Tại Phước Hiệp, những NCUT không chỉ là bậc cao niên đáng kính mà còn là “cánh tay nối dài” đắc lực của lực lượng Công an cơ sở.
Thượng tá Phạm Văn Sơn, Trưởng Công an xã Phước Hiệp, khẳng định: “Sự hiện diện và tiếng nói của những NCUT chính là cầu nối quan trọng để đưa pháp luật vào đời sống, để những hủ tục lùi xa và tình đoàn kết trong thôn, trong làng được thắt chặt. Họ giúp chúng tôi nắm bắt tình hình từ sớm, từ xa, giữ gìn bình yên cho từng nếp nhà”.
Hiện trên địa bàn xã Phước Hiệp có 6 NCUT được công nhận. Ngoài ra, còn có hàng chục già làng, công dân tiêu biểu khác cũng rất được người dân kính trọng, tin yêu. Điển hình trong số những NCUT tại xã Phước Hiệp là ông Hồ Văn Thanh (SN 1976, trú thôn 6). Ở tuổi 50, ông Thanh không chỉ là tấm gương sáng về tinh thần “chăm chỉ làm ăn, dạy con thành tài” - khi người con gái lớn trở thành giáo viên mầm non tại xã, các con trai đều học hết lớp 12 - mà ông còn là điểm tựa tinh thần của cả thôn. Sự mẫu mực trong nếp nhà của ông Thanh đã trở thành minh chứng sống động nhất, thuyết phục người dân trong thôn noi theo.
Bên cạnh ông Thanh, còn có những NCUT khác như ông Hồ Văn Reo (trú thôn 3), Hồ Văn Biên (trú thôn 2), Hồ Văn Thành (trú thôn 7),...
Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng họ đều gặp nhau ở một tấm lòng tận tụy với thôn, làng. Vai trò của họ thể hiện rõ nét nhất trong công tác bài trừ các hủ tục lạc hậu như tảo hôn, hôn nhân cận huyết. Trong cộng đồng vùng cao, tiếng nói của những người như ông Thanh, ông Reo, ông Biên mang sức nặng đặc biệt.
NCUT không chỉ truyền đạt văn bản khô khan, mà “chuyển ngữ” các quy định pháp luật sang cách hiểu gần gũi của đồng bào, nhất là đồng bào Gié Triêng, giúp người dân hiểu rõ hệ lụy của tảo hôn đối với tương lai con trẻ. Bằng việc nuôi dạy con cái thành đạt, họ là bằng chứng thép để thay đổi quan niệm cũ kỹ về việc kết hôn sớm. Và khi những NCUT cam kết bài trừ tảo hôn, họ tạo ra áp lực dư luận tích cực, biến các hủ tục trở thành điều đáng xấu hổ thay vì là truyền thống cần bảo vệ.
Những NCUT tại xã miền núi Phước Hiệp không ồn ào, không khoa trương, nhưng trong từng việc hòa giải, trong từng lần tuyên truyền, họ chính là những “chốt chặn” bình yên. Họ sử dụng sợi dây tình cảm và sự tin cậy để hóa giải những rào cản, vốn là những tảng đá ngăn cản sự phát triển.
Có thể nói, những NCUT chính là “chất keo” gắn kết tình quân dân, là ngọn lửa giữ nhiệt cho những giá trị văn hóa và sự đổi mới tại miền núi Phước Hiệp hôm nay. Sự tận tụy của họ đã, đang và sẽ tiếp tục viết nên những câu chuyện đẹp về sự đoàn kết, góp phần đưa Phước Hiệp vững vàng hơn trên hành trình phát triển, hướng tới một cuộc sống hiện đại và văn minh hơn.
