Xét xử vụ cấp bằng giả tại Trường đại học Đông Đô: Cái kết của thỏa hiệp với gian lận

Đứng trước bục khai báo trong phiên tòa xét xử vụ án “Giả mạo trong công tác” xảy ra tại trường Đại học Đông Đô là 10 bị cáo công tác trong ngành giáo dục. Trong đó, có các bị cáo nguyên là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng của trường Đại học Đông Đô.

Khai nhận hành vi phạm tội, các bị cáo “phân trần” vì lo ngại bị đuổi việc, muốn được giữ vị trí công tác nên đã đồng ý cấp bằng... giả dù biết là sai phạm, vì tư lợi mà đồng ý “môi giới” lôi kéo học viên để lấy tiền thưởng. Họ đã quên đi vai trò là nhà mô phạm, là thầy cô giáo mà thỏa hiệp với việc làm gian lận, mua bán văn bằng, cung cấp chứng chỉ giả.

a1.jpg -0
Bị cáo Dương Văn Hòa, nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Đông Đô.

Chỉ đạo cấp dưới làm giả

Ngày 23-12, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử 10 bị cáo ở trường Đại học (ĐH) Đông Đô bị truy tố về tội giả mạo trong công tác, theo quy định tại Điều 359 BLHS. Tham dự phiên tòa có 24 luật sư bào chữa cho 10 bị cáo và bảo vệ quyền lợi cho Trường đại học Đông Đô. 210 người được xác định đã mua bằng giả của trường Đại học Đông Đô, bị Cơ quan điều tra thu giữ số bằng này, được Tòa thay đổi tư cách tham gia tố tụng, từ nhân chứng sang người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trong số này, chỉ có 2 người có mặt tại tòa.

Trước bục khai báo, bị cáo Dương Văn Hòa, Hiệu trưởng trường ĐH Đông Đô khai, các thành viên tham gia Hội đồng quản trị của trường ĐH Đông Đô nhưng không góp vốn. Người góp vốn thành lập trường là Trần Khắc Hùng và một số công ty. Theo bị cáo Hòa, trường ĐH Đông Đô là sở hữu của Trần Khắc Hùng, các ban được lập ra chỉ cho đầy đủ. Bị cáo cho biết, bị cáo là thành viên HĐQT của trường nhưng không góp vốn. Với chức trách Hiệu trưởng, bị cáo chỉ quản lý hành chính đối với trường và thực hiện nhiệm vụ mà ông Trần Khắc Hùng giao.

a2.jpg -0
Bị cáo Lê Ngọc Hà.

Bị cáo Trần Kim Oanh, cựu Phó Hiệu trưởng ĐH Đông Đô, khai, cơ cấu tổ chức của trường cơ bản như lời bị cáo Hòa trình bày, chỉ đính chính là thời điểm diễn ra vụ việc, trường mới chỉ có HĐQT chứ chưa có Hội đồng trường. Theo lời bị cáo Oanh, HĐQT trường chỉ có 1 thành viên có góp vốn, còn lại các thành viên khác không góp vốn. Bị cáo Oanh cho biết mình là 1 thành viên trong HĐQT và thực hiện theo chủ trương của Chủ tịch HĐQT Trần Khắc Hùng.

Với quyền hạn là Hiệu trưởng trường ĐH Đông Đô, từ ngày 22-5-2018 đến 29-3-2019, Dương Văn Hòa vẫn ký 429 văn bằng giả, trong đó 208 trường hợp được cấp văn bằng giả, xác định được họ tên, tuổi, nơi cư trú, chức vụ, đơn vị công tác. Còn lại 221 trường hợp được cấp văn bằng giả đã xác định được họ tên, tuổi người được cấp bằng nhưng không xác định được nơi cư trú, đơn vị công tác. Ngoài ra, Hòa còn ký các quyết định về việc công nhận tốt nghiệp đại học hệ văn bằng 2 và giới thiệu 2 trường hợp để trường làm thủ tục cấp bằng.

Là Phó Hiệu trưởng trường ĐH Đông Đô, từ tháng 4-2018 đến 3-2019, Oanh đã chỉ đạo các bị cáo khác tiếp nhận hồ sơ, tổ chức cho học viên hợp thức bài thi. Oanh đã ký 16 danh sách đề nghị in bằng giả cho 287 cá nhân. Bị cáo Oanh còn chỉ đạo cấp dưới làm giả bản phô tô quyết định về việc công nhận thí sinh trúng tuyển để làm thủ tục mua phôi bằng tại Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT). Oanh cũng chỉ đạo cấp dưới làm hợp thức quyết định về việc công nhận thí sinh trúng tuyển đại học hệ văn bằng thứ hai và danh sách kèm theo có 382 học viên trúng tuyển; hợp thức quyết định về việc công nhận trúng tuyển đại học hệ văn bằng thứ hai năm 2016 kèm theo danh sách 47 cá nhân trúng tuyển để “đối phó” với Bộ Giáo dục & Đào tạo.

Tại phiên xét xử, bị cáo Hòa khai, chủ trương đào tạo Văn bằng 2 tiếng Anh từ cuối năm 2017 do Trần Khắc Hùng quyết định. Tuy nhiên, Hùng không họp HĐQT và Ban lãnh đạo trường mà trực tiếp chỉ đạo cấp dưới thực hiện. Dương Văn Hòa thừa nhận, việc đào tạo này là không hợp pháp, không đúng quy trình đào tạo, chưa được Bộ Giáo dục & Đào tạo đồng ý cấp phép. 

Về quy chuẩn tốt nghiệp văn bằng 2 tiếng Anh, bị cáo Hòa thừa nhận gồm 3 tiêu chuẩn: Đã tốt nghiệp văn bằng 1, có nhu cầu và nộp hồ sơ, phải nộp tiền (thấp nhất là 29 triệu, cao nhất là 35 triệu đồng). Lẽ ra, học viên sẽ phải tham gia đủ 71 tín chỉ, thi tốt nghiệp để được cấp văn bằng. Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận hồ sơ học viên, ĐH Đông Đô không tổ chức thi đầu vào, không đào tạo theo tín chỉ mà hướng dẫn học viên hợp thức các bài thi bằng hình thức phát đề và đáp án cho học viên chép lại. Cá biệt, có trường hợp còn không cần hợp thức hóa bài thi nhưng vẫn được cấp bằng.  Cựu Hiệu trưởng ĐH Đông Đô khẳng định, bị cáo tin tưởng vì Trần Khắc Hùng nói cứ yên tâm làm đi, “những vi phạm của trường không nguy hiểm lắm đâu”(?) Về chủ trương cấp văn bằng 2 tiếng Anh không qua đào tạo, bị cáo Trần Kim Oanh trình bày, khi họp, Trần Khắc Hùng nói đã tìm hiểu, tham khảo ý kiến của luật sư, cùng lắm chỉ vi phạm hành chính, các nhân viên chỉ thực hiện thì không có vấn đề gì (?)…

Hám lợi nhỏ, hệ lụy lớn

 Theo lời khai của bị cáo Oanh, ông Trần Khắc Hùng đã quy định mỗi nhân viên, hằng năm, phải tuyển một số lượng học viên nhất định. Mỗi hồ sơ đưa về, nhân viên trong trường được thưởng 7 triệu đồng. Điều này đã được quy định trong văn bản cụ thể. Trả lời HĐXX, bị cáo Oanh cho biết mình được hưởng lợi số tiền 48 triệu đồng, đây không phải do học viên “cảm ơn” mà là tiền thưởng của nhà trường.

a3.jpg -0
Bị cáo Trần Khắc Hùng, cựu Chủ tịch HĐQT Đại học Đông Đô.

Bị cáo Lê Ngọc Hà (Phó Hiệu trưởng) khai hưởng lợi từ tiền công ty thưởng do bị cáo đã "môi giới" được nhiều hồ sơ. Tuy nhiên, số người cụ thể bị cáo nói "không nhớ rõ". Mỗi học viên nộp 29-35 triệu đồng học phí cho Phó Hiệu trưởng Hà để nhận được bằng. Tổng cộng, bị cáo nhận 1,8 tỉ đồng. Từ số tiền này, nam Hiệu phó nộp 800 triệu đồng về quỹ của trường. Bị cáo Hà khai nhận: Sau khi có “xì xào” về việc trường làm bằng giả, một số học viên đòi lại tiền, nên bị cáo phải trả họ 900 triệu đồng, còn giữ lại 100 triệu đồng, khi bị điều tra đã tự nguyện nộp lại.

Về số tiền các học viên nộp vào trường để mua bằng giả, bị cáo Nguyễn Thị Huệ (cựu Trưởng phòng Tài vụ) cho biết, không được đánh dấu hay mã hóa riêng trong các tài liệu thu chi của trường. Học phí có thể nộp ngay khi đăng ký, cũng có thể nộp trước khi lấy bằng nhưng chưa nộp tiền thì chưa được nhận bằng.

a4.jpg -0
Bị cáo Trần Kim Oanh.

Tại phiên xét xử, nhiều bị cáo đã trải lòng, ân hận vì những hành vi sai phạm của mình, những lời khai nghẹn ngào trong nước mắt, bởi  các bị cáo nhiều người là nhà giáo cống hiến 20 năm trong ngành giáo dục, những sai phạm của các bị cáo đã làm mất niềm tin của các thế hệ sinh viên trong trường. Từ việc thỏa hiệp với sai phạm trong đào tạo của các bị cáo, những văn bằng, chứng chỉ giả đã được người “mua” sử dụng, “len lỏi” trong tuyển dụng công tác nhiều cơ quan ban ngành, là “công cụ” trong bước đường thăng tiến của nhiều đối tượng. Vụ án được điều tra, nhiều văn bằng, chứng chỉ được “tuýt còi” ngăn chặn, nhưng những hệ lụy thì khó khắc phục.

Theo cáo trạng, Trường Đại học Đông Đô chưa làm thủ tục đề nghị và chưa được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo văn bằng 2, trong đó có văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ tiếng Anh. Trần Khắc Hùng (Chủ tịch HĐQT trường ĐH Đông Đô) đã chỉ đạo bị cáo Dương Văn Hoà, bị cáo Trần Kim Oanh ký các thông báo tuyển sinh hệ văn bằng 2 chính quy, ngành Ngôn ngữ Anh, mức thu học phí toàn khóa từ gần 30 triệu đồng đến 35 triệu đồng một học viên. Đồng thời, ban hành chương trình đào tạo văn bằng 2 chính quy ngành Ngôn ngữ Anh với số lượng 71 tín chỉ, thời gian 2 năm.

Quá trình tuyển sinh, đào tạo, thấy nhiều người có nhu cầu lấy bằng nhanh để hoàn thiện đầu vào, đầu ra nghiên cứu sinh, học thạc sĩ, thi công chức, nâng ngạch. Vì vụ lợi, Trần Khắc Hùng đã chỉ đạo Dương Văn Hòa, Trần Kim Oanh, Lê Ngọc Hà, Trần Ngọc Quang và nhiều nhân viên cấp dưới, lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao để tiếp nhận hồ sơ, làm giả các thủ tục, hợp thức các loại giấy tờ, bài thi, bảng điểm để cấp văn bằng 2 cử nhân ngôn ngữ tiếng Anh hệ chính quy không đúng quy định, nhằm thu lợi bất chính.

Để làm và cấp bằng giả, Trần Khắc Hùng giao cho Trần Kim Oanh và Lê Ngọc Hà tổ chức thực hiện. Trần Kim Oanh chỉ đạo Trần Ngọc Quang hợp thức hóa bằng cách làm các văn bản để Hòa ký gồm: Quyết định công nhận danh sách thí sinh trúng tuyển đại học hệ văn bằng 2 năm 2015 có 468 thí sinh; công văn gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị mua phôi bằng để in bằng cử nhân này. Từ tháng 4-2018 đến 3-2019, Trường Đại học Đông Đô đã cấp 429 văn bằng và 2 giấy chứng nhận giả, thu tổng số hơn 7,1 tỉ đồng.

Dương Văn Hòa (cựu Hiệu trưởng), Trần Kim Oanh và Lê Ngọc Hà (cựu Phó hiệu trưởng); Trần Ngọc Quang (cựu Phó trưởng phòng đào tạo và quản lý sinh viên), Nguyễn Thị Huệ (cựu Trưởng phòng tài vụ); Phạm Vân Thuỳ, Nguyễn Thị Ngọc Thái và Ngô Quang Hiển (đều là nhân viên Viện đào tạo liên tục); Lê Thị Thanh Tâm và Lê Thị Lương (nhân viên Viện 4.0) bị xét xử về tội “Giả mạo trong công tác”, theo điều 359 Bộ luật Hình sự. Trần Khắc Hùng, cựu Chủ tịch HĐQT Đại học Đông Đô, bị xác định là chủ mưu nhưng đã bỏ trốn nên cơ quan điều tra đình chỉ điều tra bị can, khi bắt được sẽ xử lý sau.

Kim Sa

Các tin khác

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Sau gần 5 tháng kiên trì lần theo dấu vết trên không gian mạng, thu thập chứng cứ, giữa tháng 2/2026, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, Công an TP Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh đã triệt phá thành công đường dây lừa đảo trên không gian mạng với quy mô lớn do Nguyễn Thị Vân, sinh năm 1996 tại tỉnh Đồng Nai cầm đầu.

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

Khi những cành mai trước hiên nhà vừa kịp bung nở, mùi nhang trầm bắt đầu len nhẹ trong gió lạnh cao nguyên, mọi nhà chuẩn bị đón thời khắc giao thừa Tết Bính Ngọ 2026 thì tại Trung tâm chỉ huy của Công an tỉnh Lâm Đồng, bầu không khí lại căng như dây đàn.

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Sau thời gian áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ tiến hành theo dõi, đầu tháng 2/2026, cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Nguyễn Thanh Hiếu, sinh năm 1988, ngụ phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh về hành vi tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Từ một thầy dạy khí công, Vương Hưng Phu đã dựng lên vỏ bọc “Phật sống” để thao túng niềm tin của hàng nghìn tín đồ. Dưới vỏ bọc tu hành khổ hạnh, hắn đã thu lợi gần 200 triệu NDT, thậm chí, lạm dụng tình dục hàng trăm nữ đệ tử.

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Nằm trong vùng trọng điểm kinh tế phía Nam với nhiều khu công nghiệp, chế xuất thu hút hàng triệu người từ khắp nơi trên cả nước đến lưu trú dài hạn để làm công nhân và lao động tự do nên Đồng Nai thường được các đối tượng tội phạm chọn làm nơi tiêu thụ và trung chuyển ma túy từ khu vực biên giới Tây Nam, các tỉnh phía Bắc, miền Trung vào TP Hồ Chí Minh tiêu thụ.

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Trong nhiều năm, Đồ hộp Hạ Long được mặc định là một thương hiệu “an toàn”, tồn tại lặng lẽ nhưng bền bỉ trong hệ thống phân phối chính thống. Niềm tin ấy chỉ thực sự sụp đổ khi hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị phát hiện và vụ án bị khởi tố, phơi bày vùng tối kéo dài phía sau uy tín lâu năm.

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

Vụ việc một học sinh 17 tuổi tử vong chỉ sau 2 ngày nhập học tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh đã khiến dư luận bàng hoàng, đau xót những ngày qua; đồng thời, là hồi chuông cảnh báo nghiêm khắc về những lỗ hổng trong quản lý các trung tâm mang danh giáo dục kĩ năng sống, cai nghiện tự phát, hỗ trợ tâm lý..., đang tồn tại và hoạt động một cách mập mờ, thiếu kiểm soát tại nhiều địa phương.

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Một nhóm trộm đã lợi dụng dịp Giáng sinh vắng người để đột nhập vào ngân hàng Sparkasse ở thành phố Gelsenkirchen, miền Tây Đức, khoan một lỗ lớn xuyên bức tường bê tông dày của kho tiền, sau đó phá hơn 3.000 két sắt cỡ nhỏ bên trong để lấy đi số lượng tiền mặt, vàng và đồ trang sức có tổng trị giá hơn 30 triệu USD.

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp cùng các lực lượng Công an địa phương triệt phá thành công Chuyên án mang bí số 122xx, đánh sập đường dây ma túy cực kỳ tinh vi và nguy hiểm, hoạt động xuyên quốc gia với số lượng ma túy thu giữ lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn.

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Đá gà trực tuyến mang lại cảm giác an toàn, không cần bến bãi, người canh chừng, chỉ việc ngồi máy lạnh, nhấp chuột là ăn tiền. Loại hình trò chơi này đã manh nha từ nhiều năm nay và phát triển một cách kín đáo, luồn lách qua nhiều vỏ bọc trá hình khác nhau. Thời điểm cuối năm, luận giải chiến kê lại sôi nổi cho những cuộc sát phạt đá gà trong các sới bạc online.

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Ánh đèn trường quay, trong nhiều năm, đã làm được một việc mà không ít hệ thống kiểm định phải ghen tị: biến danh xưng “shark” thành một chiếc áo choàng quyền lực. Ở đó, uy tín được sản xuất nhanh hơn báo cáo tài chính, hình ảnh lan tỏa mạnh hơn kiểm toán độc lập, và cảm xúc được ưu tiên hơn chuẩn mực pháp lý. Khi hào quang được mặc định như một dạng bảo chứng đạo đức, niềm tin xã hội bắt đầu trôi theo ánh đèn nhiều hơn là theo con số.

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Với âm mưu chiếm đoạt toàn bộ gia sản của cha mẹ mà không chia cho những người khác là chị và em ruột, Nguyễn Tấn Thành (Cu nhỏ), sinh năm 1979, ngụ ấp Thuận Tây, xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh dựng lên màn kịch sang Campuchia kinh doanh rồi gửi tiền về nhờ mẹ mua đất, xây nhà.

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Bryan Patrick Miller đã sát hại dã man hai cô gái hồi đầu thập niên 1990 và ung dung ngoài vòng pháp luật suốt hàng chục năm. Phả hệ di truyền và DNA là chìa khóa xác định hắn là kẻ giết người.

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Dư luận đang sôi động bởi sự nổi tiếng của vợ chồng đại gia ngành thẩm mỹ sở hữu biệt phủ 4.000 m2 ở TP Hồ Chí Minh cùng dàn siêu xe trăm tỉ và loạt cơ sở thẩm mỹ viện sang chảnh trải dài trên nhiều tỉnh, thành của cả nước. Càng “nổi tiếng” hơn và được dư luận chú ý đặc biệt sau khi cục nghiệp vụ Bộ Công an phối hợp với Công an các địa phương đồng loạt kiểm tra các cơ sở thẩm mỹ viện thuộc “hệ sinh thái Mailisa”...

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Từ một mâu thuẫn nhỏ, một âm mưu gài bẫy tinh vi đã khiến một tài xế xe công nghệ vô tội suýt rơi vào vòng lao lý, khi “bỗng dưng” bị phát hiện trên xe ô tô của mình có ma túy. Vụ việc xảy ra mới đây tại TP Hồ Chí Minh là lời cảnh tỉnh về sự xảo quyệt của tội phạm hiện nay, khi các đối tượng có thể giả danh lực lượng chức năng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Đây cũng là bài học để những người hành nghề vận chuyển, đặc biệt là tài xế công nghệ, cần luôn cảnh giác và chủ động để bảo vệ bản thân…

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Thông tin diễn viên Trương Ngọc Ánh bị khởi tố, bắt tạm giam về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt hàng ngàn lượng vàng, đã khiến dư luận đặc biệt chú ý. Bởi trước đó, nữ diễn viên này được biết đến là một trong những mỹ nhân nổi tiếng, hoạt động đa lĩnh vực trong làng giải trí. Điều khó tin là ngay trước khi bị bắt, Trương Ngọc Ánh vẫn cập nhật trang cá nhân thường xuyên, khoe những hình ảnh sang chảnh, hào nhoáng và cả những hoạt động thiện nguyện ở nhiều nơi…

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Microsoft vừa phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật để triệt phá một mạng lưới lừa đảo trực tuyến chuyên cung cấp “dịch vụ thuê bao”, đánh cắp ít nhất 5.000 tài khoản Microsoft và vận hành hàng trăm tên miền giả mạo.

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Từ các buổi “khám bệnh miễn phí” ở vùng núi đến những cuộc gọi tư vấn “bác sĩ online”, hàng loạt đường dây giả danh y, bác sĩ đã bị Công an nhiều tỉnh triệt phá. Các đối tượng khoác áo blouse trắng, dựng vỏ bọc “chăm sóc sức khỏe cộng đồng” để bán thực phẩm chức năng kém chất lượng, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng của hàng vạn người dân nhẹ dạ, cả tin.

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Những ngày qua, vụ  Shark Bình bị bắt đã khiến dư luận chấn động, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mặt tối của hiện tượng các Shark. Khi ánh hào quang truyền hình, mạng xã hội và những bài nói đạo lý dạy làm giàu trở thành bình phong cho chiêu trò đánh bóng tên tuổi, trục lợi và lừa đảo, người dân cần tỉnh táo hơn bao giờ hết.