35 năm "cõng chữ" cho trẻ vạn đò

Những bóng điện đường bật sáng, tiếng gọi nhau đi học í ới của những đứa trẻ vạn đò phường Kim Long làm nhộn cả một vùng. Hoàng ơi, đi học? Cháu chờ Hoàng tí, hôm nay nó đi bán vé số về muộn, giờ đang thay quần áo. Tối nào cũng vậy, sau một ngày lao động mưu sinh, những đứa trẻ nơi đây lại cắp sách đến lớp học của cô giáo Hạnh "để tìm con chữ".

Đều đặn mỗi ngày cứ đúng 7h tối, cô giáo Bạch Thị Ngọc Hạnh (52 tuổi) lại lên phòng học số 3 Trường Tiểu học số 1, cơ sở 2 Kim Long (khu vực 6, phường Kim Long, TP Huế) để bắt đầu buổi dạy học cho trẻ vạn đò khu vực 6, Kim Long.

Tiếp bước đến trường

Vừa tròn 53 tuổi, cô Hạnh (ở 172 Nguyễn Phúc Thái, phường Kim Long, TP Huế), người sở hữu nhiều "chức" nhất vùng, là Chủ tịch Hội Phụ nữ, Trưởng nhóm Công tác xã hội, hội viên Hội Chữ thập đỏ phường, cộng tác viên dân số, y tế thôn, tổ. Học sinh trong lớp học phần lớn là những đứa trẻ trong khu vạn đò Kim Long nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Thất học, mù chữ vẫn còn là vấn đề "nóng" nơi xóm đò nghèo này.

Mẹ Nguyễn Thị Chi (74 tuổi) cho biết, trẻ con ở đây ban ngày đứa thì theo ghe, thuyền bố mẹ đi đánh bắt, đi làm cát sạn, đứa thì đi mưu sinh. Nhóm khác chưa làm được gì thì được đi học chứ lên lớp 3, lớp 4 rồi cũng nghỉ học đi làm, nhiều đứa không biết đọc, không biết viết. Rồi cô Hạnh đến từng gia đình khuyên bảo, động viên, vận động các em đến lớp học vào ban đêm.

Nhiều em mới lớp 2, lớp 3 đã trở thành lao động chính trong gia đình, việc đi học ở trường đã không thể, mà việc đi học lớp ban đêm cũng không dễ vì bố mẹ bắt ở nhà đi ngủ sớm để mai đi làm. Nhóm học sinh này thì phải đến nhà vận động thường xuyên, cứ hai, ba ngày không thấy trò đến lớp thì cô phải về tận nhà vận động, thuyết phục gia đình.

Đó là công việc của cô Hạnh ngoài giờ lên lớp, vì muốn duy trì lớp không còn cách nào khác, phải đi vận động. "Lớp học miễn phí hoàn toàn, không có sự ràng buộc giữa cô và trò nên việc duy trì sĩ số lớp là rất khó khăn, mặc dù vào đầu năm học mình có quà, tặng sách, vở, bút cho các em" - cô tâm sự. 

35 năm "cõng chữ" cho trẻ vạn đò ảnh 1

Cô giáo Hạnh soạn giáo án, chuẩn bị cho buổi dạy tiếp theo khi màn đêm xuống.

Lớp học có 48 em có độ tuổi từ 9 - 18 tuổi, học từ lớp 1 - 5. Năm học vừa qua có 10 em đã học xong chương trình lớp 5 và được gửi hồ sơ, học bạ lên học lớp 6. Nhờ liên kết với Trường Tiểu học số 1, cơ sở 2 Kim Long nên những em học ở lớp học ban đêm này cũng được làm học bạ như những em học chính quy ban ngày. Sau khi học xong lớp 5 các em có đủ điều kiện sẽ được cô chuyển lên cấp 2 để học lớp chính quy. Trong những năm qua, hàng ngàn học sinh nơi đây đã được "tiếp sức đến trường".

Dắt trẻ vào đời

Năm 1999, sau gần 20 năm dạy xóa mù chữ cho người lớn, trẻ em vạn đò có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực bến Me dọc bờ sông Hương. Sau đó khu vực này được giải tỏa lên vùng Kim Long. Đến vùng đất mới Hạnh lại tiếp tục "triệu tập" học sinh để "thực hiện sứ mệnh" của mình. Chồng cô làm nghề chạy xe, 5 đứa con cô cũng đã thành đạt và đã có công ăn việc làm nên cô có nhiều thời gian và điều kiện để "toàn tâm, toàn ý" cho lớp học của mình.

Đi học, Hà Thị Mỹ ở xóm Vạn đò, phường Kim Long đang học lớp 3 mang theo cả gàu, nón... để tát nước, đãi cát sạn để khi học xong là đi làm luôn.  Là lao động chính trong gia đình, cuộc sống gia đình chạy vạy từng bữa, nên bố mẹ em nhiều lần bắt em nghỉ học, nhiều hôm cô đã phải đích thân đến nhà khuyên bảo, động viên gia đình cho em đi học.

Cô phải hứa sau này em sẽ có công ăn việc làm thì tui mới cho cháu đi học, mình cũng liều gật đầu và giờ thì Mỹ đã ra trường đi làm nghề cắt tóc ở Đà Nẵng được một năm rồi. Sau đó, hai em của Mỹ là Hà Thị Nguyệt, Hà Thị Hằng đã được ông Hà Văn Châu mang ra lớp "trăm sự nhờ cô".

Cũng chính từ đó đã giảm thiểu đáng kể số lượng học sinh nghỉ học, nên mình rất có nhiều thời gian đứng lớp, soạn giáo án. Để tạo được sự thích thú cho từng nhóm, từng lớp, từng độ tuổi thì mình phải có sự chuẩn bị, bố trí tốt để các em học thoải mái, tập cho các em tính tự giác trong học tập. 

Lớp học đã tan được 15 phút, chúng tôi đã nghe từ trong những chiếc ghe nhỏ chênh vênh giữa sóng nước của những cư dân xóm Vạn đò vọng lại những tiếng ê, a… những bài đọc tiếng việt cứ vang lên rõ mồn một, cứ nối tiếp nhau vang xa. Tiếng vọng cứ lan dần, xa dần trong màn đêm tĩnh lặng

Khi còn là đoàn viên thanh niên của phường, cô Bạch Thị Ngọc Hạnh đã là một "dũng sĩ" diệt giặc dốt nhiệt tình, năng nổ. "Tham gia dạy xóa mù chữ cho người dân vạn đò ở bến Me dọc sông Hương (từ sau năm 1975). Cũng từ đó mình gắn bó với lớp, với trò cho đến tận bây giờ"

Khi còn là đoàn viên thanh niên của phường, cô Bạch Thị Ngọc Hạnh đã là một "dũng sĩ" diệt giặc dốt nhiệt tình, năng nổ. "Tham gia dạy xóa mù chữ cho người dân vạn đò ở bến Me dọc sông Hương (từ sau năm 1975). Cũng từ đó mình gắn bó với lớp, với trò cho đến tận bây giờ".

Nguyên Hùng

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.