1. Sáng 29 tết, chợ hoa Tây Hồ người xe khá nhộn nhịp. Thêm chút mưa xuân, không khí ngày tết càng đậm đặc. Chỉ có điều, người bán kẻ mua đều có phần trầm lắng, không ồn ĩ, huyên náo lắm. Những loại hoa tết truyền thống như violet, thược dược loanh quanh chỉ 20-25 nghìn một bó to. Các loại hoa khác cũng theo đó mà tự "biết thân biết phận". Đặc biệt năm nay những loại cây "giả cầy" như những gốc sung quả chi chít từ gốc tới ngọn nhưng thực ra đều cắm dây thép đã không thấy xuất hiện mấy nữa…
Địa lan mọi năm 300 - 400 nghìn đồng một cành, năm nay cành to 220, cành nhỏ 180 nghìn mà khách cứ nâng lên đặt xuống mãi. Chả bù cho trước Tết, truyền thông cứ đưa tin, nào những dò địa lan tới hơn 40 triệu đồng, nào chậu địa lan hồ điệp giá hơn 20 triệu, nào lan trần mộng cả trăm triệu đồng một chậu… khiến cho bàn dân thiên hạ phát sốt phát rét. Cũng có thể có như thế, nhưng chỉ là một vài trường hợp điển hình thôi, đâu phải dành cho đại đa số. Kinh tế suy thoái, túi tiền eo hẹp khiến người ta không thể phóng tay cho những nhu cầu không quá bức thiết nữa.
Đối với thị trường cây hoa đặc trưng ngày tết như đào, quất năm nay cũng có sự khác biệt. Người miền Nam đón tết với mai, với cúc, thì người miền Bắc không thể thiếu đào, thiếu quất. Ngoài đặc tính vùng miền và thời vụ, không phải ai cũng biết đến cành đào ngày tết có ý nghĩa xua đuổi tà ma, cây quất sum sê mang ý nghĩa cầu an, đem lại may mắn cho gia chủ.
Tham khảo trên mạng thì nhiều, nhưng tựu trung lại, đều cho rằng ngày tết, một cây quất sai quảá, đâm chồi nảy lộc sẽ đem lại những điều may mắn cho cả năm. Trong quan niệm dân gian, cây quất còn là biểu tượng cho sức khỏe, bình an, trường thọ và cả sự may mắn trong tình duyên. Theo đó, một cây quất đẹp thường phải có gốc to, thân ngắn chẻ làm nhiều nhánh nhỏ thể hiện sự sum vầy của nhiều thế hệ trong một gia đình. Cây đủ "tứ quý" gồm hoa, chồi lộc, quả vàng và quả xanh. Còn như cành đào, theo phong thủy xưa nay được coi là kết tinh của ngũ hành. Đào có thể trị bách quỷ, xua đuổi tà ma. Hoa đào tượng trưng cho sự đổi mới và sức sinh sôi phát triển mạnh mẽ.
Đào gốc càng to, thân càng sần sùi thì càng có giá trị. Chẳng thế mà để tăng giá trị cho gốc đào cổ thụ, trước đó cả năm trời người trồng đào chẳng tiếc công đục khoét, đốt lửa phun thuốc trừ sâu để tạo dáng hốc lồi lõm trên thân đào. Quất thường ít khi có gốc to cổ thụ như đào, nhưng để có được những thân cây xanh lét rêu phong, nhà vườn cũng chẳng tiếc công ngồi quét nước cơm cho từng thân cây một, vừa tăng giá trị của cây, vừa khiến người mua hài lòng mà móc hầu bao.
Nói như thế nhưng cũng không phải cứ đào to, quất đẹp muốn bán bao nhiêu thì bán. Chợ đào, quất năm nay người bán thì nhiều mà người mua thì ít. Nhiều người đi sắm tết với tư tưởng gọi là cho có, đắt tiền không mua. Đào gốc to ế, đào rừng càng ế. Chợ hoa Hàng Lược, mọi năm đi bộ qua cổng chợ còn khó, năm nay ngồi trên xe máy đi qua cũng chỉ gặp chút trở ngại. Sức mua giảm sút trông thấy. Suy thoái gõ đến cửa từng nhà.
2. Với bối cảnh chung như vậy, lại thấy có những điểm sáng. Suy thoái khiến người ta không phóng tay cho những thứ quá cầu kỳ, thì đối với những sản phẩm mang đầy tính sáng tạo lại tìm được chỗ đứng. Đó là những cây ngũ quả, bánh tét chữ, dưa hấu khắc chữ hay bưởi hồ lô…
Thôi thì câu chuyện giá cả còn tùy quan điểm và cảm hứng của chủ nhà, nhưng phải nói rằng, làm ra những sản phẩm độc đáo ấy là cả một sự đầu tư sáng tạo lẫn công sức của người làm vườn trong một nỗ lực tìm lối thoát chung. Một trái dứa rồng, dứa phượng bày trên mâm ngũ quả có thể chứa đựng tâm huyết của cả một năm trời ấp ủ của người nông dân. Nhiều loại cây cảnh đánh vào thị hiếu đầu năm mới cũng có cơ hội được quan tâm nhiều hơn như cây táo cảnh, các chậu Kim Ngân Lượng to gồm nhiều cây ghép thành tạo hiệu ứng bắt mắt…
Nếu như trước tết người ta nói nhiều đến những vườn quả phật thủ sai trĩu như một hướng sản xuất mới đầy triển vọng cho người nông dân ở một vài làng hoa truyền thống thì cũng có một loại cây rất lạ được nhắc đến trong Tết Giáp Ngọ này, đó là cây tiền. Không phải là cây tiền mà mèo Badilio và cáo Alisa lừa cậu bé người gỗ Buratino trồng trên cánh đồng Kỳ Diệu, mà là cây làm bằng tiền thật.
Câu chuyện về một cơ sở làm đồ thủ công ở ngay Trung Yên, Cầu Giấy, Hà Nội làm ra những cây "Tiểu thần tài" từ dây thép và những tờ tiền giấy 500 đồng và 10 nghìn đồng tiền cũ là sự tái khẳng định: Sáng tạo bao giờ cũng tìm được chỗ đứng của nó
