Ngày 25/3, lần thứ 2, NHNN có văn bản giải trình quanh các ý kiến tham gia đóng góp vào Dự thảo Thông tư. Theo đó, cơ quan này tiếp tục khẳng định việc cho vay có hỗ trợ lãi suất chỉ áp dụng đối với người thu nhập thấp, cán bộ, viên chức, lực lượng vũ trang vay để thuê, thuê mua nhà ở xã hội vì “Trong Nghị quyết 02 của Chính phủ, đồng thời Luật Nhà ở 2005 về phát triển nhà ở xã hội cũng chỉ quy định 2 hình thức là thuê và thuê mua. Do đó, ngoài việc đảm bảo đúng nghị quyết và luật, đến thời điểm này chưa có đủ cơ sở pháp lý để mua bán nhà ở xã hội, nên việc cho vay cũng chưa đủ cơ sở để quy định tại Thông tư”.
Tuy nhiên, cũng như lần giải trình trước, NHNN cho biết hoàn toàn ủng hộ bổ sung thêm đối tượng vay mua nhà ở xã hội vào chương trình này, trong trường hợp pháp luật cho phép.
Về vấn đề mà hầu hết mọi người đều quan tâm, đó là tiêu chí nào để xác định là thu nhập thấp để được hỗ trợ vốn ưu đãi, NHNN cho biết hiện nay Bộ Xây dựng đang nghiên cứu và soạn thảo Nghị định Chính phủ về quản lý và phát triển nhà ở xã hội để quy định cụ thể hơn đối tượng người thu nhập thấp. Tuy nhiên, NHNN cũng cho biết, tại một số Thông tư trước đó của Bộ Xây dựng quy định đối tượng thuộc diện được mua nhà thu nhập thấp phải có mức thu nhập bình quân hằng tháng không thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ thu nhập thường xuyên theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân.
Còn theo quy định tại Nghị định 71/2010/NĐ-CP ngày 23/6/2010, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xác định mức thu nhập thấp tại địa phương căn cứ vào hướng dẫn của Bộ Xây dựng và điều kiện cụ thể của từng địa phương.
Liên quan đến đề xuất về tài sản thế chấp khi vay vốn, trong đó có kiến nghị cá nhân và doanh nghiệp dùng chính căn nhà mua/dự án đang xây để dùng làm tài sản đảm bảo, theo NHNN, hiện nay các quy định về giao dịch bảo đảm đã đầy đủ các hình thức và tài sản bảo đảm. Vì vậy, nếu chỉ quy định bảo đảm bằng chính căn nhà/dự án đang xây là không đầy đủ và có thể hạn chế việc tiếp cận vốn của khách hàng. Người dân và doanh nghiệp có thể sử dụng chính căn nhà mua/dự án đang xây để thế chấp theo quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Xây dựng.
Về việc quy định tỷ lệ cho vay giữa doanh nghiệp xây dự án và cá nhân thuê, thuê mua nhà, NHNN cho rằng, nếu quy định cụ thể tỷ lệ là không khả thi, vì dư nợ cho vay khách hàng tại các ngân hàng thương mại thường xuyên biến động, chưa kể thời hạn cho vay doanh nghiệp chỉ tối đa 5 năm, cá nhân hộ gia đình tối thiểu 10 năm, do đó không thể duy trì tỷ lệ này trong suốt thời gian thực hiện chương trình. Tuy nhiên, ngân hàng chỉ cho vay đối với các doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội, dự án chuyển đổi công năng sang nhà ở xã hội nằm trong danh mục của Bộ Xây dựng. Do đó, Bộ Xây dựng có thể linh hoạt điều tiết số tiền dành cho doanh nghiệp vay theo mức độ cung cầu về nhà ở xã hội trên thị trường.
Với đề xuất tăng lượng vốn thực hiện chương trình lên hơn 30.000 tỷ đồng, NHNN cho rằng, con số 30.000 tỷ đồng đã được NHNN và Chính phủ tính toán rất kỹ, trong đó có tính tới việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. “NHNN hy vọng với gói hỗ trợ lãi suất này sẽ tạo ra niềm tin cho thị trường và cùng với các thành phần kinh tế khác, thị trường bất động sản sẽ sớm hồi phục”.
Riêng chuyện lãi suất, trước một số ý kiến đề nghị phải quy định rõ mức lãi suất sau ngày 15/4/2016, NHNN cho biết, sau thời gian đó, cơ quan này sẽ công bố mức lãi suất mới (có ưu đãi) để phù hợp hơn với tình hình thực tế. Còn với đề nghị mở rộng đối tượng cho vay so với Nghị quyết 02 của Chính phủ, chẳng hạn như nhà dưới 80m2 (thay vì 70m2), thời hạn vay 20 năm (thay vì 10 năm), mua đất nền, mua nhà riêng lẻ…, NHNN cho biết, ghi nhận và sẽ chuyển cho Bộ Xây dựng, cơ quan liên quan xem xét, nghiên cứu để tham mưu cho Chính phủ quyết định
