2019: Năm của “ngoại giao Twitter”

“Ngoại giao Twitter” không còn là một khái niệm xa lạ. Dùng Twitter để truyền đi thông điệp đối ngoại đang trở thành xu hướng của nhiều nhà đối ngoại.

“Sự mới mẻ” của Trung Quốc

Năm 2019 chứng kiến một hiện tượng mới mẻ trong hoạt động ngoại giao của Trung Quốc khi các Bộ và các nhà ngoại giao cấp cao của nước này bắt đầu tham gia mạng xã hội Twitter với các tài khoản chính thức để truyền bá những thông điệp ngoại giao của Trung Quốc đến cộng đồng quốc tế.

Trước đây, giới quan sát cho rằng ngôn ngữ ngoại giao của Trung Quốc không có tính tự phát và Twitter bị cấm ở Trung Quốc và hầu hết mọi người không có quyền truy cập vào trang này. Tuy nhiên, cán bộ Trung Quốc ở nước ngoài đang được khuyến khích sử dụng Twitter theo một cách hoàn toàn mới. Đã có khoảng 55 tài khoản Twitter được cho là của các nhà ngoại giao, đại sứ quán và lãnh sự quán Trung Quốc, 32 trong số đó được tạo vào năm 2019.

Trong năm qua, họ viết nhiều dòng tweet có ngôn từ mạnh mẽ, thậm chí đôi khi gồm cả biểu tượng cảm xúc và những từ viết tắt phổ biến trên internet như "LOL" (Laughing out loud - dùng để biểu hiện cảm xúc vui vẻ trên mạng xã hội), kết hợp với hình ảnh hoặc các video clip ngắn.

Bà Rose Luwei Luqiu, nhà báo kỳ cựu và là trợ lý giáo sư ngành truyền thông tại Đại học Baptist Hong Kong, cho biết “Twiplomacy” (kết hợp giữa từ Twitter và diplomacy - ngoại giao) cho thấy chiến lược ngoại giao của Trung Quốc đang trở nên “chủ động hơn”. Trung Quốc đang tìm cách tiếp cận cộng đồng trên toàn thế giới và truyền bá thông điệp qua mạng xã hội.

Nhà ngoại giao kỳ cựu của Trung Quốc Triệu Lập Kiên nổi tiếng là người thẳng thắn bày tỏ quan điểm mạnh mẽ. Từng là nhà ngoại giao cấp cao thứ hai của Trung Quốc ở Pakistan, ông Triệu, hiện là Phó Tổng Giám đốc Bộ phận thông tin của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các phương pháp ngoại giao. Tweet bằng tiếng Anh hoàn hảo, ông Triệu thường chia sẻ những thông điệp về Trung Quốc. Ông cũng không ngại phản bác những điều ông cho là “tin giả”.

Nhiều người trên Twitter coi các bài đăng của Triệu là thông điệp tuyên truyền. Ông Triệu đã có mặt trên Twitter từ năm 2010. Ông là một trong những đặc phái viên Trung Quốc đầu tiên tham gia mạng xã hội này nhưng lượng người theo dõi ông chỉ tăng lên đáng kể từ tháng 7-2019, sau cuộc tranh cãi gay gắt giữa ông với bà Susan Rice, cựu Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ.

Ông Donald Trump được coi là Tổng thống Twitter.
Ông Donald Trump được coi là Tổng thống Twitter.

Ông Triệu có hơn 223.000 người theo dõi trên Twitter. Trong một cuộc phỏng vấn với Công ty Tin tức và truyền thông trực tuyến của Mỹ BuzzFeed hồi đầu tháng 12, ông nói rằng đã đến lúc để thể hiện một “sự tự tin mới nhưng không hung hăng” của Trung Quốc.

Với lời mời “hãy theo dõi chúng tôi để biết thêm về ngoại giao của Trung Quốc”, tài khoản Twitter của Bộ Ngoại giao Trung Quốc chủ yếu chia sẻ các video và tuyên bố được dịch sang tiếng Anh từ các cuộc họp báo. Sự gia tăng đột biến số tài khoản Twitter của giới ngoại giao Trung Quốc diễn ra vào thời điểm Trung Quốc đang vật lộn với các áp lực quốc tế, trong đó có chiến tranh thương mại Mỹ-Trung.

Một “diễn đàn” chủ chốt của ông Trump

Ông Donald Trump được gắn tên gọi “Tổng thống Twitter” đầu tiên trên thế giới vì trong năm đầu nhậm chức, ông đã chọn Twitter là mạng xã hội duy nhất để phát đi những thông điệp của mình. Nếu ông Trump chỉ nhận mình là fan hâm mộ số 2 của mạng xã hội Twitter thì có lẽ không ai dám nhận vị trí số 1.

Theo thống kê từ New York Post, năm 2019 vừa qua, ông Trump đã đăng tổng cộng 7.700 lần tweet trên mạng xã hội Twitter. Con số này tăng hơn gấp đôi so với 3.600 tweet vào năm 2018.

Thế giới giờ đã quen với việc hằng ngày, vào bất cứ lúc nào, ông chủ Nhà Trắng cũng có thể tung ra những tuyên bố dài khoảng 140 ký tự, từ chính sách quan trọng đến chuyện “tào lao”. Ông tweet chăm đến nỗi nhiều người còn đùa đây là thời kỳ nước Mỹ được điều hành bằng Twitter.

Trong khi vai trò của người phát ngôn hay thành viên nội các là truyền đạt khéo léo các thông điệp của người đứng đầu nhà nước thì ông Trump lại chọn Twitter để tuyên bố những quyết định quan trọng của mình như chính sách của Mỹ với Trung Quốc, việc rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) hay quan điểm trong quan hệ với nhiều đồng minh khác. Chắc chắn hiện tại cũng có rất nhiều nhà ngoại giao hay các nhà hoạch định chính sách đang “canh” Twitter của ông Trump mỗi ngày để chờ đón thông điệp tiếp theo từ ông chủ Nhà Trắng.

Rõ ràng, mỗi dòng Twitter của ông Trump bên cạnh việc truyền đi thông điệp về chính sách còn mang đến cho công chúng những cảm xúc nhất định, chính vì vậy nó có sức lan tỏa rất lớn. Những ngày qua, ông Trump cũng đã dùng chính Twitter để “đấu” với quá trình luận tội ông. Vừa qua, một đoạn tweet của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu tên nhà phân tích tình báo bị cho là người tố cáo mở màn cho quá trình luận tội ông.

Tuy nhiên, do lỗi kỹ thuật, nhiều người đã không thể tiếp cận được thông điệp của ông Trump. Đại diện Twitter cho biết việc ngừng hoạt động với một trong các hệ thống máy chủ của mạng xã hội này đã gây ra việc các tweet trên một số tài khoản, bao gồm cả ông Trump, có thể bị lỗi hiển thị với một số người, trong khi lại không xem được với những người khác.

Cũng chính tại Twitter, ông Trump chia sẻ quan điểm, chính sách cũng như lộ trình giải quyết nhiều vấn đề của nước Mỹ. "Đang ở rất gần một thỏa thuận lớn với Trung Quốc. Họ muốn có nó và chúng ta cũng vậy!", ông Trump đăng trên Twitter nói về thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Các chỉ số chứng khoán của Mỹ đã tăng vọt sau dòng tweet của ông Trump, với chỉ số Dow Jones tăng 300 điểm. Điều đó cho thấy Twitter của ông Trump có tầm ảnh hưởng lớn như thế nào.

Các chuyên gia cho rằng, cảm xúc là chìa khóa để thông điệp chạm tới nhận thức của người khác thông qua truyền thông xã hội. Ngoại giao kỹ thuật số không thể thành công nếu thông điệp không tạo ra cảm xúc để nuôi dưỡng một bản sắc của cá nhân mỗi nhà ngoại giao.

Theo giáo sư Joseph Nye, Đại học Harvard, cảm xúc và tính thuyết phục được tạo ra của mỗi thông điệp trong nhà ngoại giao là những cấu thành quan trọng của quyền lực mềm, tác động mạnh mẽ tới nhận thức của công chúng đối với chương trình nghị sự hoặc chính sách đối ngoại của mỗi quốc gia.

Hà Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.