Những ngày này, các lớp tái hòa nhập cộng đồng dành cho phạm nhân chuẩn bị được đặc xá tại các trại giam, trại tạm giam đang được tổ chức khẩn trương, nghiêm túc và thiết thực để chuẩn bị hành trang cho các phạm nhân trước khi trở về cộng đồng. Họ được trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng sống, định hướng nghề nghiệp và tâm thế vững vàng trước khi trở về với gia đình, cộng đồng, mở ra cơ hội làm lại cuộc đời và trở thành công dân có ích cho xã hội.
Chúng tôi có mặt tại Trại giam Suối Hai, Bộ Công an đúng lúc lớp tái hòa nhập cộng đồng đang vào ngày học thứ 2. Trên bục giảng, Thiếu tá Nghiêm Minh Tuấn, cán bộ giáo dục đang hướng dẫn cho các phạm nhân về các chính sách tái hòa nhập cộng đồng; các quy định về tái phạm, tái phạm nguy hiểm, xóa án tích…
Chăm chú lắng nghe, phạm nhân Nguyễn Đức Trường, SN 2000, quê ở Hà Nội, mạnh dạn giơ tay, hỏi cán bộ quy định về chính sách cho người chấp hành xong án phạt tù vay vốn. Phạm nhân Trường cho biết, khi vào trại, được cán bộ tuyên truyền mới biết có chính sách này và rất quan tâm, mong muốn sẽ được vay tiền để kinh doanh nhỏ, ổn định cuộc sống.
Giải thích thắc mắc của phạm nhân, Thiếu tá Nghiêm Minh Tuấn cho biết, sau khi được đặc xá/chấp hành xong án phạt tù thì người vay đến Công an xã/phường trình giấy tờ chấp hành xong án phạt tù để Công an xã lập danh sách, xác nhận điều kiện gồm: cư trú tại địa phương, chấp hành tốt pháp luật, đồng thời sẽ hướng dẫn làm hồ sơ. Sau đó, Công an xã, phường phối hợp với Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân để bảo lãnh, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù vay vốn. “Tùy theo mục đích vay vốn của các anh, chị, Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ cho các anh, chị vay với số tiền phù hợp để sản xuất, kinh doanh”, Thiếu tá Nghiêm Minh Tuấn giải thích.
Được biết, Nguyễn Đức Trường phạm tội chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy với mức án 7 năm tù, đã chấp hành án được 4 năm 3 tháng và được giảm án 2 lần với tổng thời gian 22 tháng. Nếu được đặc xá lần này, Trường sẽ được trở về sớm hơn 11 tháng so với thời hạn chấp hành án.
Chia sẻ về nội dung lớp học, Thiếu tá Nghiêm Minh Tuấn cho biết: “Thực hiện kế hoạch của Ban Giám thị về mở lớp tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá, tôi đã xây dựng kế hoạch, chuẩn bị tài liệu, nội dung để giảng dạy, cố gắng chuyển tải các nội dung cơ bản, nhất là nội dung về quyền, nghĩa vụ của người được đặc xá, quy định về xóa án tích, các quy định về tái hòa nhập cộng đồng…. Đặc biệt, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc cho người chấp hành xong án phạt tù vay vốn được nhiều phạm nhân quan tâm, tìm hiểu nên tôi giảng kỹ, trả lời đầy đủ các thắc mắc của phạm nhân để họ đủ kiến thức, có thể vận dụng ngay sau khi được đặc xá”.
Để nâng cao hiệu quả hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, Trại giam Suối Hai đã phối hợp với Trung tâm xúc tiến việc làm tổ chức nhiều buổi tư vấn, hướng nghiệp cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá, tập trung vào những vấn đề thiết thực phạm nhân sẽ đối diện khi trở về địa phương như tìm nghề, xin việc, vay vốn làm ăn, tiếp cận chính sách tín dụng dành cho người chấp hành xong án phạt tù. Thông qua các hoạt động giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý và kỹ năng sống, các phạm nhân được trang bị thêm kiến thức, củng cố niềm tin, từng bước tháo gỡ tâm lý tự ti, mặc cảm. Qua đó, giúp họ nhận thức rõ hơn lỗi lầm, xác định trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật sau khi được đặc xá.
Thượng tá Phạm Trung Dũng, Phó Giám thị Trại giam Suối Hai cho biết, đơn vị có 203 phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị đặc xá, đã được Tổ thẩm định liên ngành thẩm định, lập danh sách gửi Ban Chỉ đạo đặc xá Bộ Công an xem xét, báo cáo Hội đồng Tư vấn đặc xá rà soát, trình Chủ tịch nước quyết định. Đơn vị đang tổ chức 2 lớp tái hòa nhập cộng đồng cho các phạm nhân. Việc tổ chức cho phạm nhân được đề nghị đặc xá tham gia các lớp giáo dục pháp luật, giáo dục công dân và tư vấn hướng nghiệp mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. “Điều quan trọng nhất là giúp phạm nhân nhận thức rõ lỗi lầm, khơi dậy niềm tin, ý chí và nghị lực vươn lên trong cuộc sống. Khi được chuẩn bị tốt về tâm lý, kiến thức pháp luật và nghề nghiệp, họ sẽ có thêm động lực để tránh xa tệ nạn xã hội, tích cực lao động, ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm, góp phần bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương”, Thượng tá Phạm Trung Dũng chia sẻ.
Được biết, để tạo điều kiện tối đa cho các phạm nhân được đặc xá trở về tái hòa nhập cộng đồng, Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (QLTG, CSGDBB, TGD) đã chỉ đạo các cơ sở giam giữ mở các lớp tái hòa nhập cộng đồng cho các phạm nhân có tên trong danh sách đề nghị đặc xá. Theo đó, các phạm nhân sẽ được học liên tục 5 ngày với nội dung như: chính sách về tái hòa nhập cộng đồng;quyền và nghĩa vụ của người được đặc xá; các quy định của Luật Cư trú, Luật Căn cước, Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ; Luật An ninh mạng, Luật Xử lý vi phạm hành chính …
Đặc biệt, các trại giam tự soạn bài giảng hoặc có thể phối hợp với các đơn vị chức năng mời chuyên gia, giảng viên giảng về nghị lực, trách nhiệm của bản thân, gia đình và xã hội; kỹ năng vượt qua khó khăn, hòa nhập cộng đồng, kỹ năng tìm kiếm việc làm… Bên cạnh đó, các phạm nhân cũng được tập huấn, được giải đáp câu hỏi, được cán bộ hướng dẫn lập kế hoạch tái hòa nhập cộng đồng…
Bên cạnh đó, theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD cũng phối hợp Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về TTXH chỉ đạo Công an các địa phương tổ chức thu thập thông tin, cấp căn cước cho phạm nhân để họ đầy đủ điều kiện tái hòa nhập cộng đồng ngay.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường, Cục trưởng Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD cho biết, từ năm 2020 đến nay, Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD đã chỉ đạo các trại giam mở các lớp chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cho phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt tù hoặc được thẩm định đồng ý đề nghị đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện. Theo đó, các trại giam đã tổ chức gần 8 nghìn lớp tư vấn tâm lý, hỗ trợ thủ tục pháp lý cho 400 nghìn lượt phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt tù, chuẩn bị được đặc xá. Các trại giam đã phối hợp với các trường đào tạo nghề tại địa phương tổ chức các lớp đào tạo nghề cho hơn 55 nghìn phạm nhân, cấp chứng chỉ cho phạm nhân hoàn thành khóa học. Qua đó, giúp cho người chấp hành xong án phạt tù và người được đặc xá có cơ hội tìm kiếm việc làm ổn định cuộc sống, góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn…
