Đây là bước tiếp theo của Chương trình 167 về chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở của Chính phủ đã thực hiện (từ 2009 đến 2012) với nhiều kết quả rất đáng ghi nhận: Đã hỗ trợ trên 539.540 hộ nghèo, dải ngân 11.945 tỷ đồng giúp 2,5 triệu người ở các địa phương có nhà ở. Tuy mức hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách Trung ương và địa phương còn khiêm tốn (7,2 đến 8,4 triệu đồng/hộ gia đình), cho vay thêm 8 triệu đồng lãi suất 3%/năm từ Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng chừng đó đã là nỗ lực lớn của Chính phủ, ngành Xây dựng, của cộng đồng, dòng họ đối với những người gặp hoàn cảnh khó khăn về nhà ở.
Bên cạnh những địa phương rất tích cực tham gia chương trình và đã hoàn thành mục tiêu hỗ trợ người nghèo có nhà ở đề ra, như Thái Nguyên, Phú Thọ, Thanh Hóa, Sóc Trăng, Trà Vinh… thì vẫn có không ít tỉnh, thành còn thờ ơ với việc hỗ trợ nhà ở cho người nghèo. Điều này không thể giải thích là địa phương đó đã hết hộ nghèo mà chính là cần xem lại cách ứng xử của những cán bộ hữu trách trong việc thực hiện chủ trương. Nhưng con số 500.000 hộ được hỗ trợ còn quá nhỏ so với nhu cầu về nhà ở của người dân và đấy mới thuộc về vấn đề quản lý mà mọi người quan tâm.
Phần đông người dân được hỏi đều có chung đánh giá, sự hỗ trợ của Chính phủ như một cú hích tạo đà để cộng đồng, dòng họ có dịp chung tay giúp đỡ những hộ dân nghèo khó có ngôi nhà để ở, điều mà trước đó họ không dám nghĩ tới. Dưới góc độ quản lý, 19 ngàn tỷ đồng Nhà nước hỗ trợ nửa triệu hộ nghèo tiếp theo chương trình nhà ở này dù rất lớn nhưng vẫn là hữu hạn, điều quan trọng là qua đó đã mở ra hành lang pháp lý và hơn nữa là phong trào giúp đỡ người nghèo có nơi ở ổn định. Thật tiếc là cũng với mục đích giúp đỡ người nghèo, thời gian qua đã ban hành không ít chính sách phát triển nhà ở dành cho người thu nhập thấp, nhưng nhiều doanh nghiệp đã đăng ký làm dự án rồi lại tự chìm vào quên lãng bởi lý do lợi nhuận.
Nhiều ưu đãi đặt ra trong đó có vấn đề nguồn vốn cho vay làm nhà ở cho người thu nhập thấp nhưng hiệu quả còn rất hạn chế khiến quỹ nhà này không mấy tiến triển. Cần phải nói công bằng, là nhiều chính sách phát triển nhà ở vừa qua còn thiên về tạo ra nguồn cung (nhà ở thương mại) mà chưa quan tâm đúng mức tới khả năng thanh toán của người thu nhập thấp, nên kết quả là hàng ngàn dự án, hàng chục ngàn căn hộ, nhà liền kề “đắp chiếu” mà người có nhu cầu thì vẫn không thể có nhà để ở.
Thông tin làm vui lòng các hộ dân nghèo, là chương trình hỗ trợ nhà ở lần này nâng mức hỗ trợ từ 10 triệu đồng/hộ đến 14 triệu đồng/hộ tùy từng hoàn cảnh cụ thể. Mức cho vay ưu đãi cũng nâng lên 15 triệu đồng/hộ; diện các hộ dân được hỗ trợ cũng được mở rộng. Đây rõ ràng là chính sách ưu việt. Nhưng nói gì cũng không thể lảng tránh một thực tế, bên cạnh những hộ dân nghèo cần hỗ trợ thì số lượng người thu nhập thấp thuộc cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang là không nhỏ cũng đang rất cấp bách về chỗ ở ổn định. Vì lẽ đó, một cơ chế để tạo quỹ nhà dồi dào đặc biệt là nhà giá rẻ, đồng thời giúp người thu nhập thấp có khả năng thanh toán, khả năng thuê nhà để ở vẫn là bài toán trực chờ các nhà quản lý phải đưa ra lời giải
