo phía Công ty CP Đầu tư – Thương mại Viễn Đông, dự kiến nguồn dầu thô cung ứng cho nhà máy được cung ứng bởi Tập đoàn Vitol (Singapore) và là dầu Bintulu của Malaysia. Với công suất 1 triệu tấn/năm của giai đoạn 1, hàng ngày nguồn dầu thô của nhà máy là 3.000 tấn...
Lại thẩm tra
Trước sự chậm trễ của chủ đầu tư, phía TP Cần Thơ từng đưa ra thời hạn cuối là tháng 6/2010, nếu chủ đầu tư không chứng minh được tính khả thi về nguồn vốn của dự án sẽ xem xét thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư. Nhưng suốt từ năm 2010 đến nay là cuối năm 2012, dự án vẫn tiếp tục “neo” lại và ngành chức năng của TP Cần Thơ tiếp tục “chờ” xem xét năng lực tài chính.
Tại kỳ họp thứ 6 HĐND TP Cần Thơ khóa VIII vừa kết thúc vào ngày 7/12, cử tri tiếp tục phản ánh về dự án NMLD. Giải đáp vấn đề này, ông Đào Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, dự án NMLD Cần Thơ tại quận Ô Môn trước đây TP giao cho Công ty CP Đầu tư - Thương mại Viễn Đông đầu tư, nhưng do gặp khó khăn một đối tác hợp tác với công ty đã rút khỏi dự án. Hiện công ty đã tìm được đối tác mới. Sở KH&ĐT đã thẩm tra năng lực, ký quỹ theo quy định trên cơ sở đó đã yêu cầu nhà đầu tư thực hiện các thủ tục đầu tư theo quy định. Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ trong báo cáo giải trình thêm với cử tri vào phiên họp HĐND chiều 7/12 đã đưa ra lời cam kết với cử tri: “Nếu nhà đầu tư không thể thực hiện các yêu cầu thì TP sẽ xem xét, thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án”.
Tuy nhiên, vấn đề là cử tri đã nghe hứa nhiều lần, thậm chí những lần trước lãnh đạo TP Cần Thơ hứa với mốc thời gian cụ thể để không làm theo yêu cầu, thủ tục này nọ thì thu hồi. Còn lần này, không có một mốc thời gian nào được đưa ra để cho thấy khi nào Sở KH&ĐT thẩm tra năng lực xong, khi nào ký quỹ và đến thời gian nào nhà đầu tư không làm được các yêu cầu thì thu hồi?