Theo thống kê trong toàn tỉnh Sơn La, hiện tổng diện tích xoài vào khoảng 20.000 ha, tập trung nhiều nhất ở các huyện Yên Châu, Mường La, Sông Mã, TP Sơn La… Hiện nay, hầu hết diện tích xoài Sơn La được người nông dân chăm sóc, thu hoạch theo quy trình đảm bảo tiêu chuẩn về an toàn, chất lượng và mẫu mã.
Yên Châu là vùng có nhiều diện tích xoài nhất tỉnh, với hơn 3.200 ha. Năm nay dự tính sản lượng thu hoạch đạt khoảng 17.000 tấn. Đến nay, địa phương đã tiêu thụ được khoảng 12.000 tấn. Theo ghi nhận tại nhiều nhà vườn, mặc dù đã đến lúc thu hoạch, nhưng vì giá rẻ, nên người dân cũng chẳng mặn mà với việc thu hái để bán.
Chị Nguyễn Thị Huệ, thương lái ở thị trấn Yên Châu cho biết: về cơ bản năm nay xoài cho sản lượng cao, tuy nhiên giá lại thấp, giá đổ tại vườn chỉ từ 2.500 - 3.000 đồng/kg. Với giá này thì người dân không đủ tiền đầu tư, chăm sóc”.
Ông Quàng Văn Sơn ở xã Chiềng Hặc, huyện Yên Châu chia sẻ: Bà con ai cũng buồn, không hái thì xoài rụng thối, mà hái bán với giá thấp cộng thêm chi phí thuê hái thì bà con bị lỗ.
Nhiều vùng trồng đã sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; Cục Bảo vệ thực vật đã cấp 99 mã vùng trồng xoài với diện tích hơn 1.400 ha để phục vụ xuất khẩu vào các thị trường Trung Quốc, Mỹ, Úc, NewZealand…
Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La cho biết, năm nay, xoài Sơn La được mùa, với sản lượng đạt trên 81.000 tấn, tăng gần 64% so với năm 2022. Do những tháng đầu năm nắng nóng kéo dài, lượng mưa ít nên xoài Sơn La năm nay cho thu hoạch muộn hơn, trùng vào vụ thu hoạch xoài của miền nam và nước bạn Trung Quốc; chất lượng sản phẩm không ổn định, xuất hiện tình trạng sản xuất tự phát… Đây là các lý do chủ yếu khiến xoài địa phương tiêu thụ chậm và giá thành thấp hơn các năm trước.
“Tỉnh Sơn La cũng đã tổ chức các hội nghị để doanh nghiệp, HTX ký kết hợp đồng giúp người dân tiêu thụ sản phẩm xoài. Hiện nay, các sản phẩm sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu; hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn vào các chuỗi cửa hàng, siêu thị lớn thì không thừa, thậm chí còn thiếu, nhưng các sản phẩm đại trà trong dân thì nhiều và đầu ra không ổn định. Hướng tới là phải vận động người dân tham gia vào các HTX để liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, chế biến... như vậy mới có thể bền vững được” - ông Hà Như Huệ nói.
Để chủ động thúc đẩy tiêu thụ, xuất khẩu các sản phẩm nông sản nói, sản phẩm xoài nói riêng, ngành Công thương tỉnh Sơn La đã tích cực triển khai nhiều giải pháp tích cực, chú trọng quảng bá, tiêu thụ qua kênh thương mại điện tử; tổ chức các hoạt động quảng bá, xúc tiến, kết nối tiêu thụ tại thị trường trong nước, quốc tế…
Những biến động về giá cả luôn theo chiều hướng bất lợi cho người trồng nông sản trên địa bàn Sơn La khi chi phí đầu vào luôn tăng. Nếu như câu chuyện này cứ tiếp tục kéo dài thì diện tích cây xoài trên địa bàn tỉnh Sơn La sẽ sụt giảm. Đòi hỏi cơ quan chức năng cần có những giải pháp và lộ trình cụ thể, rõ ràng để người nông dân Sơn La yên tâm lao động, sản xuất.
Thanh Hà hồ hởi được mùa vải sớm 
Nông dân Hải Dương tất bật trong mùa vải 
