Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị trên phải báo cáo và giải trình đầy đủ các yếu tố tăng, giảm giá với những mặt hàng đã điều chỉnh trong thời gian vừa qua (từ ngày 1/1/2013). Việc kê khai và báo cáo của những doanh nghiệp này phải gửi về Cục Quản lý, Bộ Tài chính trước ngày 25/11.
Riêng với doanh nghiệp ở các địa phương, Cục Quản lý giá cũng đề nghị Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp để tăng cường quản lý. Các doanh nghiệp sữa trên địa bàn các địa phương cũng có nhiệm vụ kê khai, báo cáo lý do tăng, giảm giá sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi trong thời gian từ đầu năm tới nay. Những tổng hợp trên sau đó sẽ được gửi về Bộ Tài chính để cơ quan này tổng hợp.
Song song với yêu cầu trên, Bộ Tài chính cũng có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo Sở Tài chính trên địa bàn kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá của doanh nghiệp với mặt hàng sữa. Đặc biệt, Bộ Tài chính nêu rõ, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng, chú trọng kiểm soát chất lượng gắn với giá cả của từng mặt hàng. "Nếu phát hiện vi phạm đề nghị xử lý theo đúng quy định của pháp luật và công khai trên phương tiện thông tin đại chúng" - Bộ Tài chính đề nghị.
Những yêu cầu trên của Bộ Tài chính được đưa ra ngay sau khi Bộ Y tế chính thức ban hành Thông tư quy định danh mục sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi thuộc hàng hóa thực hiện bình ổn giá làm cơ sở để Bộ Tài chính quản lý, có hiệu lực từ ngày 20/11/2013. Danh mục này bao gồm: sản phẩm dinh dưỡng công thức cho trẻ đến 36 tháng tuổi theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ Y tế ban hành; sữa và các sản phẩm dinh dưỡng có chứa sữa động vật dưới dạng bột hoặc dạng lỏng có công bố sử dụng cho trẻ em dưới 6 tuổi nhưng không theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Trước đó, theo số liệu thống kê từ VCCI, mỗi năm trung bình có 2 đến 3 đợt tăng giá sữa.
Chỉ tính riêng giai đoạn từ 2007 - 2010, giá sữa tăng tới 16 lần. Còn trong năm 2013, mới 6 tháng đầu năm, sữa đã tăng giá đến 3 lần, mỗi lần tăng từ 5 - 10% giá bán. Thậm chí, một số loại sữa còn tăng 13 - 14%.Theo bảng thống kê giá của một số sản phẩm sữa bột nhập khẩu do Tổng cục Hải quan cung cấp, mức giá nhập khẩu từ 4 - 5 USD/hộp (khoảng 80.00 - 100.000 đồng), còn giá bán lẻ trên thị trường từ 400.000 - 900.000 đồng.
Ví dụ sữa Similac Advance có giá nhập khẩu là 105.500 đồng, nhưng được bán ra thị trường với giá 560.000 đồng. Đồng giá nhập khẩu ở mức 105.500 đồng, sữa Similac Go&Grow lại có giá 670.000 đồng, thậm chí lên tới 950.000 đồng như sữa Nestle Kinder. Riêng với Công ty Sữa Nestle, đầu năm 2012, khi đang ở trong danh mục bình ổn giá, Bộ Tài chính đã bác đề xuất tăng giá đối với một số sản phẩm của công ty này.
Theo thời hạn hiệu lực mà Bộ Y tế quy định, việc bình ổn giá sữa sẽ bắt đầu được thực hiện từ ngày 20/11, tức 1,5 tháng sau khi cơ quan này ban hành Thông tư quy định danh mục sữa. Điều này khiến không ít người băn khoăn là trong thời điểm thị trường đang bị thao túng như hiện nay, thì việc kéo dài tới thêm 1,5 tháng nữa mới bình ổn giá liệu có quá dài? Nếu giả sử trong thời gian này, các doanh nghiệp tranh thủ tăng giá “chạy” quy định để vớt vát, thì người tiêu dùng tiếp tục bị móc túi.
Sau ngày 20/11, khi quy định có hiệu lực, nếu có xử phạt thì cũng là chuyện đã rồi. Hơn nữa với mức xử phạt chỉ khoảng vài chục triệu đồng, rõ ràng là không thấm vào đâu so với lợi nhuận khủng mà các doanh nghiệp kiếm được từ việc ăn chênh lệch do nâng giá. Như vậy, trong khi chờ đợi các quy định của cơ quan chức năng có hiệu lực, người tiêu dùng có nguy cơ bị móc túi nhiều hơn. Còn nếu không muốn bị mất tiền oan, thì chỉ có cách duy nhất là bắt trẻ em phải nhịn sữa trong vòng 1,5 tháng nữa(?!)
Trao đổi với PV Báo CAND, ông Nguyễn Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) cho biết, việc cơ quan này ngay lập tức có công văn chỉ đạo với các địa phương kiểm tra sữa là một động thái để ngăn chặn ý đồ tranh thủ tăng giá kiếm chác trước khi bị đưa vào vòng kiềm tỏa của các doanh nghiệp. Theo tìm hiểu riêng của PV Báo CAND, trong số các loại sữa bị điểm danh nói trên, khả năng có một số loại sữa thuộc mặt hàng trôi nổi, dù đã có trong danh mục thông quan của hải quan, nhưng chưa được Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Một số sản phẩm khác thì giá tại công ty phân phối không quá cao, nhưng đến các đại lý, cửa hàng cấp 2, cấp 3 đã tự ý đội lên ăn chênh lệch.
“Sau khi có giải trình của các doanh nghiệp và thông tin từ các địa phương, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp lại, rà soát các chi phí thực tế, so sánh đối chiếu với giá sữa năm 2012 - thời điểm mặt hàng sữa đang ở trong danh mục bình ổn giá trước đó, để xác định mức tăng giá có hợp lý không, từ đó đưa ra quyết định xử lý. Tuy nhiên, vì khoảng thời gian vừa qua, từ đầu năm 2013 đến nay, do thay đổi tên gọi, nên các sản phẩm này bị loại ra khỏi danh mục hàng bình ổn giá, nên việc xử lý sẽ không căn cứ vào việc vi phạm về mặt hàng bình ổn giá, mà sẽ căn cứ trên dấu hiệu bất thường trong hình thành giá, có yếu tố thao túng thị trường hay không, từ đó quyết định xử lý”, ông Tuấn cho biết.
| Hành vi tăng hoặc giảm giá hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý sẽ bị phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 55.000.000 đồng khi kiểm tra yếu tố hình thành giá theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp vào ngân sách Nhà nước số tiền thu lợi do vi phạm hành chính. (Nghị định số 109/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý giá, phí, lệ phí, hóa đơn). |
