Xuất khẩu gạo, những bước đi vững chắc

Lúa gạo là một trong những mặt hàng nông sản chủ lực của vùng ĐBSCL. Với tổng diện tích trồng lúa mỗi năm khoảng 4,3 triệu ha, vùng này sản xuất ra trên 25 triệu tấn lúa hàng hóa cung cấp thị trường gần 90% lượng gạo xuất khẩu (XK) của Việt Nam.

Từ đầu năm 2018 đến nay, XK gạo của cả nước đạt kết quả rất đáng khích lệ cả về lượng, về giá cũng như chủng loại XK. Tính đến trung tuần tháng 9-2018, XK gạo cả nước đạt 4,73 triệu tấn, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2017, với kim ngạch khoảng 2,38 tỷ USD, tăng 24,8%. 

Giá XK bình quân đạt khoảng 503,3 USD/tấn, tăng 62,4 USD/tấn so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cơ cấu, chủng loại gạo XK đã chuyển dịch tích cực. 

Cụ thể, tăng dần gạo trắng chất lượng trung bình, gạo cao cấp, gạo thơm và giảm dần gạo trắng chất lượng thấp. 9 tháng của năm 2018, gạo trắng chất lượng thấp chỉ chiếm 2,07% tổng lượng gạo XK. Trong khi đó, gạo trắng chất lượng cao và trung bình chiếm 42,46% và gạo thơm chiếm đến 33,24% tổng lượng gạo XK của Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, hằng năm, lượng gạo XK của Việt Nam chiếm khoảng 15% tổng lượng gạo XK toàn thế giới. Gạo Việt đã có mặt ở gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ với các sản phẩm đa dạng như: gạo hạt dài, gạo hạt ngắn, gạo thơm, gạo đồ, gạo hữu cơ. Đáng chú ý, gạo Việt Nam bước đầu đã thâm nhập được vào những thị trường có khó tính như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU… 

Ông Phạm Thái Bình, Giám đốc Công CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (Cần Thơ), cho rằng: “Giá gạo XK của Việt Nam đã tăng từ 17 - 20%. Giá tăng do nhu cầu gạo thế giới tăng. Nhưng yếu tố chính là chất lượng gạo của Việt Nam đã được nâng lên đáng kể, đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của nhiều thị trường”. 

Thu mua, chế biến gạo xuất khẩu tại Công ty CP Gentraco (TP Cần Thơ).
Thu mua, chế biến gạo xuất khẩu tại Công ty CP Gentraco (TP Cần Thơ).

Theo ông Bình, giá trị XK gạo của Việt Nam tăng khá, thì yếu tố chất lượng là cơ bản. Việc cải thiện về chất lượng cho thấy hiệu quả từ tái cơ cấu ngành hàng lúa gạo. Nhiều doanh nghiệp (DN) đã không còn ngồi tại kho thu mua gạo, mà tham gia liên kết với nông dân để hình thành những vùng nguyên liệu, nhằm kiểm soát được chất lượng ngay từ sản xuất.

Trong các thị trường thì Trung Quốc là thị trường tiêu thụ nhiều nhất các loại gạo của Việt Nam. Trong tháng 9-2018 tăng đến 22,7% về lượng, 30,9% về kim ngạch, đạt 110.497 tấn, trị giá 51,03 triệu USD. Tính chung 9 tháng của năm 2018, thì lượng gạo XK sang Trung Quốc đạt 1,13 triệu tấn, trị giá trên 580 triệu USD, với giá trung bình đạt 515,4 USD/tấn, tăng 15,2% so với cùng kỳ. 

Ngoài ra, XK gạo của Việt Nam còn tăng vọt về lượng cũng như kim ngạch ở các thị trường: Ba Lan tăng 357% về lượng, 422% về kim ngạch, đạt 2.989 tấn, trị giá khoảng 1,74 triệu USD; Thổ Nhĩ Kỳ tăng 331,4% về lượng, 369,3% về kim ngạch, đạt 4.547 tấn, trị giá khoảng 2,61 triệu USD…

Đáng chú ý, ngày 15-8-2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định 107/2018/NĐ-CP, về kinh doanh xuất khẩu gạo đã tạo điều kiện cho nhiều DN tham gia xuất khẩu gạo; thúc đẩy ngành XK gạo của Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn, ngay cả với người nông dân, các HTX hay DN. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), theo Nghị định 109/CP trước đây, khi DN ký hợp đồng phải đăng ký qua VFA, nhưng kể từ ngày 1-10-2018, khi Nghị định 107/CP có hiệu lực thay thế Nghị định 109/CP thì DN không còn phải đăng ký qua VFA nữa. 

Từ sau ngày 1-10, các hợp đồng XK gạo sẽ không có ai quản lý vì không cần đăng ký với VFA hay với Bộ Công Thương, DN chỉ cần làm tờ khai Hải quan. Đến cuối tháng, các DN đầu mối XK gạo có trách nhiệm báo cáo với Bộ Công Thương số lượng đã thực hiện, số lượng ký kết hợp đồng… 

Như vậy, Nghị định 107/CP tạo điều kiện rất thuận lợi cho người sản xuất tự XK sản phẩm gạo của mình khi có đầu mối tiêu thụ.

Bên cạnh những bước đi tích cực, việc sản xuất, XK gạo của Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức. Theo đó, Việt Nam là một trong 5 nước bị ảnh hưởng lớn nhất do biến đổi khí hậu gây ra. Lũ lụt, hạn hán, triều cường, xâm nhập mặn… thường xuyên xảy ra với tần suất, cường độ ngày càng tăng đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất lúa gạo nói riêng. 

Bên cạnh đó, canh tranh toàn cầu trong sản xuất, kinh doanh lúa gạo ngày càng gia tăng, đặc biệt cạnh tranh về chất lượng và giá trị; cơ sở hạ tầng trong sản xuất lúa gạo còn hạn chế, nhất là vấn đề logistic… cũng là những yếu tố “gây khó” cho XK gạo. 

Ngoài ra, năng lực thâm nhập thị trường, quảng bá, đàm phán ký kết hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các thương nhân kinh doanh, XK gạo còn hạn chế. Các sản phẩm thương hiệu gạo Việt Nam vẫn chưa được phần lớn người tiêu dùng cuối cùng tại các nước biết đến. Người tiêu dùng biết đến gạo Việt thông qua một thương hiệu khác hoặc sản phẩm gạo đã được chế biến…

Đức Văn

Các tin khác

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng SJC giảm 1,5 triệu đồng mỗi lượng sáng 6/11, nối dài đà điều chỉnh sau khi lập đỉnh tuần. Giá vàng thế giới biến động, Ngân hàng Thế giới dự báo giá còn cao đến năm 2027.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Thêm dư địa giảm lãi suất

Thêm dư địa giảm lãi suất

Việc hoán đổi ngoại tệ có kỳ hạn lên tới 6 tháng được đánh giá là động thái chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để hỗ trợ nền kinh tế.

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng thế giới tăng hơn 200 USD/ounce, tái lập mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng trong nước tăng vọt tới hơn 2 triệu đồng/lượng.

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Cục Khoa học công nghệ và chuyển đổi số (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho hay, việc siết chặt quản lý này xuất phát từ hai nhóm căn cứ quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý và bảo vệ lợi ích kinh tế, an toàn thông tin quốc gia.