Ký ức thời khói lửa
Con đường đất nhỏ chạy men theo chân đồi di tích đồi Him Lam dẫn chúng tôi đến nhà CCB Nguyễn Hữu Chấp. Năm nay ông đã bước sang tuổi 84 nhưng người cựu binh Điện Biên vẫn khoẻ mạnh, giọng nói chắc nịch như ngày nào ông còn là khẩu đội trưởng cối 82 ly trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Tròn 6 thập kỷ đã trôi qua nhưng hồi tưởng về những năm tháng bi hùng khói lửa năm xưa ông vẫn không khỏi bồi hồi xúc động. Từ quê hương Lâm Thao, Phú Thọ, trong đội hình Đại đội 290, Tiểu đoàn 166, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 ông đã đi hết 9 năm của cuộc kháng chiến trường kỳ. Ông tham gia những trận đánh đỏ lửa ở Nà Sản - Sơn La (trận đánh này 12 người thuộc khẩu đội cối 82 ly của ông hy sinh hết, bản thân ông bị thương) rồi hành quân lên Điện Biên Phủ. Ngày 13/3/1954, từ khu vực tập kết ở Tà Lèng, xã Thanh Minh khẩu đội cối 82 của ông chiếm lĩnh trận địa ở cánh đồng Him Lam cùng với các đơn vị hoả lực: DKZ75, DKZ57, cối 120ly… 17h cùng các đơn vị pháo binh, những khẩu cối 82 ly của đại đội ông được lệnh khạc lửa tấn công đồi Him Lam.
“Đại đội tôi có 4 khẩu đội, tôi là khẩu đội trưởng. Ngay sau 2 loạt đạn, pháo binh địch ở Hồng Cúm và Mường Thanh phát hiện ra vị trí của ta nên nã pháo điên cuồng vào trận địa. Vừa củng cố công sự, vừa bắn cấp tập lên cứ điểm Him Lam gần 1 giờ đồng hồ, pháo binh và cối được lệnh bắn chuyển làn cho bộ binh tiếp cận cửa mở xung phong tiến đánh các lô cốt cố thủ của quân Pháp. Đến lúc này, chỉ riêng khẩu đội tôi đã bị thương vong 5 người” – CCB Nguyễn Hữu Chấp rưng rưng xúc động khi nhớ lại trận đánh lịch sử hôm ấy.
CCB Nguyễn Hữu Chấp.
Sau trận đánh cứ điểm Him Lam, đơn vị ông tiếp tục bổ sung tân binh tham gia đánh đồi D1, D2, tiếp đó là E1, E2. Chiếm được đồi E, từ vị trí này, đại đội cối 82 ly của ông tiếp tục chi viện đánh địch phản kích, và tập trung bắn vào trung tâm tập đoàn cứ điểm Mường Thanh cho đến ngày toàn thắng. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, vâng mệnh Trung ương Đảng và Bác Hồ, ông cùng hàng ngàn cựu binh Đại đoàn 312 quay lên Điện Biên Phủ để mở đường, xây dựng nông trường. Quyết tâm ở lại với vùng chiến trường năm xưa – nơi rất nhiều đồng đội của ông đã chiến đấu dũng cảm và ngã xuống, CCB Nguyễn Hữu Chấp đã đưa vợ con từ Phú Thọ lên khai khẩn, vỡ hoang. Mảnh đất ông chọn để xây dựng nhà là Tổ dân phố 20, phường Him Lam đúng dưới chân đồi nơi ông và đồng đội đã chiến đấu trong chiều tối đỏ lửa ngày 13/3/1953. Mà không chỉ có ông, hồi đó hàng ngàn CCB Điện Biên Phủ thuộc các Đại đoàn từng tham gia đánh Điện Biên Phủ (Đại đoàn 312, 316, 308…) đã đưa vợ, con và gia đình lên xây dựng “xứ sở Mường Trời” (Mường Thanh tiếng Thái dịch ra nghĩa tiếng Kinh là Mường Trời).
Về nghỉ hưu với cương vị là Giám đốc xí nghiệp vật liệu xây dựng Điện Biên năm 1986, mấy chục năm qua, người CCB này chưa một ngày ngơi nghỉ. “Phát huy truyền thống anh bộ đội Cụ Hồ, nêu cao ý thức tự lực, tự cường và bằng trí tuệ của mình, ông Nguyễn Hữu Chấp cùng bao CCB Điện Biên Phủ khác đã khắc phục mọi khó khăn, động viên con cháu hăng say lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo” – Đại tá Vàng Anh Tủa, Phó Chủ tịch Hội CCB tỉnh Điện Biên cho biết. Từ nhiều năm nay, ông là tấm gương sáng trong phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng. CCB Nguyễn Hữu Chấp còn là thành viên tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ. Tổ dân phố số 20 từng là điểm nóng về ma tuý, nhưng bằng uy tín của mình, ông đã tích cực tuyên truyền, vận động hàng chục đối tượng nghiện hút tự giác cai nghiện, cảm hóa giáo dục nhiều thanh thiếu niên chậm tiến tiến bộ. Tuổi cao nhưng ông vẫn tham gia Hội CCB thành phố, tham gia tuần tra canh giác giữ gìn ANTT tổ dân phố.
Vẫn mãi là chiến sĩ Điện Biên
Theo Đại tá Vàng Anh Tủa, Phó Chủ tịch Hội CCB tỉnh Điện Biên, hiện nay toàn tỉnh có 15.000 hội viên CCB, trong đó CCB chống Pháp có gần 700 người, CCB tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ hơn 300 người. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, các hội viên CCB nói chung, CCB Điện Biên Phủ nói riêng đều là những chiến sĩ trên mặt trận phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo; vận động con em không nghe không tin theo luận điệu tuyên truyền gây mất đoàn kết dân tộc; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ gìn bình yên bản làng. Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, chính các CCB, trong đó có các CCB Điện Biên Phủ nhận đất ruộng, nhận khoán rừng, áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi; vay vốn ngân hàng mở ngành nghề dịch vụ, kinh doanh thương mại làm giàu chính đáng. 5 năm trở lại đây, Hội CCB các cấp đã xóa được trên 700 hộ nghèo. Các CCB của toàn tỉnh có gần 2.000 mô hình kinh tế trang trại tổng hợp, cửa hàng kinh doanh thương mại hoặc thành lập doanh nghiệp. Những CCB đánh Điện Biên Phủ năm xưa như CCB Nguyễn Hồng Cư, Hoàng Ngọc Tuế, Phạm Bá Miều, Hoàng Văn Bẩy, Nông Văn Khầu… dù tóc đã bạc, da đã mồi nhưng vẫn hăng say tham gia công tác xã hội, góp phần giữ bình yên bản làng.
Các CCB Điện Biên Phủ có nhiều đóng góp trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ.
Thiếu tướng Sùng A Hồng, Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên cho biết: “Các CCB tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ dù tuổi cao, sức yếu nhưng vẫn có nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết cho lực lượng Công an. Và bằng uy tín của mình, các cụ đã răn dạy con cháu, gia đình chấp hành nghiêm chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần tạo môi trường an ninh trật tự ổn định”.
Chúng tôi đứng trên đồi D1 – nơi đặt tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ giữa một buổi chiều tháng 4 đầy nắng, tiếng chuông từ nghĩa trang liệt sĩ A1 vọng về giữa âm thanh rì rào của gió núi. CCB Nguyễn Văn Bạch ở Thái Bình, nguyên chiến sĩ Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 tham gia đánh cứ điểm A1 rưng rưng xúc động. Ông bảo rằng, với các cựu binh Điện Biên Phủ giờ đây người trẻ nhất cũng bước sang tuổi 80, quỹ thời gian không còn nhiều nhưng như một lời ước hẹn, còn đi được thì ông còn lên với Điện Biên Phủ; để thắp nén hương trầm nhớ về những đồng đội đã ngã xuống và cũng để chứng kiến những thay da đổi thịt trên mảnh đất từng thấm đỏ máu cha anh và mặn nồng giọt mồ hôi của bao lớp người đi trước…