- Xuất khẩu gạo khó đạt chỉ tiêu 5,4 triệu tấn
- Tạm dừng xuất khẩu gạo sang Mỹ vì có dư lương thuốc BVTV vượt mức
- Khẩn trương xây dựng chiến lược xuất khẩu gạo
- Rà soát tình hình sản xuất, xuất khẩu gạo
Nguyên nhân chính, theo VFA phân tích, sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2016-2017 được dự báo sẽ đạt mức kỷ lục khoảng 480 triệu tấn gạo xay xát, cao hơn niên vụ trước khoảng 1,6%. Kéo theo đó là tồn kho gạo toàn cầu được dự báo lên ở mức cao nhất từ năm 2001 đến nay.
 |
| Xuất khẩu gạo năm nay chỉ tương đương năm 2016. |
Đáng chú ý, tồn kho ở các nước xuất khẩu chính lại giảm đáng kể, trong khi tăng ở các nước nhập khẩu và xuất khẩu nhỏ. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng giảm nhập khẩu và hạn chế các hợp đồng thương mại gạo. Trong khi đó, những năm trước đây, các nước trong khu vực ASEAN như Philippines, Malaysia, Indonesia… nhập khẩu gạo Việt Nam lên đến 2-3 triệu tấn gạo theo các hợp đồng tập trung, nhưng đến năm 2016, lượng gạo xuất khẩu sang cả ba thị trường này chỉ còn khoảng 10%.
Đồng thời, xu hướng tự do hóa trong thương mại gạo ngày càng phổ biến ở các nước này khiến các hợp đồng tập trung tiếp tục suy giảm. Đó là chưa kể đến sự cạnh tranh gay gắt với các nước xuất khẩu trong khu vực ở các thị trường chính. Với bối cảnh trên, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm 2017 tiếp tục gặp nhiều khó khăn.
Ngay cả thị trường Trung Quốc - thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam cũng khó đạt được sản lượng xuất khẩu như mong muốn. Mặt khác, theo thông tin từ VFA, hiện sản lượng tồn kho của các doanh nghiệp từ năm 2016 chuyển sang là 443.000 tấn, chưa kể vụ Đông Xuân sắp sửa vào đợt thu hoạch. Với nhu cầu yếu, sản lượng lại dồi dào, nhiều khả năng giá lúa gạo sẽ sụt giảm và tiêu thụ gặp nhiều khó khăn.
Trước tình hình đó, VFA đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá tình hình thực tế và kiến nghị Chính phủ quyết định mua tạm trữ lúa gạo vụ Đông Xuân 2016-2017, để ổn định giá thị trường theo định hướng, bảo đảm mức lãi tối thiểu cho nông dân.
Bên cạnh đó, để tháo gỡ những khó khăn cho ngành lúa gạo, đại diện VFA kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xúc tiến nhanh kế hoạch thực hiện lộ trình tháo gỡ các điểm nghẽn khi xuất khẩu gạo sang các thị trường chất lượng cao, giá cao. Đồng thời, có định hướng phát triển sản xuất dựa trên cơ sở nâng cao chất lượng và hiệu quả…
Trong năm 2016, xuất khẩu gạo đạt gần 4,9 triệu tấn với giá trị 2,1 tỷ USD, giảm mạnh lên đến 25,5% về số lượng và 20,5% về giá trị so với năm 2015. Theo đánh giá của các chuyên gia, điểm sáng duy nhất của xuất khẩu gạo trong năm 2016 là giá lúa gạo nội địa hầu hết đều tăng so với năm trước đó, đảm bảo thu nhập ổn định cho người dân. Đây cũng là năm duy nhất trong nhiều năm gần đây không phải thực hiện chính sách thu mua tạm trữ để bình ổn thị trường trong nước.
